کد خبر: ۴۸۴
تاریخ انتشار: ۱۴ ارديبهشت ۱۳۹۶ - ۱۵:۱۱-04 May 2017
گرامشی در نظریه هژمونی خود دو مفهوم کلیدی ﻫﮋﻣﻮﻧﻲ و جامعه مدنی را مطرح می کند. به نظر او ﻻﺯﻣﻪ ﻫﮋﻣﻮﻧﻲ ، ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻲ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﺩﻭﻟﺖ ﺳﺮﻛﻮﺏ ﮔﺮ ﻗﺮﺍﺭ ﻣﻲ ﺩﻫﺪ.
وی ﺍﺯ ﺍﻳﺴﺘﮕﺎﻩ ﻫﺎﻱ ﺗﻠﻮﻳﺰﻳﻮﻧﻲ ، ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ، ﻣﺪﺭﺳﻪ ، ﻛﻠﻴﺴﺎ ، ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ ﻭ ﻏﻴﺮﻩ ، ﺑﻪ ﺩﺳﺘﮕﺎﻩ ﻫﺎﻱ ﻫﮋﻣﻮﻧﻲ ﻳﺎﺩ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺟﺎﻱ ﺳﺮﻛﻮﺏ ، ﺑﻪ ﻗﺪﺭﺕ ﺣﺎﻛﻢ ﭘﻴﻮﻧﺪ ﻣﻲ ﺩﻫﻨﺪ. ﺳﺮﻛﻮﺏ ﻭ ﺗﺤﻜﻢ ﺑﻪ ﺩﻭﻟﺖ ﺍﺧﺘﺼﺎﺹ ﺩﺍﺭﺩ ، ﻭﻟﻲ ﻫﮋﻣﻮﻧﻲ ﻣﺨﺼﻮﺹ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﻲ ﺍﺳﺖ. او ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕ ﺭﺍ ﻳﻜﻲ ﺍﺯ ﺩﺳﺘﮕﺎﻩ ﻫﺎﻱ ﻫﮋﻣﻮﻧﻴﻚ ﻣﻲ ﺩﺍﻧﺪ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺧﺪﻣﺖ ﻃﺒﻘﻪ ﺣﺎﻛﻢ ، ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻳﺠﺎﺩ ﺍﺟﻤﺎﻉ ﺑﺮ ﺳﺮ ﻗﺪﺭﺕ ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﺍﻳﺪﺋﻮﻟﻮژﻱ ، ﻣﺎﻫﻴﺘﻲ ﺍﻳﺴﺘﺎ ﺩﺍﺭﺩ ، ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﻫﮋﻣﻮﻧﻲ ﺩﺍﺭﺍﻱ ﺧﺎﺻﻴﺖ ﻭ ﻃﺒﻴﻌﺘﻲ ﭘﻮﻳﺎ ﻭ ﺩﻳﻨﺎﻣﻴﻚ ﺍﺳﺖ. ﮔﺮﺍﻣﺸﻲ ﺑﻪ ﺑﺮﺭﺳﻲ ﻧﻘﺶ ﺭﻭﺷﻨﻔﻜﺮﺍﻥ ﺩﺭ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻱ ﻣﺪﻧﻲ ﻭ ﺗﺤﻘﻖ ﻫﮋﻣﻮﻧﻲ ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻪ ﻭ ﭼﻬﺎﺭ ﻧﻮﻉ ﺭﻭﺷﻨﻔﻜﺮ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻫﻢ ﻣﺘﻤﺎﻳﺰ ﻛﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ.

از منظر معرفت شناختی او ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺍﺳﺖ ﻓﺮﻫﻨﮓ ، ﺍﺳﺘﻘﻼﻝ ﻧﺴﺒﻰ ﺩﺍﺭﺩ ﻭ ﺗﻜﺎﻣﻞ ﺍﻓﻜﺎﺭ ﻭ ﺍﻧﺪﻳﺸﻪ ﻫﺎ ﻳﺎ ﺭﻭﺑﻨﺎﻫﺎﻯ ﻓﻜﺮﻯ ، ﻣﻰ ﺗﻮﺍﻧﺪ ﻫﻤﺰﻣﺎﻥ ﻫﻢ ﺷﻴﻮﻩ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻭ ﻫﻢ ﺭﻭﺑﻨﺎﻫﺎﻯ ﻓﻜﺮﻯ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺭﺍ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺩﻫﺪ. ﺍﺯ ﻧﻈﺮ ﮔﺮﺍﻣﺸﻲ ، ﻣﺒﺎﺭﺯﺍﺕ ﻃﺒﻘﺎﺗﻲ ، ﺗﺎﺑﻌﻲ ﺍﺯ ﺷﻜﺴﺖ ﻭ ﭘﻴﺮﻭﺯﻱ ﺍﺳﺖ. ﻳﻌﻨﻲ ﻧﻤﻲ ﺗﻮﺍﻥ آنها را صرفا در حد مبارزات عینی و اقتصادی تقلیل داد ، ﺯﻳﺮﺍ ﻫﻤﻮﺍﺭﻩ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﺎ ﻧﻈﺮﺍﺕ ﻭ ﺍﻳﺪﺋﻮﻟﻮژﻱ ﺳﺮﻭ ﻛﺎﺭ ﺩﺍﺭﺩ. ﻣﻔﺮﻭﺿﻪ ﺍﺻﻠﻲ ﺭﻭﺵ ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ ﺍﻭ ﺍﺻﺎﻟﺖ ﺩﺍﺩﻥ ﺑﻪ ﻭﺍﻗﻊ ﮔﺮﺍﻳﻲ ( ﺭﺋﺎﻟﻴﺴﻢ ) ﺍﺳﺖ. ﺍﻭ ﭼﻮﻥ ﺭﻭﺷﻨﻔﻜﺮﻱ ﻛﻪ ﻧﻪ ﺑﻪ ﺣﻔﻆ ، ﺑﻞکه ﺑﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻭﺿﻊ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﻣﺘﻌﻬﺪ ﺍﺳﺖ ، ﺑﺮﺧﻼﻑ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﺍﺳﺘﺮﺍﺗﮋﻱ ﻫﺎﻱ ﺭﻳﺸﻪ ﺍﻱ ، ﻧﻘﻄﻪ ﻋﺰﻳﻤﺖ ﺑﻲ ﻭﺍﺳﻂ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ، ﺁﻧﭽﻪ ﻛﻪ ﻫﺴﺖ ﻗﺮﺍﺭ ﻣﻲ ﺩﻫﺪ ﻭ ﻧﻪ ﺁﻧﭽﻪ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻳﺎ ﻣﻲ ﺗﻮﺍﻧﺪ ﺑﺎﺷﺪ.
ﻫﮋﻣﻮﻧﻰ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎﻯ ﻧﻮﻋﻰ ﺭﺿﺎﻳﺖ ﺧﻮﺩﺳﺎﺧﺘﻪ ﻭ ﺧﻮﺩﺍﻧﮕﻴﺨﺘﻪ ﺍﺳﺖ. ﺑﺮ ﺧﻼﻑ ﺍﻳﺪﺋﻮﻟﻮژﻯ ﻛﻪ ﺣﺎﻟﺘﻰ ﺍﺯ ﺑﺎﻻ ﺑﻪ ﭘﺎﺋﻴﻦ ، ﺯﻭﺭﻣﻨﺪﺍﻧﻪ ، ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻓﺮﻳﺐ ﻭ ﻧﻴﺮﻧﮓ ﺩﺍﺭﺩ ، ﺍﻣﺎ ﻫﮋﻣﻮﻧﻰ ﺁﻥ ﭼﻨﺎﻥ ﺩﺭ ﺗﻤﺎﻡ ﺍﺑﻌﺎﺩ ﺯﻧﺪﮔﻰ ﺭﻭﺯﻣﺮﻩ ﺍﻧﺴﺎنها ﺗﻨﻴﺪﻩ ﻣﻰ ﺷﻮﺩ ﻛﻪ ﺩﺭ چهارچوب ﻋﻘﻞ ﺳﻠﻴﻢ ﺩﺭ ﻣﻰ ﺁﻳﺪ. ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺍﻯ ﺍﺯ ﻋﺮﻑ ، ﻋﺎﺩﺍﺕ ، ﺭﺍﻩ ﺭﻓﺘﻦ ، ﺣﺮﻑ ﺯﺩﻥ ، ﺳﻠﻴﻘﻪ ، ﺭﺳﻮﻡ ﻭ ﻏﻴﺮﻩ ﻛﻪ ﻫﻤﮕﻰ ﻣﻰ ﺗﻮﺍﻧﻨﺪ ﻗﺎﻟﺒﻰ ﻫﮋﻣﻮﻧﻴﻚ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻭ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﻣﺘﻮﺟﻪ ﻧﺸﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺳﻴﻄﺮه ﻫﮋﻣﻮﻧﻰ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺭﻧﺪ. ﺍﻳﺪﺋﻮﻟﻮژﻯ ﺑﻌﺪﻯ ﺳﻴﺎﺳﻰ ﺩﺍﺭﺩ ﻭﻟﻰ ﻫﮋﻣﻮﻧﻰ ﺑﺮ ﺧﻼﻑ ﺁﻥ ﺩﺍﺭﺍﻯ ﺑﻌﺪﻯ ﻓﺮﻫﻨﮕﻰ ﺍﺳﺖ. ﺍﺯ ﻃﺮﻓﻰ ﺑﺮ ﺍﺳﺎﺱ ﻣﻔﻬﻮﻡ ﺍﻳﺪﺋﻮﻟﻮژﻯ ﺁﻟﺘﻮﺳﺮﻯ ، ﺍﻣﻜﺎﻥ ﻣﻘﺎﻭﻣﺖ ﻭ ﻣﺒﺎﺭﺯﻩ ﻭﺟﻮﺩ ﻧﺪﺍﺭﺩ، ﺍﻣﺎ ﮔﺮﺍﻣﺸﻰ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﮋﻣﻮﻧﻰ ﺗﺮﻛﻴﺒﻰ ﺍﺯ ﺳﻠﻄﻪ ﻭ ﻣﻘﺎﻭﻣﺖ ﺍﺳﺖ. ﻫﮋﻣﻮﻧﻲ ﺩﺳﺘﺎﻭﺭﺩﻱ ﻫﻤﻴﺸﮕﻲ ﻧﻴﺴﺖ ﻭ ﻫﻤﻮﺍﺭﻩ ﺑﻪ ﺍﺻﻼﺡ ﻭ ﺗﺠﺪﻳﺪ ﻭ ﺩﻓﺎﻉ ﺍﺣﺘﻴﺎﺝ ﺩﺍﺭﺩ ، ﭘﺲ ﻫﻴﭻ ﮔﺎﻩ ﺍﺯ ﻣﺒﺎﺭﺯﻩ ﺟﺪﺍ ﺷﺪﻧﻲ ﻧﻴﺴﺖ.

[ ﺣﻔﻆ ﻭ ﺗﺪﺍﻭﻡ ﻫﮋﻣﻮﻧﻲ ﺍﺯ ﺳﻮﻱ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻱ ﻣﺪﻧﻲ ، ﻧﻴﺎﺯﻣﻨﺪ ﺍﻳﻦ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﮔﺮﻭﻩ ﻫﺎﻱ ﺣﺎﻛﻢ ﺑﻪ ﮔﺮﻭﻩ ﻫﺎﻱ ﺗﺎﺑﻊ ﺧﻮﺩ ، ﺍﻣﺘﻴﺎﺯﺍﺗﻲ ﺍﺯ ﻗﺒﻴﻞ ﺩﺳﺘﻤﺰﺩ ، ﺍﻣﺘﻴﺎﺯﺍﺕ ﺭﻓﺎﻫﻲ ، ﺑﻴﻤﻪ ﻭ ﺧﺪﻣﺎﺕ ﻭ ﻏﻴﺮﻩ ، ﺑﺪﻫﻨﺪ. ﺑﻨﺎﺑﺮﺍﻳﻦ ﺩﺭ ﻳﻚ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻫﮋﻣﻮﻧﻴﻚ ، ﻣﻴﺰﺍﻥ ﺑﺎﻻﻳﻲ ﺍﺯ ﺍﺟﻤﺎﻉ ﻭ ﻭﻓﺎﻕ ﻭ ﺛﺒﺎﺕ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺭﺩ ﻭ ﻃﺒﻘﺎﺕ ﺗﺤﺖ ﺳﻠﻄﻪ ﺍﺯ ﺁﺭﻣﺎﻥ ﻫﺎ ﻭ ﺍﺭﺯﺵ ﻫﺎﻳﻲ ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﻮﺭﺩ ﻧﻈﺮ ﻃﺒﻘﻪ ﻣﺴﻠﻂ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎﺭ ﻗﺪﺭﺕ ﺩﺭ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﭘﻴﻮﻧﺪ ﻣﻲ ﺯﻧﺪ. ﺑﺪﻳﻦ ﺳﺎﻥ ﺩﺭ ﺟﻮﺍﻣﻊ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﺩﺍﺭﻱ ﺑﺎ ﺛﺒﺎﺕ ﺍﻣﺮﻭﺯ ، ﻃﺒﻘﻪ ﺣﺎﻛﻤﻪ ﺩﺍﺭﺍﻱ ﻫﮋﻣﻮﻧﻲ ﺍﻳﺪﺋﻮﻟﻮژﻳﻚ ﺍﺳﺖ. ﺍﺯ ﻃﺮﻓﻰ ﮔﺮﭼﻪ ﻭﺍﻗﻌﻴﺖ ﻫﮋﻣﻮﻧﻲ ﺍﺧﻼﻗﻲ- ﺳﻴﺎﺳﻲ ﺍﺳﺖ ، ﺍﻣﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﻫﻢ ﺑﺎﺷﺪ ﻭ ﺑﺮ ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻢ ﮔﺮﻭﻩ ﺭﻫﺒﺮﻱ ﻛﻨﻨﺪﻩ ﺩﺭ ﻫﺴﺘﻪ ﻣﻬﻢ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻫﺎﻱ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﺍﺳﺘﻮﺍﺭ ﺑﺎﺷﺪ. ] ( ﺩﻭﻣﻴﻨﻴﻚ ﺍﺳﺘﺮﻳﻨﺎﺗﻲ ، ﻣﻘﺪﻣﻪ ﺍﻱ ﺑﺮ ﻧﻈﺮﻳﻪ ﻫﺎﻱ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻋﺎﻣﻪ ، ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺛﺮﻳﺎ ﭘﺎﻙ ﻧﻈﺮ )

"تری ﺍﻳﮕﻠﺘﻮﻥ ، ﺩﺭﺁﻣﺪﻱ ﺑﺮ ﺍﻳﺪﺋﻮﻟﻮژی ، ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺍﻛﺒﺮ ﻣﻌﺼﻮﻡ ﺑﻴﮕﻲ"
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
رنگ خدا
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
پنجره
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
متون اسلامی
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان