کد خبر: ۵۰۲۲
تاریخ انتشار: ۰۱ دی ۱۳۹۷ - ۱۲:۴۰-22 December 2018
در سایه اوضاع به شدت ناپایدار و روند پرسرعت حوادث و دگرگونی آنی متغیرات سخت‌ترین کار تحلیل پدیده‌ها و رفتار بازیگران است.
عصراسلام: خود همین وضعیت، بازیگرانِ قدر را دچار نوعی دستپاچگی و سردرگمی و مجبور به تغییر تاکتیک‌ها و حتی راهبردها می‌کند؛ چه رسد به تحلیل‌گران و ناظران.

اینجا کار تحلیل ریسک پرخطری است و با تکرار اشتباهات تحلیلی می‌رود که اعتبار کارشناس و نویسنده به مرور خدشه جدی ببیند. در این شرایط ابهام‌آلود، پرخطرتر هم تلاش باشندگان سیاسی برای پیش‌بینی رفتار قدرت‌های ریز و درشت است.

با این مقدمه به سراغ تصمیم ترامپ برای خروج نیروهای آمریکایی از سوریه می‌رویم. وی چند ماه قبل هم از چنین تصمیمی خبر داد؛ اما عدول کرد. از این منظر، اصل این مساله غیر منتظره نیست؛ اما در وضعیت و شرایطی اعلام شد که انتظار آن نمی‌رفت؛ از این رو غافلگیر کننده بود.

 قبل از هر چیز ذکر این نکته ضروری است که غافلگیری پایه رفتار ترامپ است که در کتاب Crippled America How to Make America Great Again آن را به خوبی تشریح می‌کند و می‌گوید چطور در انجام طرح‌های اقتصادی تا زمان شروع به کار کسی را خبر نمی‌کرد و همه را متعجب می‌ساخت.

عده‌ای در تفسیر تصمیم جدید آمریکا می‌گویند که این امر گویای آن است که این کشور راهبرد مشخصی در سوریه و منطقه ندارد و دچار سردرگمی است.

شخصا این تفسیر را فراری تحلیلی و عجز شناختی می‌پندارم و منطقی نمی‌دانم. واقعیت این است که دولت آمریکا در این عرصه راهبرد دارد و و همین اتفاقات بر مبنای آن است.

سیاست کنونی ترامپ به نوعی ادامه همان راهبرد دوره اوباماست؛ یعنی دخالت غیر مستقیم و پرهیز از ورود مستقیم؛ با این تفاوت که در پس تاکتیک‌های غافلگیر کننده ترامپ معمولا اهداف کلانی نهفته است.

این راهبرد در دوره ترامپ به شکل جدی‌تری هم پیگیری شد. یکی از ارکان این راهبرد این است که همپیمانان آمریکا روی پای‌ خود بایستند و از خویش دفاع و مستقیما مداخله کنند و دیگر این انتظار را از آمریکا نداشته باشند.

برواند آن در دوره اوباما خود را در ورود عربستان به جنگ یمن نشان داد و در دوره ترامپ نیز در قالب طرح‌هایی چون ناتوی عربی و ائتلافات منطقه‌ای میان اسرائیل وبرخی بازیگران خود را نشان می‌دهد.

این راهبرد واشنگتن فعلا در چارچوب مدیریت اوضاع به شیوه مطلوب است واحتمال گذر به راهبرد دخالت مستقیم در آینده وجود دارد و نباید به آن به عنوان عقب‌گرد و قهقرای سیاست و نفوذ خاورمیانه‌ای آمریکا نگاه کرد.

از این رو، عقب‌نشینی احتمالی آمریکا از شمال و شرق سوریه به معنای دست‌شستن از این مناطق نیست و معقول به نظر نمی‌رسد واشنگتن کاشته‌های چند ساله خود در آن را باد هوا کند و دو دستی سوریه را تقدیم روسیه و ایران کند و راه‌اندازی کریدور مد نظر تهران را تسهیل نماید.

به نظر، اگر تصمیم به عقب‌نشینی رنگ واقعیت هم به خود گیرد، باز اهداف کلان آمریکا در سوریه دنبال خواهد شد. بر این اساس احتمالا تفاهمی چند سویه میان آنکارا و واشنگتن از یک طرف و مسکو و واشنگتن از سوی دیگر درباره آینده شرق فرات و شمال سوریه وجود داشته وجود داشته باشد که اولا ترکیه در حمله احتمالی خود از محدوده خاصی جلوتر نرود و دوما ارتش سوریه و نیروهای همپیمان آن هم از خطوط خاصی عبور نکنند. تصور نمی‌شود روسیه نیز با توجه به ارتباطات تاریخی خود با پ.ک.ک بخواهد وارد جنگ با قسد، ی.پ.گ و ی.پ.د شود و احتمالا راه توافق میان کُردها و نظام سوریه را تسهیل نماید. البته این وسط احتمال وقوع درگیری‌ در نقاط مشخصی به ویژه مناطق‌نفت‌خیز در آینده نزدیک بالاست.

با این حال در صورت ورود ارتش سوریه به جنگی برای سیطره مجدد بر کل شمال و شرقِ تحت کنترل قسد دور از ذهن نیست که آمریکا با انجام حملاتی مقابله کند. جالب این که حملات به داعش در چند سال گذشته و چند مورد حمله به ارتش سوریه و نیروهای همپیمان نیز غالبا به وسیله نظامیان مستقر در خاک سوریه انجام نشده است. این نیروها بیشتر نقش مستشاری در هدایت زمینی جنگ با داعش در شرق فرات و ایجاد زیرساخت‌های نظامی مطلوب در این منطقه را داشتند.

اما در رابطه با بحث مقابله با حضور ایران در سوریه نیز، به نظر این ماموریت به طور اساسی به اسرائیل واگذار شده و این رژیم در سایه همکاری و هماهنگی با روس‌ها آن را پیگیری می‌کند؛ با این وجود حملاتی از جانب آمریکا دور از ذهن نیست.

ذکر این نکته هم ضروری است که چراغ سبز و همکاری آمریکا برای حمله محدود ترکیه به شرق فرات در کنار تحویل احتمالی گولن و فروش پاتریوت با هدف دور کردن آنکارا از تهران و مسکو است.

 به هر حال منطقه آبستن حوادث بزرگی در آینده است و تصمیمات غیرمترقبه می‌تواند مقدمه‌ساز آن‌ها باشد.

آنچه گفته شد صرفا یک گمانه تحلیلی است و نگارنده به هیچ وجه مدعی درستی آن نیست.

 کانال نگاهِ دیگر
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان