کد خبر: ۹۲۰۰
تاریخ انتشار: ۲۱ خرداد ۱۳۹۸ - ۰۰:۵۳-11 June 2019
یکی‌ از ادعا‌های بزرگ سلطنت طلبان همیشه درباره "قدرت" ارتش شاهنشاهی تحت فرماندهی محمد رضا شاه بوده است.
 کلی درباره این موضوع افسانه سازی شد، و بخصوص وقتی‌ عراق در سال ۱۳۵۹ به کشور ما تجاوز نمود، کلی ادعا شد که اگر شاه بود، صدام حسین جرات حمله نمیداشت. البته به تعبیری این ادعا درست است، چرا که رژیم شاه مورد حمایت کامل آمریکا، پنتاگون، و پیمان ناتو بود، و واضح است که صدام حسین قادر نبود که با چنین کشور بجنگد. ولی‌ این عدم جرات دقیقا به خاطر حمایت غرب از رژیم شاه بود، نه لزوما توان ارتش شاهنشاشی. ولی‌ این ادعا‌ها چقدر با حقایق تاریخی تطابق دارند؟ 

لازم است ذکر کنم که مقصود سربازان و افسران رده پایین ارتش نیستند، چرا که آنها مردم عادی بودند و مانند همه میهندوست. مقصود امرای ارتش هستند و فرماندهی آنها. بهترین اسناد درباره این موضوع خاطرات امیر اسد الله علم وزیر دربار شاه و نزدیکترین فرد به او بود. با هم میخوانیم :

در بهمن ۱۳۴۹ اسدالله علم چنین نوشت:

"[شاه] فرمودند، اینها [انگلیسی ها] اگر فکر می کنند می توانند مثلاً در ایران...یکی دو ملیون دلار خرج بکنند کودتا بکنند، دیگر این حرفها گذشته است. به علاوه مگر امرای ارتش من به یک دیگر اعتماد دارند، یا اگر اعتماد بکنند، همدیگر را قبول دارند؟...شاهنشاه فرمودند...[افسران ارتش من] یک دیگر را قبول ندارند و به هر حال دیگر ما وارد گود هستیم، دیگر این حرفها زیادی است." (خاطرات علم، جلد دوم، ص ۱۵۹. ۲۳ بهمن ۱۳۴۹).

به عبارت دیگر هیچ افسرعالیرتبه رتش به دیگری اطمینان نداشت، که این موضوع در زمان انقلاب خودرا بخوبی نشان داد. مرحوم علم در اردیبهشت ۱۳۵۲ چنین نوشته بودند:

"صبح برای مانور دریایی حرکت کردیم که با کشتیهای جنگی باید انجام می شد و با کشتی به ابوموسی و تنب ها رفتیم. مانور که عبارت از تیراندازی با موشک و توپ به هدفهای دریایی بود و همچنین سرعت عمل کشتیها، شاهنشاه را خوشحال نکرد که بسیار هم عصبانی کرد. چند گلوله توپ به هدفها انداخته شد، یکی نخورد. شاهنشاه خیلی عصبانی شدند و به فرمانده نیروی دریایی فحش دادند. تا عصری حرف نزدند. من هر چه کردم که عرض کنم، نیروی دریایی ما جوان است، تکمیل می شود، شاهنشاه قانع نشدند...فرمودند، من که این قدر با خارجیها لجاجت می کنم و پدرشان را در می آورم، به پشتیبانی اینهاست. اینها هم که این طور گُه از کار در می آیند. آدم نمی داند چه کار کند؟"(خاطرات علم، جلد سوم، ص ۳۹. ۱۶ اردیبهشت ۱۳۵۲).

"شاهنشاه آریامهر" افسران ارشد خودرا "گوه" خطاب فرمودند! خاطرات مرحوم علم از آذر ۱۳۵۲ جالب و مهم هستند، چرا که نظر واقعی‌ شاه را درباره ارتش ذکر میکنند:

"[شاه] مدتی به فکر فرو رفتند. فرمودند، فکر نمی کنم که [فرمانده سابق نیروی زمینی] روحیه جنگی داشت. هیچ نداشت جز قومپز در کردن و پزدادن به این یکی و آن یکی. بعد فرمودند، اصولاً فکر نمی کنم بین ژنرالهایی که بر سر کار داریم، آدم جنگی داشته باشیم. اینها همه اهل پز و نمایش هستند، جز شاید خود ازهاری رئیس ستاد که چون اهل تظاهر نیست و مرد جا افتاده ایست، ممکن است مرد جنگی باشد، گر چه امتحان نکرده ایم. اسامی یک عده را هم با دلایل فرمودند که فکر نمی کنم چیزی باشند. راجع به ارتشبد خاتم فرمانده نیروی هوایی فرمودند، او هم تا حالا نشان داده که اهل سازمان دهی هست، ولی در موقع جنگ نمی دانم چه بکند." (خاطرات علم، جلد سوم، ص ۳۱۷. ۱۵ آذر ۱۳۵۲).

"شاهنشاه آریامهر" میفرمایند بجز یکی‌ دو ژنرال بقیه افسران ارشد او مرد جنگ نیستند، و از آن دو نفر خود او یکی‌ [ارتشبد خاتم، همسر خواهر خود] را کشت.

شاه در اول آذر ۱۳۵۲ در جلسه ای با شرکت نخست وزیر، روسای مجلسین، عَلَم، رئیس دفتر مخصوص، شهبانو و فرماندهان ارتش، "وصیت نامه سیاسی" خود را برای آنان قرائت می کند.که در صورت مرگ یا ترور او وظایف هر کس- به خصوص ارتش- چیست. او ارتش را حافظ تمامیت ارضی ایران و قانون اساسی- بدون مداخله در سیاست- به شمار آورده و می گوید هیچ گاه به فکر کودتا و برقراری دیکتاتوری نظامی هم نباشید. شاه می گوید:

"مسلماً هیچ یک از فرماندهان این قدر بی عقل نخواهند بود که با دیگری برای مقاصد شخصی خود یا با سیاستمداران، بند و بست کنند. به خصوص که ما الان می بینیم که هیچ یک از فرماندهان زیر بار فرمانده دیگر نمی روند و فقط مطیع پادشاه هستند و فقط پادشاه را می شناسند و به خوبی می دانند که در این کشور برقراری دیکتاتوری نظامی امکان ندارد." (خاطرات علم، جلد سوم، ص ۲۹۲. یکم آذر ۱۳۵۲).

محمد سهیمی
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان