کد خبر: ۶۱۶۳
تاریخ انتشار: ۱۶ بهمن ۱۳۹۷ - ۱۰:۳۱-05 February 2019
جنگ روایت‌ها باید گفتگوی روایت‌ها شود
کام فرماندهان از پذیرش قطعنامه‌ای که امام آن را مانند سرکشیدن جام زهر دانسته بود، بسیار تلخ بود و سوال های بسیاری داشتند که می‌خواستند از مسئولین کشور بپرسند.
عصراسلام: کام فرماندهان از پذیرش قطعنامه‌ای که امام آن را مانند سرکشیدن جام زهر دانسته بود، بسیار تلخ بود و سوال های بسیاری داشتند که می‌خواستند از مسئولین کشور بپرسند. دهم مرداد 1367 رئیس‌جمهور خامنه‌ای در جمع فرماندهان لشکر 27 بود و از او درباره‌ی جنگ و دولت سوال‌هایی پرسیدند اما رئیس‌جمهور گفت تنها در «یک برهه‌ی چند‌ماهه‌ی کوتاه در اوایل سال 62 من مسئولیت پیدا کردم. شاید به شش ماه نرسید تا شروع عملیات خیبر» او گفت قبل و بعد از این چند ماه «دیگر مسئولیتی نداشتم.» سپس ادامه داد: «جنگ مسئولیتش با من نیست... چه سوال شما وارد باشد چه وارد نباشد طرف سوال من نیستم.» از مسئولیت دولت در جنگ پرسیدند، گفت دولت زیر نظر رئیس‌جمهور نیست. گفت وزیری که از نظر او کارهایش غلط است را نمی‌تواند بردارد؛ «یک مدتی تا دو سه سال اوایل ریاست‌جمهوری که این وزرا هنوز تازه‌کار بودند، نمی‌دانستند چی به کجاست، با این‌ها رفتار می‌کردیم. بعد یواش‌یواش وزرا فهمیدند نه، بیخودی از ما می‌ترسند.» فرماندهان شنیدند که رئیس‌جمهور می‌گوید: «در دوره‌ی دوم ریاست‌جمهوری به خاطر مشکلاتی که در باب نخست‌وزیر پیش آمد که بنده آن نخست‌وزیر را قبول نداشتم، بعد امام فرمودند، بنده از امام تبعیت کردم.» (اسرار مکتوم، ص78 تا 91)

گفتگو درباره‌ی اختلاف‌های گذشته هرچند سختی‌ها و تلخی‌هایی دارد اما در بلند‌مدت می‌تواند از حجم تلخی‌ها کم كرده و راهی برای تعامل باز كند. نپرداختن به تلخی‌های گذشته، آن‌ها را از بین نمی‌برد.

سال 1387 كتاب خاطراتِ سال 64 هاشمی رفسنجانی منتشر شد. هاشمی در مقدمه‌ی این کتاب كه زمستان ٨٦ نوشته، اشاره‌ای به اختلاف‌ها میان نخست‌وزیر، وزرا و رئیس‌جمهور دارد و با وجود آن‌که بیش از 20 سال از ماجراهای آن سال‌ها می‌گذشت آورده است: «من هنوز هم تلخی‌های آن دوران را در ذائقه‌ی آیت‌الله خامنه‌ای که گاهی بروز دارد، احساس می‌کنم.»(امید و دلواپسی، ص24)

سال گذشته موسوی خوئینی‌ها در مصاحبه‌ای بخش‌هایی از خاطرات منتشرشده‌ی ‌هاشمی رفسنجانی درباره‌ی خودش را رد کرد.

هرچند سال‌ها از انتشار آن خاطرات و چندماهی از درگذشت هاشمی رفسنجانی می‌گذشت اما موضوع مهمی در میان بود. هاشمی در خاطرات 30 مرداد 68 نوشته بود که خوئینی‌ها به دیدار او آمده در حالی که از این‌که رهبری او را رئیس قوه‌ی قضاییه نکرده رنجیده است. هرچند خوئینی‌ها برداشت رفسنجانی را درست نمی‌داند اما به هر حال برداشت هاشمی این بوده و به احتمال زیاد این موضوع را با رهبری نیز در میان گذاشته است.

بلافاصله که از وقایع عبور می‌کنیم، وقایع دیگر وجود ندارند و تنها با روایت‌ها سر و کار داریم؛ روایت آیت‌الله خامنه‌ای، روایت مهندس موسوی، روایت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی، روایت آیت‌الله موسوی خوئینی‌ها و ... می‌توان گفت روایت‌ها از واقعیت‌ها قوی‌تر و تاثیرگذارتر عمل می‌کنند. اگر روایت‌ خوئینی‌ها در زمان حیات هاشمی یا حتی زودتر منتشر می‌شد شاید گفتگوی روایت‌ها در این موضوع شکل می‌گرفت. گفتگوی روایت‌ها می‌تواند فاصله‌ی میان روایت و واقعیت را کمتر کند.

سه سال قبلْ بحثِ جنگِ روایت‌های تاریخی را به‌عنوان چالش آینده‌ی جمهوری اسلامی مطرح کردم، جنگی که در آن روایت‌های تاریخی به نبرد هم می‌روند تا برای صاحبانشان پیروزی به ارمغان بیاورند. اکنون در متن این جنگ هستیم و ضرورت دارد از این جنگ به سمت گفتگوی روایت‌ها برویم. شاید برخی سیاسیون علاقه داشته ‌باشند جنگ روایت‌ها ادامه پیدا کند و زمانی كه روایتی تازه مطرح می‌شود با فحاشیِ سیاسی از مخالفانشان انتقام بگیرند، مانند برخی برخوردها که با روایت‌های آقای خوئینی‌ها، پس از انتشار مصاحبه‌ی جدید او انجام شد. حمله به خوئینی‌ها درست نیست چه با روایت‌های او همراه باشیم یا نباشیم. موقعیت امروز ما با تمام نقاط قوت و ضعفش تا حد زیادی ریشه در عملکرد نسل اول قدرت در جمهوری اسلامی دارد؛ نسلی که بسیاریشان هنوز حضور پررنگی در ساختار حكومت دارند. آن‌ها باید با هم حرف بزنند. احتمالا از آخرین باری که آقایان خاتمی، ناطق نوری، موسوی خوئینی‌ها و ... توانسته‌اند سخنانشان را با رهبری در میان بگذارند مدت زیادی می‌گذرد. بسیاری از سیاسیونِ دیگر نیز مدت‌هاست با هم گفتگو نکرده‌اند. اگر امکان این گفتگو در فضای حقیقی وجود ندارد باید زمینه‌ی آن در فضای مجازی فراهم شود؛ نه آن‌که کاری کنیم که هیچ‌کس جرات حرف زدن پیدا نکند. اگر این گفتگوها شکل نگیرد، داغیِ حرف‌های ناگفته در بزنگاه‌ها دامن همه‌ی ما را خواهد گرفت و در نبود گفتگوی روایت‌ها، گزارش‌های اطلاعاتی و امنیتی نقش اول را به عهده می‌گیرند.

جعفر شیر علی نیا

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
رنگ خدا
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
پنجره
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان