کد خبر: ۸۶۲۹
تاریخ انتشار: ۰۲ خرداد ۱۳۹۸ - ۱۶:۱۶-23 May 2019
کشور نروژ به عنوان سرآمد کشورهای نفتی در تنوع بخشی به درآمدهای دولت و وابستگی حداقلی به درآمدهای نفتی، اخیرا از قصد خود برای کاهش هرچه بیشتر وابستگی به بخش نفت پرده برداشته است.
صندوق یک تریلیون دلاری ثروت ملی نروژ به عنوان بزرگترین صندوق ثروت ملی جهان چند هفته پیش از برنامه خود برای خروج از سهام شرکت‌های اکتشاف و تولید نفت و گاز به ارزش ۵.۷ میلیارد دلار خبر داد. این تصمیم به نوعی یکی از بزرگترین فروش‌های دارایی‌های نفتی محسوب می‌شود. 

 این صندوق حدود ۳۷ تریلیون دلار از پرتفوی ۶۲۳ تریلیون دلاری خود را به سهام شرکت‌های نفت و گاز اختصاص داده است.
این درحالی است که سال گذشته حدود ۴ میلیارد از منابع صندوق از محل ذخایر نفت و گاز تأمین شد، اما سیاستگذاران نروژی نمی‌خواهند با خرید سهام شرکت‌های همین صنعت، خود را بیشتر با بخش نفت و گاز مرتبط سازند.

 این مسأله نشان می‌دهد چشم‌انداز سرمایه‌گذاری در بخش نفت و گاز چندان نویدبخش نیست. امروزه این بخش در سطح جهان با چالش‌های متعددی روبرو شده که از میان آنها می‌توان به ظهور و گسترش انرژی‌های نو، خودروهای الکتریکی و مقررات سختگیرانه‌تر زیست‌محیطی اشاره نمود.

 به هرحال اینکه صندوق‌های ثروت ملی کشورهای نفتی چگونه در حوزه‌هایی سرمایه‌گذاری می‌کنند که با منبع اصلی سرمایه، یعنی نفت، کاملاً متفاوت است، محل بحث بسیاری از این صندوق‌ها شده است.

 به عنوان مثال، صندوق سرمایه‌گذاری عمومی عربستان سعودی تلاش‌هایی برای متنوع کردن دارایی‌های خود کرده است. این صندوق با بیش از ۳۰۰ میلیارد دلار دارایی تمرکز خود را بر بخش‌های غیرنفتی نظیر توریسم و سرگرمی قرار داده و در داخل و خارج عربستان سرمایه‌گذاری می‌کند. سرمایه‌گذاری ۲ میلیارد دلاری در گروه تاکسی اینترنتی اوبر، ۲۰ میلیارد دلاری در گروه سرمایه‌گذاری خصوصی بلاکستون در نیویورک و ۴۵ میلیارد دلاری در صندوق فناوری‌های جدید سافت بانک از مهمترین سرمایه‌گذاری‌های انجام شده و در دست انجام این صندوق است.

 بنابراین صندوق ثروت ملی، صندوقی است که بتواند در بازارهای مالی داخلی و بین‌المللی سبد سرمایه‌گذاری‌های خود را متنوع و حداکثر سودآوری را در بازارهای بین‌المللی کسب کند و منابع جدید را به پروژه‌ها تزریق نماید.

اکنون که در زمان تحریم نفتی بسر می‌بریم، متنوع‌سازی اقتصاد و کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی بیش از سایر کشورها برای ما حیاتی است. 

 اما شواهد نشان می‌دهد صندوق ۹۱ میلیارد دلاری توسعه ملی ایران کارایی لازم را برای این کار نداشته و فاقد کارکردهای صندوق‌های ثروت ملی است. براساس اطلاعات موجود، در حوزه سرمایه‌گذاری، در حال حاضر منابع صندوق در اختیار بانک مرکزی بوده و پروژه‌های متقاضی تامین مالی توسط بانک‌های عامل ارزیابی و توجیه‌پذیری آنها بررسی و در نوبت تامین مالی قرار می‌گیرند. وثایق لازم از پروژه‌ها اخذ و نهایتاً پروژه از محل منابع صندوق تامین مالی می‌شود. این کارکرد نشان می‌دهد ماهیت این صندوق چیزی فراتر از همان حساب ذخیره ارزی نیست. 

به نظر می‌رسد اصلاح ساز و کارهای حاکم بر این صندوق و تبدیل آن از یک صندوق ذخیره صرف به صندوقی پویا با سبد سرمایه‌گذاری از اولویت‌های فعلی کشور بویژه در شرایط تحریم است.

دکتر روح‌الله کهن‌ هوش نژاد

  
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان