کد خبر: ۳۸۳۶
تاریخ انتشار: ۱۵ آبان ۱۳۹۷ - ۱۱:۰۰-06 November 2018
حجت‌الاسلام محسن غرویان، استاد حوزه و دانشگاه در نوشتاری با عنوان درس صلح امام حسن(ع) در روزنامه ایران نوشت، در سالروز شهادت حضرت امام حسن مجتبی(ع) بسیار خوب است که منش دیپلماسی ایشان را یکبار دیگر مرور کنیم تا آموزه‌های آن برای شرایط امروز ما مورد تأمل قرار گیرد.
عصراسلام:  امام حسن مجتبی(ع) در شرایطی زندگی می‌کردند که مردم برای جنگ آمادگی نداشتند و به تعبیری از شرایط جنگی خسته شده بودند و سؤال و مطالبه مردم در آن دوره این بود که آیا راه دیگری برای حل مسائل و مشکلات جامعه وجود دارد؟ با توجه به شرایط موجود آن زمان، امام حسن(ع) منش «صلح» را در دیپلماسی خود برگزیدند؛ چرا که بر این باور بودند در آن دوره خاص تاریخی و با توجه به مقتضیات جامعه «صلح» می‌تواند بهترین گزینه برای حل مشکلات مردم باشد.بر این اساس، می‌توان انتخاب این تصمیم از سوی ایشان را برآیند شناخت و آگاهی کافی ایشان از «شرایط اجتماعی» و «مطالبات مردم» در آن روزها تلقی کرد. ایشان، بدرستی می‌دانستند مردم آمادگی جنگیدن و مبارزه در صحنه را ندارند. از این رو، کوشیدند تا از راه صلح بر مشکلات فائق آیند.

اگر بخواهیم با نگاهی جامع‌تر، جامعه زمان امام حسن(ع) را مورد مداقه قرار دهیم باید به این نکته توجه داشت که معاویه در آن دوره کار‌های فرهنگی زیادی انجام داده بود و به‌دنبال این امر، عده‌ای فریب خورده و گروهی گرفتار مسائل دنیا شده بودند و این عافیت‌طلبی‌شان مانع از این می‌شد که بخواهند درگیر سختی‌ها و تنش‌های جنگ شوند. واقعیت این است که جامعه اسلامی از زمان حکومت خلفای اول بتدریج دچار استحاله شد؛ کشورگشایی‌های پی‌درپی و رسیدن به غنایم وسیع و همچنین اجرای سیاست‌هایی چون تقسیم درآمدها براساس سوابق افراد توسط خلیفه دوم و… بتدریج «دنیاطلبی» و «عادت به تبعیض» را در میان مسلمانان رواج داد. این اقدامات در شرایطی رخ داد که زمان زیادی از اسلام آوردن اعراب نمی‌گذشت و بسیاری از آنان در اواخر عمر پیامبر اکرم(ص) اسلام آورده بودند.

بر این اساس، فرصت زیادی نبود که بتوان آنان را از زیر بار سده‌ها فرهنگ جاهلیت خارج کرد. همین امر سبب شد تا بسیاری از آنان به مناسبات و ارزش‌های قبیلگی سابق خود بازگردند. در این فضا، ریاکاری و تزویر معاویه از یک طرف و سست بنیادی اعتقادی و دنیاگرایی طرفداران و یاران امام حسن(ع) از طرف دیگر، باعث شد تا امام حسن(ع) «صلح» را به‌عنوان تنها راه‌ حل دیپلماسی خود در شرایط آن روز برگزیند. درس صلح امام حسن(ع) برای دستگاه دیپلماسی ما این است که شرایط را بسنجیم.

البته نباید این نکته را از نظر دور داشت که شرایط سیاسی و اجتماعی، یک امر متغیر است و هر دوره‌ای اقتضائات خاص خود را دارد. در این راستا، پیشوایان دینی هم بنابر آن مقتضیات زمانی و مکانی، استراتژی‌های مختلفی را اتخاذ می‌کردند. بر این اساس، امام حسن(ع) در شرایط جامعه آن روز «صلح» و امام حسین(ع) در شرایطی دیگر «قیام» را برگزیدند و درسشان برای دیپلماسی امروز ما این است که باید در زمان خودمان همواره شرایط را بسنجیم و اقتضائات زمانه را در نظر بگیریم. واقعیت این است که در مسائل سیاسی همواره، مقابله به مثل نتیجه‌بخش نیست و گاهی می‌توان همچون امام حسن(ع) از راه‌ گفت‌وگو و تساهل مسائل را حل کرد و از شخصیت‌ها و نخبگانی کمک گرفت که این ظرفیت را دارند که می‌توانند ما را به اهدافمان نزدیک‌تر کنند.
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
رنگ خدا
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
پنجره
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان