کد خبر: ۶۰۲۵
تاریخ انتشار: ۱۰ بهمن ۱۳۹۷ - ۲۳:۲۶-30 January 2019
غیرواقعیت یا counterfactual در تحلیل‌های تاریخی کاربرد دارد. موضوع بر سر این است که چطور می‌توانیم چیزی را که رخ نداده است، ولی به‌راحتی ممکن بود اتفاق بیفتد، به کار ببریم تا آنچه رخ داده است درک کنیم.
اغلب شنیده‌ایم که می‌گویند جنگ داخلی ایالات متحده در صورت نبودن برده‌داری رخ نمی‌داد و جنگ جهانی اول در صورتی که دوک بزرگ اتریشی، فردیناند فرانتس ترور نمی‌شد رخ نمی‌داد و اگر ال‌گور به جای بوش رئیس جمهور می‌شد، جنگ عراق در ۲۰۰۳ اتفاق نمی‌افتاد. رهبران سیاسی خط‌مشی‌هایشان را با تأکید بر عواقب فاجعه‌باری تعریف می‌کنند که پیامد انتخاب‌هایی متفاوت از انتخاب آنهاست.

هیلاری کلینتون چهار سال پس از اینکه در انتخابات مجلس سنا شرکت کرد تا به رئیس‌جمهور اجازه دهد از نیروی نظامی در عراق استفاده کند، اظهار کرد: «اگر آن موقع چیزهایی را که الان می‌دانیم، می‌دانستیم، قطعاً آن را رأی را نمی دادم.» غیرواقعیات بخشی از زندگی روزمره هستند. اغلب ما گاهی دربارۀ دختر یا پسری فکر می کنیم که رفته است، دربارۀ «راه های نرفته» فکر می کنیم و دربارۀ مسابقه‌ای که تیم محبوبمان در آن باخت فکر می‌کنیم.

هرکدام از این اصطلاحات به یک امر غیرواقعی اشاره می کند: دنیای احتمالی، دنیای موازی، دنیای جایگزین که در آن عناصر اصلی دنیای واقعی یا وجود نداشتند یا ارزش متفاوتی داشتند. دانستن آنچه ممکن بود اتفاق بیفتد می‌تواند به تبیین آنچه واقعا اتفاق افتاده است کمک کند. خود نقش‌آفرینان تاریخ به شرایط آیندۀ احتمالی مرتبط با گزینه‌های مختلف فکر می‌کنند و برای درک گزینه‌هایی که آنها انتخاب کرده‌اند، مورخان باید آن آینده‌های احتمالی را نیز در نظر بگیرند که البته حالا به گذشته‌های احتمالی تبدیل شده‌اند.

نیال فرگوسن می‌گوید که «برای درک تاریخ به همان صورتی که واقعاً بوده است، نیاز داریم که بدانیم چطور نبوده است و برای معاصران چطور ممکن بود باشد» به همین معنی پاول شرودر می‌گوید ارزش استدلال غیرواقعیات برای مورخان این است که «نوری بر آنچه واقعاً رخ داده است، دلیل رخ‌دادنِ آن و مفهوم آن می‌تاباند.» این دیدگاه در بیشتر دانشمندان جامعه‌شناس مشترک است. مارکس وبر می‌نویسد: «برای نفوذکردن در روابط علّی واقعی، روابط غیرواقعی را می‌سازیم.» بروس بونو دوموسکیت ادعا می کند که «ما نمی‌توانیم بدون درک آنچه اتفاق نیفتاده است ولی در بستری دیگر ممکن بود اتفاق بیفتد، آنچه را در واقعیت اتفاق افتاده است درک کنیم.»


برگرفته از مقاله تحلیل تاریخی غیرواقعیات از جیمز لوی/ترجمه:الهام شکوهی دانا
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان