کد خبر: ۸۰۴۷
تاریخ انتشار: ۱۰ ارديبهشت ۱۳۹۸ - ۲۲:۴۳-30 April 2019
حتما در بین آشنایان داشته اید کسانی را که وقتی در صحبتشان مشغول وصف غرب می شوند، جمله‌هایشان در قالب «در امریکا چنین است» و «در غرب چنان است» جا می‌شود.
 نکته ای در وصف غرب و امریکا و غیره می گویند، یا در مدح فضل لا یتناهی این جوامعِ پیشرفته و فرابشری، یا در مذمت تاریکیِ شیطانی این جرثومه ی فساد و تباهی. در هر دو صورت، یک کلی گویی از شاخصه‌ای جزئی است؛‌ یک مثال از نوعی رفتار است که به تمامی جامعه‌ی غرب، یا هرجایی که تحتِ تعریفِ کلمه ی وزین و پر مفهموم «خارج»! قرار می گیرد، تعمیم داده می‌شود.

عده‌ای از ما فیلم معروف توهین پسر نوجوانِ طرفدار ترامپ به یک رهبر سرخ پوست را می بینیم و می گوییم «ببین، این امریکایی ها هنوز هم خود را بالاتر از بومی‌ها می دانند». یا خدا نکند یکی از آشنا هایمان که در کانادا زندگی می کند از لبخند پیرزن سفید پوست کانادایی در اتوبوس برایمان بگوید. دیگر هر جا که اسم کانادا بیاید به یاد مردمان مهربان و نازنینش می افتیم که هر چه شود لبخند میزنند و اصلا نه غم دارند و نه عصبانیت. عده ی دیگرمان تظاهرات جلیقه زرد های فرانسه را می بینیم و نتیجه می گیریم که «اصلا مردم فرانسه حکومتشان را نمی خواهند». چه موافق غرب و چه مخالفش، ما به مانند پزشکی هستیم که با دیدن سرفه ی بیمار بلا فاصله تشخیص سرطان ریه می دهیم، بدون تصویر برداری و غیره (البته دوستان دانشجوی پزشکی از منِ انسانی خوانده ی از همه جا بی خبر بهتر می توانند مثال را شرح دهند). همانطور که عده ای امریکایی به بومی ها بی احترامی می کنند، عده ای هم هستند که برایشان احترام قائل اند. همه ی مردم کانادا آنطور هم که فکر می کنید «نایس» نیستند (یادم باشد از دعواهایی که در اتوبوس و مترو تورنتو دیدم برایتان بنویسم). جلیقه زرد ها تنها بخشی از جمعیت فرانسه اند؛ شاید اقلیت، شاید اکثریت، اما همه ی مردم نیستند.

 یکی از منابع اصلی این کلی گویی ها هم صفحات به اصطلاح «فَکت» اینستاگرام و تلگرام اند. تصویری پخش می کنند از حضور چند نفر با لباس کاراکترهایی اعم از بتمن و رفقایش در یک بیمارستانِ اطفالِ مثلا شهر تورنتو و می نویسند «بیمارستان‌های کانادا افرادی را استخدام می کنند تا با لباس شخصیت های داستانی نزد کودکان بیمار آمده و قبل از عمل جراحی به آن ها روحیه دهند». پی خبر را که بگیرید می بینید که بله مثلا در یک بیمارستانی در یک جایی از تورنتو چنین اتفاقی، آن هم نهایتا برای دو سه مرتبه، انجام شده. نه کسی استخدام شده، نه چنین برنامه ای استمرار دارد.

بیایید از جنبه ی دیگری نگاه کنیم. شاید تصاویری از چند ایستگاه اتوبوس، که فکر میکنم در رشت بودند، را دیده اید که طراحی خاصی داشتند. یکی شان مانند کتاب بود و دو سه تای دیگر هم به اشکال دیگر. آیا تمام ایستگاه های اتوبوس ایران، یا حداقل گیلان، به این شکل و شمایلند؟ برای شمایی که در ایران زندگی کرده اید این مسئله قابل هضم و پیش پا افتاده است. اما اگر یک پِیجِ فَکتِ! کانادایی بیاید این تصویر را منتشر کند و به کل ایران نسبت بدهد، هر کانادایی که ایران را ندیده باور می کند. مگر آنکه این مسئله را با خودش حل کرده باشد، که با مثال جزء، نتیجه ی کل نمی شود گرفت. آن هم درباره ی یک جامعه و کشور غریبه.

 ما در توصیف غرب، علی الخصوص ساختار فیزیکی آن با یکدیگر متناقضیم. یکی مان می گوید «بهشتِ برین» و دیگری می گوید «قعر جهنم». اما مشکل اصلی، نگاه کلّیِ ما به جزئیات است. یکی با بدی های مادی غرب مواجه می شود و دیگری با خوبی هایش. اولی غرب را جهنم می سازد و دومی بهشت. من مخاطب، تا وقتی نتوانم این دو را کنار هم قرار دهم و کلیت غرب را، به قول دوستان «ابژه» نبینم، با هیچکدام از این دو نوع توصیف نمی توانم به درستی غرب را بشناسم. شنونده باید عاقل باشد. آنها که از ما قدیمی‌تر اند می گفته‌اند. غرب یک بدن است، همانطور که هر جامعه‌ی دیگری نیز همین طور است. چون دندانش عفونت دارد، نمی شود گفت دست و پایش هم آلوده به مرض است. نیز چون چشمان تیزبینی دارد نمی توان گفت قلب سالمی دارد.

 تمام این حرف هایی که زده شد، البته منکر تحلیل جامعه ی غرب (یا هر کجای دیگر) بر اساس نگاه کلی به آن و یا زیربنا های فرهنگی و فکری اش نیست. درد،‌ تعمیم جزئیات کوچه و خیابان های گوشه ای از غرب به کل آن است.

 همه ی این مصیبت، شاید تقصیر شنونده نیست. بعضی از ما که در غرب زندگی می کنیم چنان پیاز داغش را اضافه می کنیم که شنونده هم خود را گم می کند. هر چند بعد از مدتی زندگی در این «غربِ» غریب، ما هم آچار کشی می شویم...

زهرا اثنی عشری 
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
رنگ خدا
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
پنجره
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان