کد خبر: ۷۵۱۶
تاریخ انتشار: ۱۸ فروردين ۱۳۹۸ - ۲۲:۳۴-07 April 2019
جُستارى در لقب-خطابِ "اميركبير" در عصر قاجاريه
در عهد قاجاريه "اميرِ كبير" به سه صورت مختلف (و نه به يك شكلِ واحد) به كار رفته و تغييرى تدريجى و كرونولوژيك از يك "خطابِ پيش از اسم" به يك "لقبِ كلاسيكِ توصيفى" داشته است.
الف) در اوايل صرفاً به صورتِ خطابى جهت امراء بزرگ، پيش از اسم به كار مى رفته (عيناً مشابه خطابِ عاليجاه مقرب الخاقان):

صاحبان اين خطاب:

١) امير كبير ميرزا محمد خان قاجار بيگلربيگى طهران تاجبخش ركن الدوله
٢) امير كبير حاجى محمدحسين خان مروزى قاجار عزّالدينلو فخر الدوله
٣) امير كبير سليمان خان قاجار قوانلو خانِ خانان نظام الدوله اعتضاد الدوله
٤) امير كبير امير خان سردار دولّوى قاجار (دائى عباس ميرزا نايب السلطنه وليعهد)
٥) امير كبير محمد قاسم خان قوانلوى قاجار ظهير الدوله


ب) سپس به صورتِ جايگزينِ لقب-منصبِ اميرِ نظام به كار رفته است؛ يعنى شخصى كه به منصبِ "امارتِ نظام" منصوب مى شد، لقب-منصبِ مربوطه يعنى لقبِ امير نظامى را هم دريافت مى كرد؛ جهت احترام لفظِ كبير را هم نظر به سابقه ى خطابِ اميركبيرى به آن افزودند كه مى شد "اميرِ كبيرِ نظام" و آنگاه اميرِ كبير به عنوان مشتق و مخفف به كار رفت و در واقع جايگزينى مى شد براى لقب-منصبِ رسمىِ اميرِ نظام. 

صاحبان اين شكلِ تغييريافته از لقبِ امير نظامى (مشتقِ مخففِ جايگزين): 

٦) محمد خان زنگنه امير نظام (اميرِ نظام>اميرِ كبيرِ نظام>اميرِ كبير)
٧) ميرزا محمدتقى خان فراهانى اميرِ نظام اتابيك اعظم (اميرِ نظام>اميرِ كبيرِ نظام>اميرِ كبير)
٨) محمد قاسم ميرزا امير نظام وليعهد (اميرِ نظام>اميرِ كبيرِ نظام>اميرِ كبير)

ج) و در نهايت به عنوان لقبِ توصيفى دقيقاً به همين صورتِ "اميرِ كبير" (عيناً مثل ساير القاب توصيفى از قبيل شعاع السلطنه يا امين السلطان يا وثوق الدوله يا ظل السلطان): 

افراد صاحب اين لقب: 

٩) صرفاً كامران ميرزا نايب السلطنه اميرِ كبير

پژوهش از رضا كسروى



 
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان