کد خبر: ۸۸۵۹
تاریخ انتشار: ۰۸ خرداد ۱۳۹۸ - ۰۹:۱۴-29 May 2019
از افسانه‌سرایی‌های تئوری‌سازان توطئه که بگذریم، اولین دسته‌های فراماسون (freemason)، به‌معنای بنا یا سنگ‌تراش آزاد، در قرون 11 و 12 میلادی، در اواسط قرونِ موسوم به‌وسطی، در اروپا شکل گرفتند.
فرماسون‌ها (آزادگان) در واقع ابزارسازانی بودند که، عمدتاً در اعتراضِ به‌موقعیتِ متزلزل و نازلِ سیاسی، اجتماعی و اقتصادیِ خود در نظام‌های فئودالی (و در واقع در برابر طبقه فئودال و مقامات کلیسا)، و در جستجوی کسب استقلال، آزادی و برابری طبقاتی، زندگی در حصارهای دنیای فئودالی را ترک کردند.

 این سنگ‌تراشان آزاد (آزادگان)، که به‌نوعی، بنیانگذاران و پیشگامانِ بورژوازی تجاری و صنعتی دنیای مدرنِ پسارنسانس در اروپای غربی و مرکزی بودند، طی دو سه قرنِ آتی (13- 15)، به‌تدریج، به‌عنوان یک طبقه جدید، استقلال اقتصادی و سیاسیِ خود را از دو طبقه فئودال و ارباب کلیسابه‌دست آوردند و در همان حال، در راستای تأمین منافع خود، تحت هدایت بزرگان خود، تشکل‌هایِ کمابیش پنهانی‌ای را در درون جامعه خود ایجاد کردند.

 به‌تدریج، که عمدتاً به‌دلیلِ نیاز جامعه فئودالی و ارباب کلیسا به‌‌ابزارهای ساختِ ماسون‌ها، روابط فیمابین گسترش یافت و همزمان با گسترش تجارت و بازرگانی، شهرنشینی رونق پیدا کرده و روابط فئودالی رو به‌ضعف نهاد، مجامعِ سریِ ماسونی (لژها) هم، که کمابیش حافظ منافع طبقه جدید بورژوازی (شکل گرفته از درون روابط ماسونی) محسوب می‌شدند ، در بخش‌های مختلف اروپا، بر دامنه فعالیت‌های خود افزودند. از حوالیِ قرن 17 میلادی، به‌تدریج، نمایندگانِ افزارمندِ ماسونی (که خود مستقیماً در تولید و مبادله کالا دست داشتند) جای خود را به‌نسل‌‌های جدیدتری از ماسون‌ها سپردند که به‌‌نوعی بنیان‌های نظری و فکریِ این طبقه جدیدِ بورژوای تجاری و صنعتی را صورتبندی می‌کردند. 

به‌عبارتی از این مرحله به‌بعد، ماسون‌های عملی جای خود را به‌اخلاف نظری خود سپردند. اگرچه، طی قرون متمادی، جلسات لژهای ماسونی اساساً به‌هدف در امان ماندن از آزار و اذیت‌های ارباب کلیسا، فئودالها و پادشاهانِ عمدتاً تحت حمایتِ کلیسا و جوامع فئودالی، به‌صورت پنهانی و سری تشکیل می‌شد و این ترس‌ و نگرانی‌ها، بی‌مورد هم نبود؛ اما، بالاخص از اواخر قرن 19 بدین‌سو، به‌ویژه، در اروپای غربی و بخش‌هایی از آمریکا، ماسونها، به‌رغم آن‌که همچنان جلساتشان سری بود، از آزادی عمل بیشتری برخوردار شدند.

 بعدها هم این سنتِ تشکیل سری جلسات ماسونی در همه بخشهای جهان ادامه یافته است. بالاخص از اوایل قرن 19 شاهد گسترش روزافزون فعالیت لژهای وابسته فراماسونری در خارج از اروپا (آسیا، آفریقا و آمریکا) هستیم. فرماسونری و ماسون‌ها به‌نوعی پیام ‌آور و حاملِ نگرش‌های سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی (تجاری- صنعتی) بورژوازی و مدنیت جدید اروپا در اقصی نقاط جهان بودند، که از همان آغاز هم، عموماً از میان طبقه الیتِ سیاسی، فرهنگی، مذهبی و اقتصادی کشورهای پیرامون یارگیری می‌کردند. 

اگرچه سابقه پیوستن نخستین ایرانیان به‌لژهای فراماسونری به‌اوایل قرن 19 میلادی می‌رسد اما اولین لژهای ماسونی در آستانه انقلاب مشروطیت و در دهه نخست قرن بیستم در ایران شکل گرفتند و تا سالهای پایانی دهه 1340ش، شعب وابسته متعددی از سه لژ مادرِ آلمانی، فرانسوی و انگلیسی در ایران فعالیت می‌کردند. در حوالی سالهای 1347- 1348 کلیه لژهای وابسته مذکور منحل و به‌لژ بزرگ ایران پیوستند که در برابر ‌لژهای مادر از نوعی استقلال عملِ نسبی برخوردار بود.

 در آستانه پیروزی انقلاب فعالیت رسمی لژ بزرگ ایران در ایران متوقف شد. در باره احتمالِ فعالیتِ لژهای ماسونی در سال‌های پس از پیروزی انقلاب در ایران اطلاعی در دست نیست.


در باره کارنامه و عملکرد فرماسونری در ایران و دیگر مناطق اقماری جهان حرف و حدیث بسیار بوده است. برخی، لژهای ماسونی را ابزارهای نفوذ و سلطه استعمار غرب در ایران ارزیابی کرده و پیوستگان ایرانی به‌لژهای ماسونی را نوکر و جاسوس و خائن به‌منافع ملی دانسته‌اند.  

 در مقاطع مختلف، اکثریت بزرگی از چهره‌های سیاسی، فرهنگی و علمی کشور، که در ردیف فرزانگان علم و دانش بوده‌اند، در لژهای ماسونی عضویت پیدا کردند. منابع تاریخی هم تاکنون نتوانسته است رابطه معناداری میان فراماسون بودن و مساوی بودن آن با خیانت و جاسوسی و نوکری برای اجانب ارائه بدهد. شعار اصلی و در عین حال دیرپای فراماسونی برابری و برادری بوده است.

مظفر شاهدی
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان