کد خبر: ۸۱۱۵
تاریخ انتشار: ۱۲ ارديبهشت ۱۳۹۸ - ۱۲:۲۹-02 May 2019
متنی می‌خواندم که گویا گزارش نشستی است که سال قبل در دانشکدۀ علوم سیاسی دانشگاه تهران برگزار شده است با موضوع توسعۀ عدالت‌محور. سردبیر روزنامۀ دنیای اقتصاد به‌عنوان یکی از حاضران در نشست با تأکید بر وجود بحران تئوریک در زمینۀ توسعه در ایران، توسعۀ عدالت‌محور را براساس ترکیب چهار نظریه صورت‌بندی کرده است:
عصراسلام: حاکمیت قانون، اقتصاد آزاد، نهادگرایی، و عدالت امام علی. ایشان در توضیح عدالت می‌گوید: «قرائت امام علی از عدالت دقیقاً مساوی با قرائت اقتصاد آزادی‌هایی همچون هایک و نوزیک است».

سال گذشته در جلسه‌ای، اقتصادخوانده‌ای که از یکی از دانشگاه‌های مطرح آمریکا فارغ‌التحصیل شده بود، با استناد به فهرستی از آیات و روایات تلاش داشت نشان دهد که بازار آزاد از دوران مدینه‌النبی وجود داشته و مبتنی بر آموزه‌های اسلامی است و دولت اسلامی مسئولیتی در مقابل فقر و بی‌عدالتی ندارد. در محرم گذشته یکی از واعظان معروف تهران، در شب عاشورا در دانشگاه امام صادق گفته بود: «شهید و جانباز جهاد مالی هم داریم. مثل کارفرمایی که قربانیِ قانونِ کارِ خلافِ شرعی شده که می‌گوید باید کارگر را بیمه کنی»! می‌توان مصداق‌های زیادی از این نوع نشان داد. طبیعی است که قرائت‌های متفاوتی از دین وجود دارد، اما اینکه طیفی از نیروهای آکادمیک و فکری جریان بازار آزاد که حتی احتکار را فضیلتی اخلاقی می‌داند، متوسل به تفسیرهای این‌چنینی از دین شده‌اند تازگی دارد.

سیحان توگال؛ پژوهشگر ترکیه‌ای، روند تحولات اقتصادی‌اجتماعی ترکیه از اواسط دهۀ ۱۹۹۰ به بعد را تحت عنوان «نئولیبرالیسم مذهبی» توضیح می‌دهد. او نشان می‌دهد که چگونه «اجتماع کارآفرینان مذهبی» در ترکیه به‌تدریج نیروهای اسلامی را جذب کرد و با استفاده از آن‌ها در راستای «درونی‌کردن بازار آزاد» و پیشبرد برنامه‌های خصوصی‌سازی و ادغام در اقتصاد جهانی، مقاومت‌های احتمالی در برابر نئولیبرالیزه‌کردن ترکیه را خنثی کرد. به باور وی، نئولیبرالیسم مذهبی در ترکیه حتی به اقدامات خیریه باور ندارد و عدالت را صرفاً نتیجۀ تلاش‌های فردی می‌داند. توگال، این روند را نوعی «انقلاب منفعل» می‌داند. آصف بیات نیز در مطالعه‌ای در مصر همین عبارت نئولیبرالیسم مذهبی را به‌کار می‌گیرد و توضیح می‌دهد که طی آن چگونه نماز و پارتی و پورنوگرافی و ایمان با هم ترکیب شده‌اند و اسلام به ابزاری برای مصرف خودنمایانه تفسیر شده است تا در برابر هجوم ساختارهای نئولیبرالی واکنش و مقاومتی شکل ندهد.
@omidi_reza
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
رنگ خدا
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
پنجره
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان