کد خبر: ۴۴۹۸
تاریخ انتشار: ۱۴ آذر ۱۳۹۷ - ۱۷:۵۳-05 December 2018
سکوت فردی هرچند فضیلتی اخلاقی (احترام، تقیه، خوف حضور قدسی و..) باشد و نمونه هایی با کارکرد اجتماعی (چون سکوت 25 ساله ی امام اول شیعیان) را نیز در برگیرد اما ارتباط چندانی به سکوت اجتماعی ندارد!
عصراسلام:  سکوت اجتماعی هم انواعی دارد. گاه سکوت جامعه از آنجاست که در سنت فکری و فرهنگیِ خود هزینه ی خطای سخن را بسیار سهمگین کرده. در این بستر جامعه به "خطا پذیری" به عنوان اصلی ترین فاکتور رشد بی اعتنا می ماند! و گاه سکوت اجتماعی نحوی مقابله با رشد "همهمه" است و یا و دلایل دیگر.

 برای نگارنده موضوع جامعه شناسی سکوت با چند ایده کلید خورد. بعد از دیدنِ سکوت بخشی از جامعه (و اندیشمندان) راجع به شهادت محسن حججی، سکوتِ توده مردم در مورد دستاوردهای صنایعِ نظامی، سکوتِ روشنفکران در قبال برخی موفقیت های حاکمیت، سکوت دوستان ارزشی در قبال جوانان دستگیر شده ی محیط زیستی، سکوت اصلاح طلبان در قبال تخریب منازل ده ونک، و حتی سکوتِ امثال خودم! در مورد نامه ی درخواستِ جنبش دانشجویی از رهبری برای حضور و پاسخگویی در دانشگاه و...

 جامعه شناسان و تحلیل گران در بهترین حالت تحلیل هایی از کنش ها و یا سخنان مردم در کف خیابان ارئه کنند اما در کنار اینها در متن سکوتهای اجتماعیِ مردم، احزاب، فرق سیاسی، و.. نیز پیامهای مهمی نهفته است که بیش از فریاد زدن در مورد مصادیقِ بر لب آورده، دال مرکزی و نشانه های سلبی گفتمان شان را نشان دهد!

 وقتی اخبار صدا و سیما گلوی خود اش را پاره می کند تا در مورد پیشرفت صنایع نظامی تبلیغ کند، و  در همین میانه مردم به جای نشر خبر، شادی مضاعف و یا گفتگو در این باره، تنها سکوت می کنند شاید معنی اش این است که «مشکل ما همچنان رانت خواری مدیران ایران خودرو بی کیفیتی و گرانی سرسام آور ماشین تولید داخل است»
 (مردمی که بخش قابل توجهی از آنها حاضر نیستند به بهانه ی بهتر شدنِ کیفیتِ خودرو آن را به دست چرخه ی غیر شفاف و غیر پاسخگوی نظامیان [در اینجا با نام ترویجی انقلابیون] بسپارند.)

 وقتی اصلاح طلبان و جمعیت هنوز مومن مانده به آنها، در مورد ده ونک سکوت می کنند شاید معنی اش این است که؛ «ما می دانیم! این رفتارها شامورتی بازی سیاسی است. جمهوریت کجا مسئله کسانی است که دال مرکزی گفتمان شان ولایت مداری است؟ حتما در این مورد چون خانم زهرا رهنورد امضای تصاحب  ده ونک را از جناب عارف گرفته شما یاد مردم آنجا افتاده اید و الا خیلی جاهای دیگر هم حقوق مردم ضایع می شود، شما عدالتخواهان چرا آنجا حضور ندارید؟»

 وقتی مردم کار خوب یک امام جمعه مثل امام جمعه ی مهاباد را بازنشر نمی کنند شاید معنی اش این است که؛ «ما خودمان می دانیم اگر این رفتارها شوآف نباشد یکی در هزار است، اصل، اکثر روحانیت پیوند خورده با حاکمیت هستند که از فربگی در حال انفجار اند!»

  شبیه حضور چند روحانی در روزهای آخر اعتراضات هفت تپه! برای برپایی نماز جماعت وسط خیابان که مورد بی توجهی کارگرانی قرار می گیرد که به احتمال زیاد اکثرشان اتفاقا هم اهل نماز هستند و هم اهل نماز جماعت. اما در آن صحنه با بی اعتنایی شان به این نماز جماعت شاید می گویند؛ «خودتی!»

 هر کدام از گفتمانها و کنش گران شان از سکوت جامعه ناراضی هستند!
آن یکی از مردم گلایه دارد که چرا در دفاع از حضور زنان در ورزشگاه سخنی بر لب نمیاورید؟ و این می خواهد مردم در دفاع از تکثیر فرزند و ازدیاد جمعیت موضع بگیرند!
آن یکی به استناد روایتی، جامعه ی امروز را به چند دسته ی شیر و سگ و خوک و گوسفند و تشبیه می کند و آن دیگری جامعه ی ساکت را ترسو و اهل کوفه می نامد!


 اگر از سکوت مردم ناراحت هستید بهتر است برگردید به دال مرکزی گفتمان خودتان و ببینید چرا همواره "عدالت" مسئله شما بوده است اما حرکت به سوی "آزادی" هیچ وقت شما را بر نینگیخته؟ (یا به عکس)

 کمی تامل کنید شاید مردم از دوگانه سازی تصویر خودشان خسته شده باشند! شاید آنها فهمیده اند که غلبه امر سیاسی بر همه امور در کشور ما هموراه آنها را پیاده نظام و سیاهی لشگر می خواسته و می خواهد!

 اگر می خواهید مردم فردا، سنگ مصادیق و موضوعاتی که می خواهید برایشان مسئله کنید را به سینه بزنند، و برایتان لب به سخن بگشایند، امروز "همه ی مسائل" آنها را ببینید. و اجازه سخن گفتن به "همه" را بدهید! ما برای دست یافتن به "همه ی مسئله" نیازمند "گفتگوی همگانی" هستیم. وگرنه باز در پسِ لزومِ بعدی، مردم فریادی خواهند کشید به بلندای "سکوتِ اجتماعی" و نادیده گرفتن تان! و اگر صدای مردم را لگد کنید در سکوت از روی شعائرتان عبور خواهند کرد!
 
یاسر عرب

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
رنگ خدا
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
پنجره
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان