کد خبر: ۵۸۴
تاریخ انتشار: ۱۶ خرداد ۱۳۹۶ - ۰۱:۴۳-06 June 2017
هر چند «زن » در طول تاریخ، به شکل‌های متفاوت و متناسب با موقعیت‌های فرهنگی – اجتماعی گوناگون با جاهلیتی پایدار رو به رو بوده است، اندیشه شیء انگارانه زن، مبین اوج جاهلیت فرهنگی جزیره العرب بود.
 در این منطقه، سرنوشت زن مقهور اراده مرد بود. مرد می‌توانست آن گونه که می‌خواست با زن رفتار کند و از حق فروش، کشتن، زدن و آزار زن برخوردار بود. زن در بسیاری از موارد، در پذیرش و نپذیرفتن شریک زندگی اختیار نداشت.

عرب بر نجابت، شرافت، نسبت و همتراز بودن عنایت داشت؛ اما به خاطر اصالت بخشیدن به نژاد و خون، افق این عنایت از قبیله فراتر نمی‌رفت.

ازدواج صداق : همان ازدواج رایج در همه ادیان آسمانی است که زمان آن نامعین و مهر آن معین است.

ازدواج متعه (موقت) : این نوع ازدواج در ادیان الهی سابق رواج داشت و ملتهای غیرالهی نیز به آن ملتزم بودند. در این ازدواج مهر و زمان معلوم است.

ازدواج اماء: به معنای پیوند با کنیزان است. کنیزانی را از جاهای مختلف برای فروش می‌آوردند. هر کس یکی از آنها می‌خریدند، بی آنکه مهری بپردازد، همسرش می‌شد.

ازدواج مقت: ازدواج پس بزرگ خانواده با زن یا زنان پدرش ازدواج مقت نام داشت. اسلام به شدت این ازدواج را نهی قرار داد. ایه «ولاتنکحوا ما نکح اباوکم من النساء الا ما قد سلف انه کان فاحشه و مقتا و ساء سبیلا» (نساء (4) : 22) در نکوهش این ازدواج است.

ازدواج شغار: در این نوع پیوند، شخص با دختر یا خواهد دیگری ازدواج می‌کرد تا او نیز با خواهر یا دختر او ازدواج کند.

ازدواج رهط: نکاح مشارکت یا دسته جمعی. در این نوع ازدواج، عده ای از مردان در تصاحب یک زن شرکت می‌کردند.

ازدواج با اختین: ازدواج با دو خواهر در یک زمان

ازدواج مخادنه (دوستانه): وقتی «زنی» مردی را «مردی» زنی را دوستی می‌گرفت.

ازدواج استبضاع: همسر خود را درا ختیار مردی که شجاعت یا صفات پسندیده دیگر داشت قرار می‌داد تا از او صاحب فرزند شود.

ازدواج تعویضی: دو مرد زنانشان را با هم عوض می‌کردند.

ازدواج نساح: زن پرچم سیاهی در خاندانش روشن می‌کرد در کسی که می‌خواست با او ازدواج می‌کرد.

 

اسلام با اکثر این ازدواجها به شدت مقابله کرد و چنین روشهای زناشویی را حرام دانست (ر.ک: نظام حقوق زن در اسلام، مرتضی مطهری، ص 365 به بعد؛ المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام. ج 5، ص 141 و 526 – 548 به بعد)

هر چند ازدواج با محارم مانند مادر و خواهر ممنوع بود، ازدواج با همسر پدر (ازدواج مقت) منع قانونی نداشت.

شواهد بسیاری وجود دارد که تایید می‌کند پس از مرگ شوهر، پسر بزرگش اگر تمایل به تصاحب زن او (نامادری خویش) داشت، پارچه ای به سرش می‌افکند و به عنوان سهم ارث او را صاحب می‌شد. سپس چنانچه مایل بود با او ازدواج می‌کردو گرنه او را به ازدواج شخصی دیگر درآورده، از مهر او استفاده می‌کرد ودر صورت تمایل حق داشت وی را به کلی از ازدواج با مردان دیگر محروم کند تا پس از مرگ، مال او را تصاحب کند. آیات 19 و 22 سوره نساء ناظر به تحریم این ازدواج است.

چنانکه قرآن می‌گوید بسیاری، دختر را ننگ می‌شمردند و حتی برخی دختران خود را زنده به گور می‌کردند[2]و اگر پدری دخترش را زنده می‌گذاشت، مرگ زودرس او را سعادتی برای خود می‌شمرد.

غمناک‌تراز زنانویی و فرزندکشی، مساله طلاق بود که با سنت‌های ستمگرانه، دور از انصاف و منافی با اخلاق و انسانیت همراه بود. نه مقدماتی داشت و نه شرط و پیامد قانونی. مرد می‌توانست، بی هیچ بهانه، به آسانی پیوندزناشویی را بگسلد؛ نه شاهدی لازم بود و نه نفقه و هزینه ای.

برخی از انواع طلاق رایج بین عرب جاهی عبارت بودند از «ظهار» (تشبیه زن به مادر یا خواهر برای تحریم ابدی) ، «ایلا» (سوگند خوردن و بلاتکلیف گذاشتن زن»، طلاق ضرار (گرفتار کردن زن بین طلاق و رجوع‌های مکرر)

در میان قبایل، غارت و دزدی، غنیمت، برده گیری، قمار، ربا، کم فروشی و داد و ستدهای نادرست – چنان که قرآن کریم نیز بدان تصریح کرده است- نیز از عوامل کسب یا از دست دادن اموال بود.

ارزنده‌ترین پدیده اقتصادی در عربستان آن روز، برقراری بازازها و نمایشگاه‌های فصلی بود که برای رونق بخشیدن به تجارت داخلی و خارجی، در هر شهر و منطقه ای، متناسب با موقعیت جغرافیایی و اجتماعی، برگزار می‌شد. دومه الجندل، مشقر، صحار، عدن، صنعا و عکاظ، نام شماری از آن بازارهای موسمی‌و نمایشگاه‌هاست. تجار جاهلی در حاشیه نمایشگاه‌ها، برای رونق بازار داد و ستد، مراسم خوشگذرانی، شادی، موسیقی و شعرخوانی برپا می‌کردند.
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
رنگ خدا
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
پنجره
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان