کد خبر: ۸۸۹۴
تاریخ انتشار: ۰۹ خرداد ۱۳۹۸ - ۱۰:۴۰-30 May 2019
۲۹ اردیبهشت زادروز دکتر محمد مصدق، پیشوای نهضت ملی ایران است. نزدیک ۸۰ سال است که در سالگشت‌ رخدادهای سیاسی، به ویژه ۲۹ اسفند سالگرد ملی شدن نفت، به شخصیت و منش سیاسی مصدق پرداخته و در این باره گفته و نوشته می‌شود. در زادروز او بی‌مناسبت نیست که گوشه‌ای از زندگی شخصی و منش خصوصی او را بازگو کنیم، از آیینه دیروز به امروز و فردایمان بنگریم و ببینیم چرا و چگونه مصدق یک و سر گردن نه تنها از هم‌آوردان هم‌دوره خود پیش بود که در میان سیاست‌پیشه‌گان امروز نیز بی‌بدیل و شبیه است.
کتاب "خاطرات و تالمات" به قلم مصدق و زندگی‌نامه خودنوشته او در سال‌های پایانی عمر و زمانی است که در قلعه احمدآباد در حصر خانگی به سر می‌برد. در جای‌جای این کتاب زندگی شخصی و سیاسی مصدق چنان به هم آمیخته و در هم تنیده که خواننده می‌تواند به دیدگاه و قضاوتی به نسبت کامل از او در خلوت و اجتماع دست یابد. 

مصدق در فصل ششم "خاطرات و تالمات" به ماجرای انتخاب خود از اصفهان برای مجلس اول مشروطه می‌پردازد که البته با رد اعتبار نامه‌اش به سرانجام نرسید؛ "اعتبار نامه من در شعبه رسیدگی مورد اعتراض قرار گرفت و میرزا جوادخان موتمن‌الممالک نماینده کرمان که تاریخ فوت شوهر اول مادرم را می‌دانست چنین استدلال نمود اگر مادرم بلافاصله پس از ۴ ماه و ۱۰ روز عده‌ی قانونی با پدر ازدواج کرده بود و من هم ۹ ماه بعد از آن متولد شده بودم باز ۳۰ سال نداشتم." 

و اینک واکنش مصدق، آن هم در مملکتی که نه سازمان ثبت احوال داشت نه شهروندانش شناسنامه و گواهی ولادت درست و درمان. یعنی به اصطلاح جا و راه برای "قال و دبه" باز بود. مصدق اما اهل هیچکدام نبود؛ "چون این حرف جواب نداشت صرف‌نظر کردم" 

جالب است که بدانیم که خانم ملک‌تاج فیروز ملقب به نَجم‌السلطنه مادر دکتر مصدق که در روزگار خود زنی فرهیخته و در عین حال متمول محسوب می‌شد واقف و بنیانگذار بیمارستان نجمیه تهران است. او پس از درگذشت پدر مصدق برای بار سوم ازدواج کرد و از همسر تازه نیز صاحب فرزند شد.

در دوره شانزدهم مجلس شورای ملی، همزمان با بالاگرفتن مبارزات ملی شدن نفت، ماجرای همسران مادر دکتر مصدق بار دیگر به کانون یک چالش سیاسی تبدیل شد. بر اساس قانون آن زمان حداقل سن نامزدهای نمایندگی مجلس ۳۰ و حداکثر آن ۷۰ سال بود. رقیبان مصدق برای بیرون کردن او از صحنه این شبهه را مطرح کردند که سن‌اش از ۷۰ بیش‌تر است؛ "عکس سنگ‌قبر مرحوم وکیل‌الممالک را که تاریخ وفاتش روی آن منقور است از نجف خواستم و آن را به وزارت کشور فرستادم و با همان دلیل که موتمن‌الممالک ثابت کرده بود ۳۰ سال نداشتم ثابت کردم که سالم از ۷۰ کمتر است..."

نزدیک نیم‌ قرن بعد کسی به عرصه رقابت‌های انتخاباتی پا گذاشت که خود را "مردی از جنس مردم" و برخوردار از شفافیت و صداقتی توصیف می‌کرد که سایر سیاستمداران از آن تهی بودند. محمود احمد‌نژاد در کارزار انتخابات ۸۴ خود را فرزند آهنگری معرفی کرد که سال‌ها پیش بدرود حیات گفته و پس از آن با پشتکار شخصی در کوران مشکلات مالی به تحصیل تا مدارج عالی دانشگاهی پرداخته است. یک سال بعد اما هنگامی که احمدی‌نژاد از نارمک به پاستور اسباب‌کشی کرده بود نهاد ریاست جمهوری خبر درگذشت پدر رئیس دولت و برگزاری مراسم ختمی به همین مناسبت را برای رسانه‌ها فرستاد. بسیاری از مقامات نیز این مصیبت را به او و خانواده داغدارش تسلیت گفتند‌. این رخداد موجب شگفتی و نقل لطیفه‌های بسیار نزد ناظران و مردم عادی شد. کار چنان بالاگرفت که برخی رسانه‌های حامی رئیس دولت وقت، خبر اظهارات پیشاانتخاباتی احمدی‌نژاد در مورد فوت پدرش در سال‌های دور را از خروجی خود حذف کردند. کاری که البته بیهوده بود و منجر به گرم‌تر شدن بازار شایعات و لطیفه‌های سیاسی شد.

صرف‌نظر از لطیفه‌های سیاسی، ماجرا بسیار ساده بود و در صورت صداقت با افکار عمومی می‌توانست کاملن بی‌اشکال و تنش سپری شود. حدس نزدیک به یقین این است که مادر آقای احمدی‌نژاد پس از درگذشت پدر ایشان دوباره ازدواج کرده و همسرش اکنون فوت کرده بود. کاری که به خودی خود نه تنها ناپسند و شرم‌آور نیست که پاسخی طبیعی به یک نیاز مشروع و انسانی به شمار می‌رود. ریشه مشکل اما در جای دیگری بود. جایی که منشا بسیاری از چالش‌ها و تنش‌های بعدی شد؛ بی‌صداقتی و دروغگویی به مردم.

مصدق در روزگاری بی‌شرم و پرده‌پوشی، گوشه‌های پنهان زندگی خود را با مردم در میان می‌گذاشت که اینترنت و ماهواره که سهل است، بسیاری از ایرانیان به رادیو نیز دسترسی نداشتند. در چنان روز و روزگاری سیاستمدار می‌توانست امیدوار باشد که قلب برای زمانی دراز از نگاه افکار عمومی پنهان بماند. ۵ دهه بعد سیاستمداران امروز ما با چه امید و اعتماد به نفسی به دوربین زل می‌‌زنند و دروغ می‌گویند خدا عالم است.

مازیار خسروی
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان