کد خبر: ۹۷۵۳
تاریخ انتشار: ۱۲ تير ۱۳۹۸ - ۲۳:۵۹-03 July 2019
تصویری که در ایران از جنگ جهانی دوم وجود دارد، بیشتر روایتی اروپایی است. آن هم نه کل اروپا بلکه جبهه غربی. [شاید بابت سریال جاویدان ارتش سری]
در حالی که این جنگ دقیقاً به این علت جهانی بود که حتی جزیره گوآم در وسط اقیانوس آرام هم از شرار آتشش در امان نبود. بیشترین خسارت مستقیم این جنگ – از خسارات غیرمستقیم بابت قحطی و بیماری در دیگر نقاط جهان که بگذریم – در جبهه شرقی اروپا و در بخش آسیایی جنگ بود. 


از بخش آسیایی جنگ هم نخستین چیزی که به ذهن متبادر می‌شود بمب‌های اتمی است که بر هیروشیما و ناکازاکی فرود آمد. آن بمب‌ها که البته وحشتناک‌ترین حادثه جنگ جهانی دوم در بخش آسیایی هم نبودند، مقدمه و علتی داشتند یا لااقل چنین ادعا می‌شود. شاید یک علت مهم، جلوگیری از کشتارهای بیشتر با نشان دادن سلاحی ناشناخته بود تا هیبت و مهابت این سلاح نوپدید ژاپن را تسلیم کند؛ راهبردی که درست از کار در آمد. 

چند روز پیش (۱۰ مارس) سالگرد بمباران توکیو با بمبهای آتشزا بود -حجم استفاده از چوب در خانه های ژاپنی را از یاد نبریم- که فقط در این روز حدود صد هزار نفر کشته شدند. شاید علت بمباران اتمی هم همین جلوگیری از کشتار بیشتر بود. ما در ایران به علل مختلف اینگونه استدلال‌های سودانگارانه را پس می‌زنیم اما واقعیت این است که به نظر می‌رسد بیشتر تصمیمات بزرگ تاریخی بر این مبنا گرفته می‌شوند. 

در فیلم «غبار جنگ»، رابرت مکنامارا وزیر دفاع آمریکا در زمان جنگ ویتنام که در جنگ جهانی دوم از تحلیلگران ارشد این وزارتخانه بود و سابقه مدیریت کارخانه فورد را هم در کارنامه دارد، ضمن مروری انتقادی بر خاطراتش، درس‌هایی راهبردی هم به مخاطب می‌دهد. یکی از این درس‌ها درباره بمباران توکیو است. مک نامارا از یک منظر در پیری پشیمان از بمباران‌های شدید ژاپن است اما از منظری دیگر هنوز استدلال‌های سودانگارانه در ضرورت سلاح اتمی را قبول دارد. در ایران موسسه روایت فتح این مستند را با زیرنویس و بدون سانسور منتشر کرده است. نمی‌دانم چرا چون این فیلم در عین حال که بازگویی جنایات آمریکا ست، اثری کاملاً ضدجنگ و سیاست متعارف و در ستایش گفتگو و مذاکره هم هست. موسیقی زیبای این فیلم را فیلیپ گلس ساخته و یکی از بهترین چیزهایی است که درباره مفاهیم مدیریت، استراتژی، راهبرد و .... به عمرم خوانده یا دیده‌ام. 

آنتونیو کاسه‌ سه، استاد فقید حقوق بین‌الملل (یکی از کسانی که برای ایجاد دادگاه کیفری بین‌المللی تلاش بسیاری کرد) در فصلی از کتاب نقش زور در روابط بین‌الملل به همین بمباران‌های اتمی و بمباران غیراتمی در جنگ جهانی دوم می‌پردازد. کاسه سه خلاف بسیاری از حقوقدانان وطنی، آنقدر بر موضوع مورد تحقیقش مسلط هست که بتواند مسائل بغرنج را به بیانی عام¬فهم (حداقل فهم عامه اهل کتاب و دانشگاه) بیان کند. 

متنی را هم از کتاب پیکار بزرگ که سرگذشت بخش شرقی جنگ جهانی است قرار می‌دهم که به توصیف ابعاد حمله با بمب‌های آتشزا به توکیو می‌پردازد. 

یک نکته فرعی مهم: اگر شک و تردیدی در این گزاره که اصلاحات امیرکبیر در ایران و میجی در ژاپن همزمان بودند نداشته باشیم [می‌توان تردید کرد چون نمی‌توان وضعیت آن زمان دو کشور را دقیقاً یکسان دانست] جای حیرت است که ژاپن در دوران جنگ جهانی دوم، ناو هواپیمابر داشته و هواپیمای شکاری و بمب افکن می‌ساخته و مهمتر و جالب تر از همه: توکیو شبکه فاضلاب داشته است. هنوز در تهران شبکه کامل فاضلاب وجود ندارد. ببین تفاوت ره از کجاست تا به کجا.

نقد حال
برچسب ها: ارتش سری ، ناپالم
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان