کد خبر: ۹۱۹۶
تاریخ انتشار: ۲۱ خرداد ۱۳۹۸ - ۰۰:۰۹-11 June 2019
یادداشتی بمناسبت برگزاری نماز عید فطر
تبعیض در جامعه طبقاتی نمودهای مختلفی دارد که با انها میتوان فاصله طبقاتی را تشخیص داد مثلا از حرکت خودروهای کم قیمت تا مانور خودروهای بسیار گران قیمت در خیابانها میتوان اختلاف طبقاتی را حدس زد .
 تفاوت باور نکردنی وضع مسکن در جنوب شهر و شمال شهر ، یک نماد دیگر است . ولی در جامعه دینی ' چگونگی برگزاری مناسک دینی نیز میتواند از امتیاز طبقاتی حکایت کند . مثلا معاویه طی بخشنامه ای به یکی از استاندارانش نوشت که اجازه نده غیر عربها در "صف اولِ" نماز جماعت بایستند : "و لا یتقدم احد منهم فی الصف الاول اذا حضرت العرب" در حاکمیت معاویه حتی برگزاری نماز هم مصون از امتیاز طبقاتی نبود.

اینگونه شیوه ها جماعت مسلمین را در نمازهای عید و جمعه و یومیه از فلسفه اصلی ان تهی میکند و ان را کالبدی بی جان میسازد . 

باید جماعتهای روز عید همانند مناسک حج ، تشخص های اعتباری را از مسلمانان گرفته و انان را بدون تمایز ثروت و قدرت در کنار هم قرار دهد . در این اجتماعات صفوف جماعت امیخته ای از همه اقشار وطبقات است و هر گونه تمایزی را محو میکند . 

متاسفانه برخی جماعت هایی که توسط حکومت ها برگزار میشود ، جامعه طبقاتی را تداعی میکند . مثلا در این نمازها ، غالبا "صف اول" اختصاص به دولتمردان و امیران عالیرتبه و امثال انها دارد . و "اصحاب قدرت" یک قدم جلو تر از دیگران می ایستند . این صف از قبل "قُرُق" میشود و اَحَدی از مردم عادی و بلکه مسئولان درجه دوم در ان راهی ندارند . در این صف تا وقتی که شخصیت ها دارای منصب حکومتی اند ، جای ویژه دارند و پس از برکناری باید جای خود را به روسای جدید داده و در صفوف متاخر قرار بگیرند . چه اینکه شخصیت های دیگر مجاز به حضور در این صف نیستند ! و عجبت تر از ان ، وضع جماعت در محیط های نظامی است که ترتیب صفوف جماعت به اقتضای سلسله مراتب نظامی است و سرباز متاخر از درجه دار و او متاخر از افسر و بالاخره فرماندهان باید بر همه تقدم داشته باشند !

ایا چنین جماعتی با الگوهای اسلامی سازگار است ؟ از نظر اسلام ،هیچ امتیاز حکومتی و یا امتیاز مالی ملاک تقدم در جماعت نیست و تنها "اهل فضل" در صف اول تقدم مییابند تا اگر امام در حین نماز دچار اشتباه شد ، خطای او را بازگو و تصحیح کنند . فقها بالاتفاق بر تقدم "اهل فضیلت" فتوای داده اند (مدارک الحکام ۳۴۴/۴جواهر الکلام ۲۶۴/۱۳) و مستندشان روایتی است که مشایخ ثلاثه از امام باقر ع نقل کرده اند که حضرت فرمود " باید صاحبان عقل و خرد به امام نزدیک باشند تا اگر امام دچار فراموشی یا خطا گردید او را اگاه کنند : لیکن الذین یلون الامام اولی الاحلام و النهی منکم فان نسی الامام او تعایا قوموه (الکافی ۳۷۲/۳ )

و اینک پرسش ما این است که ایا در جمهوری اسلامی بناست فقه جدیدی برای تقدم اصحاب قدرت بر اصحاب فضیلت نوشته شود ؟

و ایا نباید نگران بود که نماز جماعت که "نمادتوحید" است به "نمادتبعیض" تبدیل گردد؟ 

وایارواست درحالیکه حق تعالی را " اهل الکبریاء و العظمه " میخوانیم ، کبریایی و عظمت دیگری را بنمایش بگذاریم ؟

محمد سروش محلاتى

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان