کد خبر: ۶۴۴۸
تاریخ انتشار: ۲۸ بهمن ۱۳۹۷ - ۱۱:۰۰-17 February 2019
آزادی مدنی در‌ کلی‌ترین کاربرد به معنی آزادی فرد در عمل شخصی، تصرف در مال، عبادت و اعتقاد دینی و بیان عقیده است. به طوری که متضمّن حق حمایت از افراد، هم در برابر مداخلۀ حکومتی و هم در برابر مداخلۀ خصوصی باشد.
عصراسلام:چون آزادی مبتنی بر قانون، هرگز مطلق نیست، حدود آزادی مدنی نیز مورد اختلاف اندیشمندان است؛‌ برخی معتقدند آزادی مدنی یعنی آزادی طبیعی انسان، که فقط شامل قوانین انسانی است نه چیز دیگر، لذا آن را تا جایی که به نفع عموم باشد، محدود می‌نماید. از این رو فرهنگ‌های آزادی خواه قانونی تصویب می‌کنند که آزادی‌های مدنی باید به وسیله عُرف، اخلاقیات، ذوق و سلیقه و خویشتن‌داری یا قوانینی که از رفاه و آزادی دیگران حمایت می‌کنند، محدود شود.

گروه دیگر معتقدند آزادی مدنی عبارت است از آزادی مورد مطالبه و یا موافق طبع اشخاص برای سخن گفتن، نوشتن، نشر، اجتماع و سازمان یافتن، بدون مجازات و مداخله دیگران. براساس این تعریف، بسیاری تصدیق می‌کنند که فهرست‌ آزادی‌های مدنی با تغییر زمان و مکان تغییر می‌کند.

بنابراین مراد از آزادی‌های مدنی، آن نوع آزادی‌های شخصی و اجتماعی است که از مناسبات مدنی افراد (شرایط اقتصادی، سیاسی، اعتقادی، فرهنگی و...) مشتق می‌شوند و قانون به غیر از موارد مصلحت عمومی، آن را در برابر مداخلات و تضییقات دیگر تضمین نموده و مورد حمایت قرار می‌دهد و شامل آزادی‌هایی مانند: آزادی بیان، آزادی قلم، آزادی تشکیل سازمان‌های عقیدتی، آزادی تشکیل احزاب و سازمان‌های سیاسی و... می‌شود.

رابطه‌ی بین آزادی‌های مدنی و حقوق مدنی (civil rights):
در این مورد چهار نظریه ابراز شده است:

الف) برخی قایل‌اند که هر دو اصطلاح بر یک معنی دلالت دارند.

ب ) گروه دیگر بر این باور‌اند که آن دو با هم متفاوت‌اند، چرا که آزادی‌های مدنی، ممکن است رعایت شود بی‌آن‌که لزوماً عمل مثبتی را از جانب شخص دیگری ایجاب کند؛ ولی حقوق مدنی وظایف مثبتی را بر دیگران تحمیل می‌کند. به عبارت دیگر آزادی‌هایی مانند آزادی‌ در گفتار که مستلزم عمل شخص دیگری نیست، ولی حقوق، مستلزم عمل شخص دیگری مانند دادرسی هیأت منصفه می‌باشد.

ج ) گروه سوم، حقوق مدنی را جامع می‌دانند به گونه‌ای که شامل آزادی‌های مدنی، سیاسی، امنیت‌ فردی و نظایر آن می‌شود.

د ) گروه چهارم، آزادی‌های مدنی را جامع می‌دانند به گونه‌ای که هم شامل حقوق مدنی، مزیّت‌ها، امتیازها، حق انتخاب‌ها و آزادی‌ها به طور کلّی می‌شود، و هم برای اشاره به مفهوم مصونیت یا حمایت افراد یا گروه‌ها در برابر مداخله‌ دولت به کار می‌رود.
منابع :

1)ساروخانی، باقر؛ دائرةالمعارف علوم اجتماعی، تهران، کیهان، 1370

2)شایان مهر، علیرضا؛ دائرةالمعارف تطبیقی علوم اجتماعی، تهران، کیهان، 1377، (کتاب اول)

3)شایان‌مهر، علیرضا؛ دائرةالمعارف تطبیقی علوم اجتماعی، تهران، کیهان، 1380.(از کتاب سوّم)

4)گولد، جولیوس، و ویلیام ل.کولب؛ فرهنگ علوم اجتماعی، محمد جواد زاهدی مازندرانی، تهران، مازیار، 1376.
نویسنده : سلیمان اکبری
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان