کد خبر: ۳۵۱۵
تاریخ انتشار: ۰۱ آبان ۱۳۹۷ - ۰۸:۳۳-23 October 2018
به چیز‌هایی که جزء موونه اند، خمس تعلق نمی‌گیرد. موونه عبارت از هزینه‌های زندگی از قبیل؛ خوراک، پوشاک، خانه مسکونی، وسایل زندگی، وسیله نقلیه و … است. البته تمام این موارد در صورتی است که در شأن انسان باشد، پس چنانچه خانه‌ای فراتر از شأن خودش بخرد به قیمت بیشتر از آن چه که در شأنش بوده است، خمس تعلق می‌گیرد، یا در صورتی که از وسیله نقلیه برای خود و خانواده اش استفاده می‌کند، جزء موونه حساب می‌شود، ولی اگر با آن کسب درآمد داشته باشد، به آن خمس تعلق می‌گیرد.
عصراسلام: به چیز‌هایی که جزء موونه اند، خمس تعلق نمی‌گیرد. موونه عبارت از هزینه‌های زندگی از قبیل؛ خوراک، پوشاک، خانه مسکونی، وسایل زندگی، وسیله نقلیه و … است. البته تمام این موارد در صورتی است که در شأن انسان باشد، پس چنانچه خانه‌ای فراتر از شأن خودش بخرد به قیمت بیشتر از آن چه که در شأنش بوده است، خمس تعلق می‌گیرد، یا در صورتی که از وسیله نقلیه برای خود و خانواده اش استفاده می‌کند، جزء موونه حساب می‌شود، ولی اگر با آن کسب درآمد داشته باشد، به آن خمس تعلق می‌گیرد.

سوال: اگر فردی به صورت اقساطی، واحدی آپارتمانی را خریداری نموده باشد و یا برای خرید منزل، وام دریافت کرده باشد، جهت محاسبه خمس، آیا کل بدهی خود را باید از سرمایه کم کند؟ یا بدهی اقساطی که زمان پرداخت آن فرا رسیده؟ یا بدهی سال جاری را باید کم نماید؟

۱. چنانچه منزل مسکونی، جهت سکونت خود و خانواده خریداری شود، خمس ندارد، ولی اگر خانه‌ی مذکور به عنوان سرمایه بوده و جهت سکونت، مورد نیاز نباشد، به آن خمس تعلق می‌گیرد.

۲. قبل از پایان سال خمسی، می‌توان هر مقدار از دیون، اقساط و بدهی‌ها (چه بدهی‌های آن سال و چه سال‌های گذشته) را از درآمد سال کم کرد و پرداخت نمود. ولی چنان چه بدهی مذکور (به هر جهت) پرداخت نشود و یا به صورت اقساطی باشد که موعد پرداخت آن در آینده است، از در آمد سال کم نمی‌شود.

پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سوال، چنین است:

حضرت آیة الله العظمی خامنه‌ای (مد ظله العالی):

بدهی اعم از اینکه بر اثر قرض گرفتن باشد و یا بر اثر خرید نسیه یا وام اگر به خاطر تأمین مخارج سالانه زندگی همان سال درآمد باشد اگر بخواهد پرداخت نماید از درآمد سال کسر می‏‌شود، ولی اگر برای بدهی‏های سال‌های قبل باشد هر چند مصرف درآمد سالانه برای پرداخت آن جایز است، ولی اگر تا پایان سال پرداخت نشود از درآمد سالانه استثنا نمی‏‌شود.

حضرت آیة الله العظمی صافی گلپایگانی (مد ظله العالی):

بدهی مذکور اگر در خود سرمایه نباشد از آن کم نمی‌شود بنابراین هر چه را که مالک است و از موونه سال زیاد آمده باشد خمس آن واجب است.

حضرت آیة الله العظمی مکارم شیرازی (مد ظله العالی):

قرض هایى که بر ذمّه انسان آمده خواه براى هزینه زندگى باشد یا خسارت و غرامت و یا غیر اینها، مى‏‌تواند از درآمد سال آن‌ها را ادا کند، ولى قرض هایى را که به اقساط مى‏پردازد فقط قسط هایى را که در آن سال باید بپردازد جزء مخارج آن سال محسوب مى‏شود.


حضرت آیة الله العظمی نوری همدانی (مد ظله العالی):

به صورت کلی دیون جزء موونه محسوب می‌شود و چنان چه قبل از رسیدن سال خمسی آن را بپردازد، خمس ندارد.


سوال: ۱- آیا خانه‌ای که در آن زندگی می‌کنیم و مال خودمان است خمس آن را باید بدهیم؟ ۲- آیا به طلا و سکه خمس تعلق می‌گیرد؟ ۳- می‌شود از ۵ قواره پارچه برای خمس یکی به جای خمس بدهیم؟ یا اینکه باید از مجموع قیمت آن‌ها یک پنجم آنرا پرداخت کنیم؟

۱-به چیز‌هایی که جزء موونه اند، خمس تعلق نمی‌گیرد. موونه عبارت از هزینه‌های زندگی از قبیل؛ خوراک، پوشاک، خانه مسکونی، وسایل زندگی، وسیله نقلیه و … است. البته تمام این موارد در صورتی است که در شأن انسان باشد، پس اگر خانه‌ای فراتر از شأن خودش بخرد به قیمت بیشتر از آن چه که در شأنش بوده است، خمس تعلق می‌گیرد، یا اگر از وسیله نقلیه برای خود و خانواده اش استفاده می‌کند، جزء مئونه حساب می‌شود، ولی اگر با آن کسب درآمد داشته باشد، به آن خمس تعلق می‌گیرد؛ بنابراین و با توضیحاتی که گذشت، به منزل مسکونی خمس تعلق نمی‌گیرد.

۲- اگر منظور از زیور آلات، طلای زینتی زنان است، تا جایی که در حد شأن و متعارف باشد، خمس ندارد، ولی سکه طلا بنابر این که جزء مئونه زندگی حساب نمی‌شود لذا سر سال به آن خمس تعلق می‌گیرد. (با استفاده از نرم افزار پرسمان)

البته اگر تعداد سکه‌ای در حد شأن و متعارف، به کسی هدیه شده باشد بنا بر نظر مراجعی که در هدیه خمس را واجب نمی‌دانند، آن تعداد سکه، خمس ندارد.

۳- بر یک پنجم اموال، خمس تعلق می‌گیرد. اگر ۵ قواره پارچه است که شرایط پرداخت خمس را دارد، مثلاً یک سال بر آن گذشته باشد، در صورتی می‌توانید یک قواره از آن را به عنوان خمس پرداخت کنید که قیمت همه آن‌ها یکی باشد، در غیر این صورت باید قیمت همه را محاسبه کرده، سپس پول آن یا به همان مقدار، پارچه به عنوان خمس پرداخت شود.

سوال: اگر کسی تا به حال خمس نداده است، ولی الآن می‌خواهد برای خود سال خمسی قرار دهد و حق الهی را به جا آورد چه باید بکند؟

جواب: باید یک زمان را به عنوان ابتداء سال خمسی خود قرار دهد و نسبت به درآمد‌های گذشته با مرجع تقلید خود یا وکیل شرعی ایشان مصالحه نمائید. (توضیح المسائل دوازده مرجع، ج. ۲، م. ۱۷۹۷).

چند سوال از آیة الله خامنه‌ای دام ظله:

سوال: اگر ندانیم پولى که در اختیار داریم مشمول خمس مى‌شود یا خیر، تکلیف چیست؟

ج) اگر از جهت دانستن حکم آن شبهه نباشد وظیفه‌اى ندارید. ‏


سوال: اگر پول شخصى به عنوان امانت نزد ما باشد آیا به آن خمس تعلّق مى‌گیرد؟

جواب) خمس آن به عهده شما نیست.

سوال: عالمى در یکى از شهر‌ها مبلغى را به عنوان خمس دریافت کرده، ولى براى او انتقال عین آن مال به شما یا دفترتان مشکل است، آیا مى‏‌تواند آن را از طریق بانک حواله کند؟ با توجه به این‌که مالى که از بانک گرفته مى‏‌شود عین مالى که در آن شهر به بانک پرداخت شده، نیست؟

جواب) تحویل خمس و سایر حقوق شرعى از طریق بانک اشکال ندارد.

سوال: آیا براى کسى که داراى چهار دختر است خمس واجب است؟ در اصطلاح عامه مردم رایج است که هر کس صاحب سه دختر باشد خمس براى وى واجب نیست؟

جواب) چنین چیزى صحّت ندارد؛ در هر صورت هر چیزى که از درآمد کسب باشد، و در بین سال موونه نشود و پس انداز شود سر سال خمسى متعلّق خمس است.

سوال: شخصى در حال صحّت، پولى به فرزندش مى‌دهد که به عنوان خمس بپردازد هنگامى که فرزند مى‌خواهد این پول را بدهد، مطلع مى‌شود که پدر مشاعرش را از دست داده است. آیا این مبلغ را مى‌توان به عنوان خمس، قبول نمود؟

جواب) اگر پدر، فاقد مشاعر در حدّ سقوط تکلیف باشد، تصرّفات او در مال خودش به پرداخت خمس و ... نافذ و صحیح نیست ولى اگر چنین شخصى فوت کند، ورثه مکلّف‌اند بدهى بابت خمس او را از ترکه جدا نموده و بپردازند تا بتوانند در ترکه تصرّف کنند.
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان