کد خبر: ۵۹۷۶
تاریخ انتشار: ۰۹ بهمن ۱۳۹۷ - ۱۵:۰۶-29 January 2019
بی طرفی در روزنامه نگاری يکی از اصولی است که بنگاه های خبری بزرگ تلاش می کنند تا به آن پايبند باشند. رعایت بی طرفی در خبررسانی باعث افزایش اعتماد مخاطبان به رسانه می شود. با اين حال برخی نيز می گويند بی طرفی در دنيای واقعی وجود ندارد.
شايد بهتر باشد در ابتدا مفهوم بی طرفی را مرور کنيم.

بی طرفی در روزنامه نگاری به اين معنا نيست که خبرنگار يا روزنامه نگار، بی طرف است، ابداً.

هر انسانی تمايلات خاص خودش را دارد و اصلاً «انسان بی طرف» وجود خارجی ندارد. اما بی طرفی در روزنامه نگاری معنای ديگری دارد.

بی طرفی در روزنامه نگاری يعنی اينکه:
۱- نويسنده، خبر يا گزارشگر تلاش کند تعادل را رعايت کند يعنی نظرات همه طرفهايی را که درباره آنها خبر و تحليل می نويسد يا گزارش تهيه می کند، پوشش دهد.
۲- نويسنده خبر يا گزارشگر نبايد درباره موضوعی که می نويسد، قضاوت شخصی اش را منعکس کند.
۳- نويسنده خبر يا گزارشگر بايد انصاف را در پوشش نظرات طرفهای خبر و گزارش رعايت کند، يعنی استدلال های طرفين را بر همان اساسی که مطرح شده، منعکس کند.

البرز از منتقدان خبر درباره بی طرفی در روزنامه نگاری می‌گويد: «بی طرفی از اصول مهمی است که يک روزنامه نگار بايد به آن توجه خاصی داشته باشد. اما هر روز می شنويم که فلان روزنامگار وابسته به فلان حزب فلان روزنامه نگار جناحی و...»

به گفته وی «وقتی بی طرفی مهم ترين رکن روزنامه نگاری است پس روزنامه نگاری که به حزبی وابسته است در اصل روزنامه نگار نيست.»

البرز معتقد است: «برای افرادی که جانبدارانه خبر ارائه می دهند بهتر است نام ديگری برگزينيم چرا که روزنامه نگار جناحی همان تحليلگر و مفسر خبر است نه روزنامه نگار.»

سينوهه يکی ديگر از منتقدان خبر نيز می‌گويد: «کار خبر بيان واقعيت هست. در فلسفه واقعيت و حقيقت گاهاً دو معنای متفاوت دارند. واقعيت يعنی آنچه که هست، مانند عدالت نيست.»

وی می‌افزايد: «حقيقت يعنی آنچه که بايد باشد، مانند عدالت بايد باشد.»

سينوهه می‌گويد: «خبر قرار نيست دنبال حقيقت باشد، مثال: خبر اخلاقی نيست.»

جلال زنگنه يکی ديگر از منتقدان خبر است که بی طرفی را در زمينه خبرنويسی، شدنی می داند.»

وی می‌گويد: «دو پرسش اساسی و راه‌گشا در اين مورد وجود دارد: بی طرفی در روزنامه نگاری چيست؟ و روزنامه نگار چگونه بايد عمل کند تا بی طرف باشد؟»

آقای زنگنه در ادامه به اين دو پرسش پاسخ می‌دهد: «بی طرفی فعاليتی از سوی روزنامه نگار در انطباق با اخلاق روزنامه نگاری است. می خواهم روی کلمه فعاليت تاکيد کنم و بگويم در واقع بی‌طرفی، ايستا و ساکن نيست، و امری نيست که بتوان به آن رسيد. مقصد و هدف نيست، بلکه چيزی همراه و در کنار ديگر فعاليتهای روزنامه‌نگار است و نه اينکه هدفِ روزنامه‌نگاری باشد. بنابراين نمی توان به بی طرفی رسيد، چون چنين مقصدی اساسا وجود ندارد، بلکه تنها می توان برای انجام امور طريق خاصی را برگزيد.»

وی می‌افزايد: «مسئله اينجاست که در اين طريق نمی توان مطلق انگار بود. مثلا بگوييم «عايت اصل تعادل اين است که نظرات همۀ طرفها را پوشش دهيم. يک خبر پيرامون دو طرف را فرض کنيد. اگر نظرات زيادی پيرامون سوژه از سوی دوطرف وجود داشته باشد و روزنامه نگار ناگزير به برگزيدن تعداد محدودی از هر طرف شود، اينکه کدام نظرات را برگزيند و آنها را در چه قالبی ارائه دهد می تواند کفۀ تعادل را به سمت سليقۀ روزنامه نگار سنگين کند. هرچند روزنامه نگار اصول استقرايی تعادل را رعايت کرده باشد باز از آنجا که مسئله کيفی ست ترازی برای سنجش تعادل وجود نخواهد داشت.»

اين منتقد خبر می‌گويد: «از طرفی هر روزنامه نگار صاحب ايدئولوژیِ خاص خود و به تبعِ آن ذائقه‌ای منحصر به فرد است. مخاطب يک فرد نيست و طيفی گسترده از سلايق گوناگون را شامل می‌شود، اما به هر حال می‌توان با استناد به ميانگين سطح رضايتمندی آنها برآيندی برای آرايشان قائل شد و آن را به عنوان سليقۀ جمعی در نظر گرفت. شايد عينی‌ترين مصداق بی‌طرفی يک خبر، همگرايیِ کمی و کيفیِ خبر با برآيند انگاره‌های عام از بی‌طرفی باشد.»

جلال زنگنه ادامه می‌دهد: «بی طرفی يک امر نسبی است و همواره حد وسط ميان طرفين است. آنچه يک خبر را بی طرفان» جلوه می‌دهد، بازتاب آن در ذهن مخاطب خواهد بود. روزنامه‌نگار بی طرف آن است که با روشن‌بينی اجازه دهد بازخوردی که از سوی مخاطبانش دريافت می‌کند لحنِ قلمش را تراش داده و در عين حال به اصول اخلاقیِ خودش پايبند بماند.»

عرفان صفی‌پور، روزنامه‌نگار و از منتقدان خبر «بی‌طرفی» را آرمان روزنامه‌نگاری می‌داند: «بی طرفی در روزنامه نگاری يک آرمان است. آرمانی که با واقعيت ها فاصله زيادی دارد. وقتی شما می خواهيد لباسی بخريد ۱۰ مدل را کنار می گذاريد تا به مدل دلخواه خود برسد. در خبر نيز همين است. وقتی قرار است اخباری منتشر گردد يا موضوعی مورد بحث قرار گيرد مسلما گزينه های زيادی حذف می شوند و بلاخره روزنامه نگار گزينه مورد نظر خود را گزينش می کند. پس نمی توان اقرار کرد که بی طرفی محض در روزنامه نگاری امکان پذير است.»

وی می‌گويد: «روزنامه نگار و خبرنگار خود بی طرف نيست و انديشه های خاص خودش را دارد. اما انديشه نوعی نگاه را به روزنامه نگار می دهد. روزنامه نگار نيز هر گاه بخواهد موضوعی را کار کند آن را از نگاه خود بررسی می کند و هر چقدر که بخواهد بی طرف باشد باز هم صد در صد نمی تواند.»

آقای صفی‌پور می‌افزايد: «مردم، به رسانه هايی که به قولی، تکليفشان معلوم است، بيشتر اعتماد می کنند. چرا که اين اعتقاد وجود دارد يک رسانه بی طرف ممکن است اخباری را به بهانه نقض اصل بی طرفی منتشر نکند. ولی رسانه های جناحی همه اخبار را با ديدگاه خاص خود منتشر می کنند.»

منبع: نیوزبان
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
رنگ خدا
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
پنجره
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان