کد خبر: ۸۳۱۶
تاریخ انتشار: ۲۲ ارديبهشت ۱۳۹۸ - ۰۲:۲۸-12 May 2019
یادداشتی از جوزف نای/
چین دارای نقاط ضعفی است و پیشبینی درباره آینده آن دشوار است.
رییس‌جمهور چین، شی جین‌پینگ، در حال حاضر فرد موفقی به شمار می‌رود؛ او توانسته است موشکی را به ماه پرتاپ کند، در دریای چین جنوبی جزایر مصنوعی بنا کند و اخیرا نیز ایتالیا را به صف شرکای اروپایی خود و پروژه راه ابریشم جدید افزود.

عملکرد اقتصادی چین در طی چهار دهه اخیر به‌راستی چشمگیر بوده است. چین اکنون شریک تجاریِ بیش از صد کشور است. این تعداد برای آمریکا حدود پنجاه کشور است. رشد اقتصادی چین کند شده است، اما بر اساس آمار رسمی چین (6%) هنوز هم بیش از دو برابر رشد اقتصادی آمریکا است.

عقل سلیم می‌گوید که حجم اقتصاد چین در دهه آتی از اقتصاد آمریکا پیشی می‌گیرد. شاید؛ اما ممکن است شی نقاط ضعفی داشته باشد. 

هیچکس نمی‌داند آینده چین چه می‌شود و تاریخ بلندمدتی از پیشبینی‌های ناقصِ فروپاشی یا رکودهای سیستمیک وجود دارد.

در حالی که من گمان نمی‌کنم هیچ یک از این‌ها محتمل باشد، عقل سلیم در بیان قدرت چین مبالغه می‌کند. غربی‌ها دارای بخش‌ها و قطب‌بندی‌هایی در دموکراسی‌هایشان هستند، اما اقدامات موفق چین برای پنهان کردن مشکلاتش نمی‌تواند باعث حل این مشکلات شود.

جامعه‌شناسانی که بسیار بیش از من می‌دانند حداقل پنج ابرچالش طولانی‌مدت را برای چین متصورند؛

یک؛ جمعیت و گروه سنیِ (demographic profile) نامساعد چین. نیروی کار چین در 2015 به اوج خود رسید. جمعیت چین در حال پیرشدن است و چین با مشکلات عظیم هزینه‌های درمانی مواجه خواهد شد، به طوری که برای آن به خوبی آماده نیست. این مشکل بار سنگینی را بر اقتصاد چین وارد می‌سازد و نابرابری را تشدید می‌کند.

دوم؛ چین نیاز به تغییر مدل اقتصادی‌اش دارد. در 1978، شیائوپینگ با هوشمندی چین را از سیاست خودبسندگی (autarky) مائو تبدیل به مدل موفقِ رشد صادرات‌محور نمود. با این حال، امروز، چین بیش از حد با این مدل رشد کرده است و تاب و تحمل دولت‌های خارجی این امر را ممکن ساخت.

برای مثال، نماینده تجاری آمریکا دارد بر روی موضوعات نبودِ عمل متقابل، دادنِ سوبسید به شرکت‌های دولتی و انتقال اجباریِ مالکیت معنوی، که باعث شده به نفع چین تمام شود، تمرکز می‌کند. اروپایی‌ها نیز دارند از این موضوعات شکایت می‌کنند.

سوم؛ در حالی که چین بیش از سه دهه است که دارد از میوه و مزیت‌های سریع اصلاحات نسبتا آسان خود بهره می‌برد، نیاز به تغییراتی به مراتب دشوارتر دارد که عبارت‌اند از: قوه قضاییه مستقل، انطباق شرکت‌های دولتی با اصول عقلانی (rationalization) و آزادسازی یا از بین بردن سیستم ثبت‌نام شهروندیِ هوکو (hukou) که تحرک افراد محلی را محدود و نابرابری را تشدید می‌کند. افزون بر این، اصلاحات سیاسی شیائوپینگ که حزب را از دولت جدا می‌ساخت توسط شی روند معکوس گرفته است.

چهارم؛ به طرز عجیب و غریبی، چین قربانی موفقیتِ خود شده است. مدل لنینیستیِ اعمال‌شده توسط مائو در 1949 به خوبی با سنت امپریالیستیِ چین مطابقت داشت، اما توسعه سریع اقتصادی چین و نیازهای سیاسی‌اش را تغییر داده است. چین تبدیل به یک جامعه طبقه متوسط شده است، اما نخبگان حاکمش در منطق سیاسیِ دایره‌ای گیر افتاده‌اند. آنان معتقدند که تنها حزب کمونیست می‌تواند چین را حفظ کند و این منجر به تقویت انحصار قدرت می‌شود.

اما این دقیقا چیزی است که چین بدان نیاز ندارد. در بازدید اخیرم از چین، یک اقتصاددان چینی به من گفت که کمپین ضد فساد شی، سالانه 1% از GDP برای چین هزینه دارد. یک تاجر چینی به من گفت که رشد واقعی چین کمتر از نصفِ آمارها و شاخص‌های رسمی است.

پنجم و در آخر؛ چین از کمبود قدرت نرم رنج می‌برد. شی علنا اظهار به "رویای چینیِ" بازگشت به عظمت جهانی کرده است. در همان حین که رشد اقتصادی کند می‌شود و مشکلات اجتماعی افزایش می‌یابد، مشروعیت حزب بر چنین جاذبه‌های ملی‌گرایانه‌ای متکی خواهد بود.

در طی دهه اخیر، چین چندین میلیارد دلار برای افزایش جذابیت خود سرمایه‌گذاری کرده است، اما نظرسنجی‌های بین‌المللی نشان می‌دهد که چین بازده خوبی از سرمایه‌گذاری نداشته است. سرکوب اقلیت‌های قومی، زندانی کردن وکلای حقوق بشر، ایجاد نظارت و شنود و منزوی کردن اعضای خلاق جامعه مدنی از دلایل این موضوع‌اند.

چین کشور بسیار قدرتمندی است اما ضعف مهمی دارد. با حفظ اتحادهای بین‌المللی و نهادهای داخلی، آمریکا از یک مزیت نسبی در برابر چین برخوردار خواهد بود.

نویسنده: جوزف نای/منبع: پراجکت سیندیکیت/تلخیص:مصطفی بوشهری 

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
رنگ خدا
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
پنجره
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان