کد خبر: ۸۵۲۰
تاریخ انتشار: ۲۹ ارديبهشت ۱۳۹۸ - ۱۳:۲۳-19 May 2019
دونالد ترامپ مدتی پیش تعرفه های واردات فولاد و آلومینیوم را بالا برد، حرفش این بود که چنین محصولاتی استراتژیک اند و باید حواسمان به حمایت از تولیدکنندگان داخلی هم باشد که اگر زمانی جنگی در گرفت و مثلا واردات از چین قطع شد، در مورد این محصولات اساسی در نمانیم. مضمون حرف وی را خیلی ها در ایران هم تکرار می کنند و حرفشان اینست که کشوری وسط
دریای دشمن نمی تواند با اصول اقتصاد آزاد (متعارف) اداره شود و ما نیازمند تدبیرهای ویژه ایم! از جمله جناب جهانگیری چندی پیش نظرسنجی هم کرده بود که آیا (بخوانید مگر) می شود در شرایط حساس کنونی اقتصاد ایران را با اصول اقتصاد متعارف اداره کرد؟

اجازه دهید ادعا کنیم که حمایت از صنایع داخلی با تعرفه و امثالهم حتی با بهانه هایی مثل حفظ امنیت ملی هم توجیهی ندارد و اینجا هم بازار بهتر به کمک می آید. حمایت گرایی معنایش اینست مردم و شرکت ها شاید امروز پول بیشتری پرداخت کنند و جنس با کیفیت پایین تری بخرند، ولی در عوض فردای جنگ احتمالی خیالشان راحت است که جنس گیرشان می آید. در واقع نوعی بیمه و پس انداز برای روز مباداست. رابرت مورفی بزرگ استدلال می کند این استدلال حمایتگرایی را نباید جدی گرفت.

بازار آزاد هم به خوبی از پس حفظ جریان عرضه کالاها حتی در دوران سختی و جنگ هم بر می آید. وقتی سیاسیون وطن پرست نگران جنگ می توانند بفهمند که اوضاع مثلا در فولاد شاید در آینده نزدیک خوب پیش نرود، بازرگانان و غول های صنعت فولاد این را بهتر می فهمند، وانگهی برای این دسته دوم مسئله حفظ یا نابودی سرمایه شان است و انگیزه بسیاری بیشتری دارند.

فرض کنیم همه نیاز کشور برای یک کالا از خارج وارد می شود و زمزمه شروع جنگ در آینده ای نزدیک است که شاید واردات را دچار مشکل کند، کار در اقتصاد بازار چطور پیش می رود؟ برای یک کاسب و بازرگان این بدان معناست که در آینده قیمت ها سر به فلک خواهد کشید، پس آنها سعی می کنند منابع تامین کم خطر را شناسایی کنند و در قیمت های پایین (نسبی) کنونی تا می تواند از آن کالای خاص وارد و انبار کنند تا برای روزهای سخت دستش خالی نباشد، اگر جنگی نشد هم بیش از هزینه انبارداری زیانی نخواهند کرد. می دانیم که بازرگانان سودجو! خلاقیتی در پیدا کردن محصول مناسب دارند که بوروکرات های حقوق بگیر دولت حتی اگر فاسد هم نباشد به گردشان نمی رسند.

اگر فرض کنیم جنگی طولانی در پیش خواهد بود که چند سالی طول خواهد کشید هم قضیه متفاوت نیست؛ صنعتگران و کارآفرینان هم که در می یابند بناست عرضه فلان کالا کاهش یابد و قیمت آن افزایش پیدا کند؛ آن را فرصتی مناسب برای سودآوری خواهند دید. آنها هم سعی می کنند زودتر از بحران با ساخت و خرید فناوری های جدید امکان تولید محصول را به وجود آورند و از پیش خود را برای شرایط جدید مهیا کنند (یک نمونه جالب ایرانی، داستان شکل گیری مس سرچشمه است که در آغاز خصوصی بود). شم بازار که با انگیزه سودآوری تقویت می شود بسیار کارسازتر از صلاحدید بوروکرات های دولت عمل می کند، فرقشان اینست که اولی زمانی سراغ راه حل می رود که واقعا ریسک و عدم اطمینان بالا باشد ولی دومی بیشتر اسیر هوس های سیاسی است.

باری، به نظر می رسد بر خلاف برداشت رایج، از قضا در دوران جنگ و تحریم ما بیشتر نیازمند آزادی اقتصادی ایم و از قرار امنیت ملی ما را هم بهتر تامین می کند، والله اعلم.

 
کانال راهبرد/امیرحسین خالقی
 
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان