کد خبر: ۸۳۶۲
تاریخ انتشار: ۲۳ ارديبهشت ۱۳۹۸ - ۲۲:۴۳-13 May 2019
بيست سال قبل وقتی عراق به کویت حمله کرد، اين ماجرا منشأ شکلگیری جریان های جديد سلفی شد. این مسئله البته به تنهایی در این روند موثر نبود و تحولات دیگری نیز در عرصه نظام بین الملل رخ داد از قبيل عقب‌‌‌نشینی شوروی از افغانستان و فروپاشی بلوک شرق و هژمونی آمریکایی بر منطقه. طبیعتاً انشعاب و شلگیری جریان های جديد سلفی از موطن اصلی آن یعنی از سلفگرایی وهابی در عربستان آغاز و سپس به دیگر کشورها سرایت کرد:
 جريان محافظه کار: مهمترین ویژگی این جریان آن است که نسبت به عملکرد حاکمان سعودی در قبال تحولات اى منطقه و مسائلی مثل حضور نظامیان آمریکایی رویکردی جانبدارانه اتخاذ کرده و یا حتى به تأييد شرعی آن نيز پرداختند:

الف) سلفگرایی وهابی: که اساسا روابط تاریخی و منسجمی با حاکمیت سعودی داشتند و مهمترین پایگاه آن، هیئت کبار علمای سعودی به عنوان نهاد رسمی دین در عربستان بود که فتوای جواز استعانت از نیروهای بیگانه در منطقه را صادر کردند. شیخ «بن باز» مفتی عربستان چهره شاخص این جریان است.

ب) سلفگرایی سنتی (مدخلی): این جریان که بعدها شاهد حضور بیشتری از آن در تحولات فکری سلفی بودیم گرچه نسبت به سلفگرایی رسمی وهابی دارای اختلافاتی بود که اینجا مجال بحث درباره آن نیست اما ویژگی مشترک آن همراهی با حاکمیت بویژه در قضایای منطقه‌‌ای بود. دو چهره در این جریان نقش اساسی داشتند: شيخ ربیع المدخى و شیخ محمد امان الجامی

جريان انتقادی : علی رغم شیوه‌‌ های مختلف و متفاوت دو جریان عمده در این طبقه، اما ترجیح می‌‌‌دهم برای تمایز نسبت به طبقه نخست از عبارت سلفگرایی «انتقادی» به عنوان وجه مشترک این دو استفاده کنم. این وجه مشترک در واقع اعتراض به عملکرد و رویکرد حاکمیت سعودی و یا دستکم اعتراض به رویه حضور نظامیان «بیگانه» در منطقه بود که دو جریان عمده را شامل می‌‌شود:

الف) سلفگرایی جهادی : که شعار «اخراج کفار از جزیره العرب» با قیام به سیف و جهاد را سرلوحه کار خود قرار داد و و در افغانستان نیز حضور پررنگی داشت. افرادی همچون اسامه بن لادن نمایندگان بارز این گفتمان هستند.

ب) سلفگرایی انقلابی : در محافل عربی به «سلفی حرکی» معروف شده است. درباره تاثیرپذیری این جریان از افکار و اندیشه های اخوانی همواره حرف و حدیث بسیاری بوده با این حال اما درباره بحث جنگ خلیج فارس، این جریان نسبت به موضوع استعانت از نیروهای بیگانه ملاحظاتی را مطرح کرد و همواره خواهان ایجاد اصلاحات دینی در نهادهای حکومتی و اوضاع سیاسی و اجتماعی کشور بوده است. همان جریانی که سپس نام «الصحوة» به خود گرفت و امروز لبه تیز حملات و محدودیت ها از سوی بن سلمان ولیعهد سعودی به سوی آن نشانه رفته و افرادی همچون شیخ سلمان العوده و سفر الحوالی نمایندگان شاخص آن هستند.

 کانال اسلام سیاسی
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان