کد خبر: ۷۵۵۴
تاریخ انتشار: ۱۹ فروردين ۱۳۹۸ - ۱۸:۳۷-08 April 2019
نکته ای جالب که بسیاری اوقات در آن دقیق می شوم ؛ رابطه اثر هنری و داوری ما در مورد آن اثر ، با شناخت و یا بدون شناخت هنرمندش است !
در یک اعتراف صادقانه باید بگویم : از کنار بسیاری از این نقاشی ها ، چنان که ندانیم آثاری از هدایت است ، به راحتی خواهیم گذشت . اما پس از آگاهی نسبت به نقاش آن ، ماجرا کاملا متفاوت می شود ؛ با دقت فراوان شروع به جستجوی ذهنی و پیداکردن نمادها و نشانه ها خواهیم کرد و به یکباره عمق حوضچه به عمیقی اقیانوس می شود ! ضعف های طراحی ، رنگ پردازی ، ترکیب بندی و ... به کنار می روند و مخاطب آن را بسان گنجی که از ذهن نویسنده بوف کور و آثار فاخر دیگری بجای مانده است ، در می یابد !

با این وجود ، سوال این است ؛ آیا ، آنچه رخ داده است نتیجه غفلت ما در امر دیدن است یا نتیجه برتری دادن ذهنی ما به مولفی نام آشناست ؟

یا بهتر بگوییم ؛ آیا وجاهت صاحب اثر ، بر داوری ما پیشی می گیرد و ذهن تحت تاثیر این امر ، در کارکردی مثبت شروع به معناسازی و نشانه شناسی با حداکثر توان می کند ؟!

اگر پاسخ ما به این سوال و نقشِ جایگاه صاحب اثر در شیوه داوریِ ذهن ما ، مثبت باشد ! باید به صورت جدی به مسئله تاریخ هنر ، دگرباره و دگرباره نظر کنیم ؛ شاید این روایت از حقیقت فاصله زیادی گرفته باشد یا تاریخ بزرگتری را در خود پنهان کرده باشد !

حتی اگر نظریه " مرگ مولف" را به عنوان یک امر هوشمندانه و نو از " رولان بارت" بپذیریم ، واقعیت این است که بخش ناخودآگاه ذهن مخاطب با شناسایی و یا عدم شناسایی مولف (هنرمند) ، روندی متفاوت را در ادراک اثر به کمک و هدایت خودآگاه ذهن طی می کند و علی رغم آن که ، نظریه " مرگ مولف" یک نظریه هوشمندانه و یک بازی لذت بخش با متن است ، اگر صادقانه بیاندیشیم نمی تواند در همه موارد کارآمد باشد و نظر رولان بارت بر تحمیل استبداد تفسیری که قائم به مولف و نویسنده است ، مثال های نقض زیادی را هم خواهد داشت که جایگاه مولف به یک متنِ ساده ، قدرت و تفسیر گسترده تری بدهد .

در واقع ، مولف با شخصیتش در بیشتر موارد ما را در مواجهه با اثرش تحت تاثیر قرار می دهد ، چرا که برای ما مهم است : (الف - چه حرفی را ) (ب - چه کسی ) می زند ؟ هر چند ، نمی شود منکر آن شد که گاهی متن فارغ از نام آشنای مولف هم ، چنان وجاهت و اعتبار می گیرد که می توان بر بخش "ب " چشم را بست و به " الف " بسنده کرد . با این وجود ، بخش " ب" در بسیاری از موارد به عنوان مکمل بخش " الف" عمل می کند و همین است که هر طرحی با هر سطحی از کیفیتِ زیباشناسی از صادق هدایت ، به دلیل آن که از صاحب اندیشه ای سر زده است ، می تواند راهی به شناخت بیشتر مولف باز کند و گره گشایی کند و چه کسی ، به کمکِ چه حرفی ، بیاید و ما چیزی بیشتر از پیش دستگیرمان شود .

در حقیقت ارزش این طرح ها در عملکرد زنجیره ای قابل اعتنا است و نه در هویت فردی .

شهاب الدین نژادتهرانی
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
رنگ خدا
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
پنجره
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان