کد خبر: ۹۶۹
تاریخ انتشار: ۱۲ مرداد ۱۳۹۶ - ۰۰:۰۳-03 August 2017
بسم الله الرحمان الرحیم
سخن از سنت است و سنت های الهی.این روزها یکی از سنت های خداوند که که مثالهایش در جامعه بس آشکار و جاری است و ذهن حقیر را به خود درگیر کرده سنت استمهال ‍باری تعالی است

چون دینداری و آگاهی در میان عامه خلق خصوصا جوانان رو به زوال است با حسرت به شرایطی که خداوند در اختیار گروهی قرار میدهد مینگرند و اعتقادشان هر روز به این امر بیشتر میشود که [هر که  خورد و برد برنده است و اتفاقا خدا هوای این آدمها را بیشتر دارد].غافل از اینکه ایشان درگیر سنت استمهال باری تعالی هستند 

 گروهی نیز این این نعمتها را به سبب خوبی و نیکویی کردار خویش می انگارند و غافل از اینکه  این دنیای فانی بس گذراتر و بی ارزشتر از اینهاست که تا میتوانی ببری و بخوری .اما نکته دیگر درباب این سنت درگیری ذهنی بندگان در زمینه شکرگزاری نعمتهاست که گاهی وقتی نعمتی از سوی حضرت حق بدیشان میرسد در شکر آن تردید میکنند و نگران که این نعمت از سنت ابتلا خداوند است یا درگیر سنت استمهال حضرت حق شده اند و تشخیصش فقط از عهده اهل فن برمیاید.

ابتلا سنت خداست برای کسانی‌که دوست‌شان دارد. «استمهال» هم سنت خداست برای کسانی که نمی‌دانند خدا دوست‌شان دارد! ابتلاء همان آزمایش است و استمهال یعنی خدا فرصت می‌دهد که بد کنیم و بد کنیم تا به وقتش....خلاصه اینکه هزار نکته باریکتر از مو اینجاست....

 روایات زیادی در این باب وارد شده است از جمله عقبه‌بن‌عامر از رسول خدا روایت کرده که فرمود: اذا رأیت الله یعطی العبد ما یحب و هو مقیم علی معصیته فاعلموا أن ذلک استدراج له قال الله تعالی سنستدرجهم من حیث لا یعلمون‌ : هر‌گاه دیدید خداوند هر چه را که بنده‌اش دوست می‌دارد به وی می‌دهد و او همچنان به معصیت دست می‌زند، [و خدا هم عکس‌العملی نشان نمی‌دهد ] بدانید که این استدراجی است برای او.


سنت 

1ـ روش مستقیم و پایدار و مستمر و متوالی؛
2ـ عملی که حدود معین و مشخصی دارد؛
3ـ عملی که مداوم ولی فانی در شخص است.
که معنای اول مخصوص خداوند است و معنای دوم و سوم مناسب با فعل نبی (صلی الله علیه وآله) است. در قرآن کریم کلمه «سنت» شانزده بار در یازده آیه به کار رفته است که به استثنای یک مورد همواره سنت الهی مقصود بوده است.

خصوصیات سنت الهی

سنت های الهی دارای خصوصیات ویژه ای هستند. مهم ترین خصوصیت آن ها که صریحاً در قرآن ذکر شده این است که قابل تغییر و تبدیل نیستند: «لا تَجِدُ لِسُنَّتِنا تَحویلاً» (اسراء / 77) و آیاتی چون فاطر/ 43 و احزاب /62

. ممکن است برخی از سنت های الهی بر برخی دیگر در بعضی موارد حاکم باشند و آن ها را دستخوش تغییر قرار دهند. مثلاً سنت پذیرش توبه تا قبل از حتمی شدن عذاب الهی، بر سنت عذاب حاکم است و اگر هنوز عذابْ حتمی نشده توبه قابل پذیرش است، آن چنان که در قرآن آمده است: «قُل لِلَّذینَ کَفرُوا ان یَنتَهوا یُغفَر لَهم ما قد سَلَف و ان یَعُودوا فَقَد مَضَت سُنَّتُ الأوّلین»؛ انفال/38 .
تقسیم بندی سنت های الهی

 سنت های الهی در یک تقسیم بندی به دو دسته تقسیم می شوند:
1ـ سنت های مطلق: سنت هایی هستند که متوقف بر چیزی نیستند و در واقع قوانین اساسی آفرینش و تدبیر انسان هستند لذا ثابت و عمومی هستند و به عبارت دیگر این سنت ها استثناپذیر نیستند و شامل همه انسان ها و دائمی و همیشگی هستند و هیچ سنت دیگری نمی تواند بر آن ها حاکم شود.

2ـ سنت های مقید: سنت هایی هستند که تحقق آن ها متوقف بر مقدماتی است که فراهم ساختن آن مقدمات در اختیار انسان است این سنت ها قابل تغییر و تبدیل هستند و ممکن است بعضی از آن ها بر بعضی دیگر، در شرایط خاص، مقدم باشند.

سنت امهال

5ـ سنت امهال: این سنت بدین معناست که خدای متعال، برای رعایت یک سلسله از مصالحی که ما به همه آن ها وقوف نداریم، در عقوبت اهل باطل تعجیل نمی کند، بلکه به آنان فرصت و مهلت می دهد، شاید همه یا بعضی از آنان پشیمان و نادم شوند و باز گردند و توبه کنند و یا از نسلشان انسان هایی حق طلب و مؤمن و صالح پدید آیند:

«وَ لَو یُؤاخِذُ اللّه النّاسَ بِمَا کَسبُوا ما تَرَکَ عَلَی ظَهرِها مِن دابَّةٍ و لکِن یُؤَخِّرُهُم إلی أجَلٍ مُسَمًّی فَإذا جاءَ أجَلُهُم فَإنَّ اللّهَ کانَ بِعِبادِهِ بَصیراً»؛ فاطر/ 

امیرالمومنین در نهج البلاغه میفرمایند: کم من مستدرج بالاحسان الیه، و مغرور بالستر علیه، و مفتون بحسن القول فیه. و ما ابتلی الله احدا بمثل الاملاء له. 

بسا کسی که با احسان به او از سوی خدا به تدریج به عذاب کشانده می شود. 

بسا کسی که با پوشانده شدن گناهانش از سوی خدا مغرور می شود و به فکر تدارک گناهان نمی افتد. ولی روزی فسقش آشکار می شود و در محضر خدا شرمنده می گردد. 
خدا هیچ کس را به چیزی مانند املاء مهلت دادن نیازموده است. ...در سنت استمهال به فرد گناهکار فرصت می دهد که همچنان به گناهانش بپردازد. به واقع این فرصت به زیان او است، زیرا بر حجم گناهانش می افزاید.

خداوند متعال براي رعايت يک سلسله مصالحي که ما از برخي از آنها نا آگاهيم در عقوبت اهل باطل تعجيل نمي کند بلکه به آنان فرصت و مهلت مي دهد. اموري را در حد درک بشري مي توان به عنوان فلسفه امهال نام برد:

ازدياد در گناه و عذاب الهي

خداوند در سوره مبارکه آل عمران آيه 178 چنين مي فرمايد: «وَ لا يَحْسَبَنَّ الَّذينَ كَفَرُوا أَنَّما نُمْلي لَهُمْ خَيْرٌ ِلأَنْفُسِهِمْ إِنَّما نُمْلي لَهُمْ لِيَزْدادُوا إِثْمًا وَ لَهُمْ عَذابٌ مُهينٌ؛ و البته نبايد کساني که کافر شده اند تصور کنند اين که به ايشان مهلت مي دهيم براي آنان نيکوست، ما فقط به ايشان مهلت مي دهيم تا بر گناه خود بيفزايند و آنگاه عذابي خفت آور خواهند داشت.» يعني خداوند به کفار مهلت مي دهد و اين مهلت در حقيقت يک بستر آزمايشي است که انها خود را در آن محک بزنند. اما آنها به سوء اختيار خود راه گمراهي را بر مي گزينند و فريب امهال الهي را مي خورند و غرق در گناه مي شوند. به بيان ديگر اين ازدياد گناه، نتيجه و عاقبت غفلت آنها از هشدارهاي خداوند است.

-فرصت توبه و بازگشت.

اگر خداوند در عقاب ظالمان تعجيل کند و فرصت توبه و اصلاح به آنان ندهد، اولا انساني باقي نمي ماند که از عقوبت دنيوي سالم بماند و ثانيا با نبود فرصت توبه، روح نااميدي بر مردم حاکم مي شود. خداوند در سوره فاطر آيه 45 مي فرمايد: «لَوْ يُؤاخِذُ اللّهُ النّاسَ بِما كَسَبُوا ما تَرَكَ عَلى‏ ظَهْرِها مِنْ دَابَّةٍ وَ لكِنْ يُؤَخِّرُهُمْ إِلى‏ أَجَلٍ مُسَمًّى فَإِذا جاءَ أَجَلُهُمْ فَإِنَّ اللّهَ كانَ بِعِبادِهِ بَصيرًا؛ اگر خداي متعال مردم را به آنچه مي کنند مؤاخذه مي کرد، هيچ جنبنده اي را بر پشت زمين باقي نمي گذاشت ولي مؤاخذه انان را تا سرآمدي معين به تأخير مي اندازد و چون سرآمدش در رسد خدا به کار بندگانش بيناست.»

بنابراين امهال و استدراج نسبت به برخي از گنهکاران مقدمه عذاب سخت الهي است و نسبت به برخي ديگر سبب توبه و بازگشت به سوي رحمت الهي باشد.

محبوبه نوری آزاد

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
رنگ خدا
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
پنجره
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
متون اسلامی
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان