کد خبر: ۳۴۸۱
تاریخ انتشار: ۳۰ مهر ۱۳۹۷ - ۰۸:۴۹-22 October 2018
ما ستم‌ را نشانه‌ گرفته‌ بوديم‌ اما همه‌ تيرها از كمان‌ دانش‌ پرتاب‌ نشد اي‌ كاش نخست‌ جهل‌ را نشانه‌ گرفته‌ بوديم‌(مصطفي‌ بادكوبه‌اي‌)
عصر اسلام: نگاهي‌ به‌ تئوري‌هاي‌ مربوط‌ به‌ دگرگوني‌ جامعه‌ در تاريخ‌ معاصر ايران‌ از انقلاب مشروطيت‌ تا انقلاب57بیانگر دو نگرش‌ بوده ‌است‌: نگرش‌ اول‌ عبارت از راديكاليسم‌ انقلابي‌ و تغيير قهري ‌ساختار سياسي‌ جامعه‌ با توسل‌ به‌ تفنگ بوده‌ است که اوج این دیدگاه در دهه ی‌ چهل‌ و پنجاه‌ به‌ چشم‌ مي‌خورد.

اگر ميرزا رضاي‌ كرماني‌ چاره ی‌ كار را در توسل‌ به‌ تفنگ‌ ششلول‌ و ترور ناصرالدين‌ شاه‌ مي‌ديد چون او فكر مي‌كرد که با كشتن‌ شاه بساط ‌ظلم‌ و جور برچيده‌ خواهد شد، اما تاريخ‌ نشان‌ داد‌ كه‌ پس‌ از كشته ‌شدن‌ ناصرالدين‌ شاه‌ نه‌ تنها چنين‌ نشد، بلكه‌ به‌ جاي‌ او، فردی ضعیف و خرافاتي‌ چون‌ مظفرالدين شاه‌ بر آن مسند اعلي‌ تكيه‌ كرد كه‌ با ذهنيت‌ منفعل‌ خود باعث‌ شد .

ناامني‌هاي‌گسترده‌ و فقر، دمار از روزگار مردم‌ در آورد، به‌ همين‌ خاطر وقتي‌ اتابك ‌امين‌السلطان‌ (صدراعظم‌) در استنطاق‌ او حاضر مي‌شود، خطاب‌ به‌ او مي‌گويد: «مردك‌ تو با كشتن‌ ناصرالدين‌ شاه‌ مگر انوشيروان‌ عادل‌ بر دروازه‌ شهر براي‌ حكومت‌ كردن‌ آماده‌ ساخته‌ بودي‌ كه‌ دست‌ به‌ چنين‌عملي‌ زدي‌...؟!» و اگر امثال حيدر عمواوغلي‌ها با توسل‌ به‌ نارنجك‌ مي‌خواستند با كشتن‌ محمدعلي‌ شاه‌، بساط‌ ظلم‌ را از صحنه‌ ي‌ ايران‌ برچينند، در واقع‌ همگي ‌راه‌ ميانبُر و ساده‌اي‌ را براي‌ مبارزه‌ با ستم‌ برگزيده‌ بودند.اما نبايد اين‌ اشتباه‌ اساسي‌ ایشان را از نظر دور داشت‌ كه‌ آنان‌، حاكم‌ را از توده‌هاي ‌محكوم‌ جدا مي‌دانستند و به‌ تعامل‌ ذهني‌ و روابط‌ عميق‌ بين‌ يك ‌ستمگر و ستمكش‌ در يك‌ نظام‌ استبدادي‌ توجه‌ نمي‌كردند به‌ همين‌خاطر، فكر مي‌كردند كه‌ رژيم‌ شاهي‌ را مي‌توان‌ با بمب‌ ‌فروريخت‌!.
به کرات در جریان فرقه دمکرات آذربایجان دیده شد که وقتی از طرف فرقه، زمينهاي مالكان فراري بين دهقانانِ فقیر تقسيم مي‌شده دهقانان از پذيرفتن آن به عنوان «مالِ حرام» امتناع مي‌كردند. در بعضي از روستاهاي زنجان، مردمي كه از فقر و گرسنگي مي‌مردند وقتي انبار گندم اربابها توسط مأموران فرقه باز شد و در بين مردم گرسنه تقسيم گرديد بعضي از مردم در عين احتياج به گندم، آنها را به عنوان مال حرام و ترس از عذاب جهنم، دوباره به مأموران فرقه برگرداندند!(بنگرید به:حسن نظري، گماشتگي‌هاي بدفرجام...ص 178) بدون کار فرهنگی و آگاهی توده ی مردم بر حقوقِ خود، درافتادن با هر استبداد از طریق توسل بر سلاح، به مثابه ی «با شمشیرِ چوبین به جنگ آسیاب رفتن» است..
در مقابل‌ گروه‌ اول‌، گروه‌ دوم‌ یعنی میانه رو ها قرار داشتند كه‌ بر کار‌ فرهنگي‌ پای می فشردند و تغيير تدريجي‌ فرهنگ‌ مردم‌ و آگاه‌ كردنشان ‌به‌ حقوق‌ حقه‌ی خويش‌ و مبارزه‌ با جهل‌ و خرافات‌‌ِ مردم را مدنظر قرار مي‌دادند. افرادي‌ چون‌ ميرزافتحعلي‌ آخوندزاده‌، ميرزاآقاخان‌ كرماني‌، ميرزاعبدالرحيم‌ طالبوف‌‌... در اين‌گروه‌ جاي‌ دارند كسروي‌ در نقد گروه‌ اول‌، زماني‌ چنين‌ نوشت‌:«ما نيك‌ آگاهيم‌ كه‌ حيدرخان‌ عمواوغلي‌ها و علي‌مسيوها و شريفزاده‌ها و ميرزاجهانگيرخان‌ها... در راه‌ استقلال‌ وآزادي‌ اين‌ كشور به‌ هرگونه‌ جانفشاني‌ آماده‌ بودند آنان‌ در يك‌جا اشتباه‌ مي‌كردند، از گرفتاري‌ها و آلودگي‌هاي‌ توده‌ها ناآگاه ‌بودند در حاليكه ‌درد اصلي‌ جهل‌ و ناآگاهي‌ مردم‌ بود»(تاریخ مشروطه ایران...157)گذشت‌ زمان،‌ صحت‌ سخن‌ كسروي‌ را نشان‌ داد به‌ طوري‌ كه‌ وقتي‌ مجلس‌ اول‌ به‌ توپ‌ بسته‌ شد، مردم‌ در غارت‌ اموال‌ و فرش‌هاي‌ مجلس‌روي‌ قزاقان‌ لياخوفي‌ را سفيد كردند و و در سیاهکل،چریکها توسط خودِمردم دستگیر و مجروح شدند!ميرزا جهانگيرخان‌ كه‌ مورد نقد كسروي‌ بود،زماني‌ به صورت دو آتشه‌ در روزنامه‌اش‌،«صوراسرافيل‌» خطاب‌ به‌ محمدعلي‌ شاه‌ چنين‌ نوشت‌: «امروز كل‌ مردم‌ ايران‌ يك‌ چيز را فرياد مي‌زنند: آزادي‌». اما آيا كل‌ جمعيت‌ ايران‌ که بیش از نود درصد آن در بیسوادی مطلق بودند تصويري‌ از آزادي ‌داشتند كه‌ آن‌ را فرياد زده‌ باشند؟! اساس ترین اشتباهِ فعالین گروه اول،‌ همواره‌ اين‌ بوده كه‌ ذهنيت ‌خودشان‌ را به‌ ذهنيت‌ عموم‌ جامعه‌ تعميم‌ مي‌دادند و هرگز از دید مردم‌ به‌ قضايا و واقعيت‌ ها نمي‌نگريستند.

مقاله فوق تلخیصی از کتاب اینجانب با عنوان:جان های شیفته:نقدهایی بر جنبش چریکی در ایران
علی مرادی مراغه ای..
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
منشاء پدیده داعش را چه می دانید؟
ناشی از تفکر وهابی-تکفیری
محصول توطئه غرب و اسرائیل
آخرین اخبار
رنگ خدا
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
پنجره
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و متون مرجع
نظامی
کسب و کار
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان