کد خبر: ۵۱۴۱
تاریخ انتشار: ۰۵ دی ۱۳۹۷ - ۱۲:۱۹-26 December 2018
اعتراضات اخیر در سودان سئوالات بسیاری را درباره ماهیت این اعتراضات در پی داشته است. برخی حتی این پرسش را مطرح می کنند که احتمالا سفر عمر البشیر به سوریه به عنوان نخستین رئیس جمهور عربی چقدر در این اتفاقات تاثیر داشته است. آنگونه که حتی عبدالباری عطوان هم در مقاله‌‌اش این سئوال را مطرح کرده و ارتباط ماجرای سوریه با این اعتراضات را از اساس منتفی دانسته است.
عصراسلام: اعتراضات اخیر گرچه جدید نیست اما تفاوت‌هایی با اعتراضات گذشته دارد. عامل این اعتراضات مشکلات اقتصادی و معیشتی از جمله افزایش بهای سوخت و کمبود نان بوده اما همزمان شدن آن با ورود «صادق المهدی» رهبر حزب معارض «امت» به کشور ابعادی سیاسی پیدا کرده. به ویژه آنکه هم شعارها ماهیت سیاسی یافته و هم صادق المهدی مواضعی سیاسی اتخاذ کرده از جمله اینکه خواستار برگزاری انتخابات شده است. یک تفاوت این اعتراضات با گذشته این است که این‌‌بار این اعتراضات از شهرها و مناطقی غیر پایتخت آغاز شده است. خیلی شبیه تحولات بهار عربی این‌‌بار ظاهرا جریانات سیاسی هستند که تلاش می‌‌کنند از مطالبات مردمی عقب نمانند. با این حال اما هستند سودانی‌‌هایی که از درگیر شدن کشور در یک جنگ داخلی (همانند سوریه) در هراس‌‌اند و این تحولات را با نگرانی دنبال می‌‌کنند. اکنون با بالا گرفتن دایره این اعتراضات چند سناریو برای آینده کشور مطرح شده که جدی‌‌ترین آن معروف شده به سناریو مکرون!

١) سناریوی مکرون: این سناریو بیش از همه بر وعده‌های اخیر دولت برای ارائه خدمات و بسته های معیشتی و حمایت‌‌های مالی برای حل مشکل سوخت و نان تاکید دارد. چنین رویکرد کنترلی باعث شده که خیلی‌‌ها تصور کنند دولت «عمر البشیر» به شیوه‌‌ای که امانوئل مکرون در مواجهه با اعتراضات فرانسه و عقب نشینی از مواضع خود در پیش گرفته، متمسک خواهد شد. با این حال این سئوال مطرح است که آیا دولت قادر خواهد بود به چنین تعهداتی پایبند باشد. این سئوالی است که بسیاری در تحقق آن تردید دارند.

٢) سناریوی انتقال محترمانه: پنجاه سال قبل در اکتبر ١٩٦٤ ژنرال «ابراهیم عبود» که یک دوره ٦ ساله بر سودان حکمرانی کرد نه توسط کودتای نظامی بلکه با شعله‌‌ور شدن اعتراضات دانشجویی و فراگیر شدن اعتراضات مجبور به استعفا شد. حالا امروز نیز برخی چنین سرنوشتی را برای البشیر پیش‌بینی کرده‌اند. گویی که قرار است سناریوی عبود بار دیگر تکرار شود. این بحث آنقدر جدی است که برخی از دولتمردان این کشور خواسته‌‌اند تا به سیره ابراهیم عبود عمل کنند. غیر از ابراهیم عبود البته سناریوی جدی‌‌تری هم هست. سناریوی «سوار الذهب» ژنرال سودانی که در دهه هشتاد رئیس جمهور سودان بود اما سرانجام کنار کشید و حکومت را به دولت انتقالی تحویل داد. دولتی انتقالی که رئیس آن کسی نبود جز همین «صادق المهدی» که امروز جدی‌‌ترین معارض سودانی است. این سناریو حالا این روزها آنقدر قوت گرفته که خود صادق المهدی در نخستین موضعگیری اش گفته است : "ما می گوییم که ملت نظام جدید می‌‌خواهد.. اکنون نظام سودان دو راه حل پیش رو داد یا انتقال مسالمت‌‌‌آمیز قدرت یا مواجهه با مردم."

٣) تعامل یا محدودسازی معارضه:  بحث قدرت‌نمایی معارضان آن قدر جدی شده که حاکمیت به خوبی خطر را احساس کند. در این میان نظام سودان دو راه پیش رو دارد. عده ای می گویند دولت آنقدر محدودیت ها علیه معارضه را تشدید خواهد کرد که اساسا مطالبات خود را به کنار بگذارند. و یا آنکه شیوه سیاستمدارانه‌‌تری را در پیش خواهد گرفت و حزب حاکم تلاش می‌‌کند تا با حزب امت تعامل تساهلی تر برقرار کند و احتمالا همین بازگشت صادق المهدی به کشور را شاید بتوان در همین چارچوب تساهلی تعریف کرد. هرگونه رویکرد تعاملی و مذاکرات خصوصا با میانجیگری طرف های خارجی (احتمالا قطر) از این ظرفیت برخوردار خواهد بود تا از حجم فشارها برای تغییرات بنیادین در نظامی حاکمیتی بکاهد.

عمر البشیر احتمالا دغدغه هایی برای ادامه حضورش در قدرت دارد. مدتی است که حزب حاکم به دنبال آن است تا مقدمات حضور دوباره وی در انتخابات آینده در سال ٢٠٢٠ را فراهم کند. طبق قانون، عمر البشیر برای سومین حضور در انتخابات ریاست‌‌جمهوری با ممانعت قانونی مواجه است و باید از طریق پارلمان نسبت به اصلاح قانون اساسی اقدام کند. برای این منظور باید ماده ٥٧  قانون اساسی که تنها دو دوره متوالی ٥ ساله را به هر فرد برای شرکت در انتخاب اجازه می‌‌دهد، تغییر دهد. البشیر که از ١٩٨٩ قدرت را از «صادق المهدی» گرفت تا کنون رئیس جمهور سودان است. این اعتراضات احتمالا تلاش ها برای تحقق سناریوی سومین حضور وی در قدرت را محدود خواهد کرد.

 محمدرضا عشوری
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان