صِرف دغدغه یا حتی میزانی از دانش به ما صلاحیت اظهارنظر درباره یک مسئله را نمیدهد.
تاکید میکنم، صلاحیت و نه اجازه. ما اجازه داریم در مورد دغدغههایمان حرف بزنیم (و چه خوب که حرف بزنیم و گفتگو کنیم) امّا بهتر است یادمان باشد که صرف دغدغه یا حتی میزانی از دانش، باعث درستی یا حجّیت حرفهایمان نمیشود. ما میتوانیم با دغدغه زیاد و دانش کم، حرفهای اشتباهِ بسیاری بزنیم و مسائل را بیش از اندازه سادهسازی و تحریف کنیم. شاید در این وضعیت کار درستتر، سکوت کردن، سوال خوب پرسیدن یا اظهارنظر متواضعانه و همراه با کنجکاوی، "من فکر میکنم"، "شاید" و ... باشد.
این روزها که هنگام نوشتن، بیش از هرچیز دیگری دلم میخواهد از دغدغههای اجتماعی و سیاسیام بگویم، مدام این نهیب را به خودم میزنم که مبادا به دام "سادهسازی امر سیاسی" و "آرزواندیشانه فکر کردن درباره سیاست" بیفتی. به قدر دانشت حرف بزن و اگر دانشِ چندانی نداری، پروای جهلت را داشته باش. ما پیشتر بهای چنین خطاها و بیپرواییهایی را پرداختهایم. ولی امروز بعضی از سلبریتیها، فعالان اجتماعی و حتی اهالی اندیشهمان، دارند دوباره همین راه را میروند، قاطعانه درباره بسیاری از موضوعات حرف میزنند و از دیگران هم درخواست پذیرش و همراهی دارند، به طوری که اگر کسی موافق آنها نباشد گویی به رنجها و خونها خیانت کرده است.
من این روزها بیشتر میپُرسم، در میان تحلیلها به دنبال کسانی میگردم که حرف حساب بزنند و پیگیرِ نوشتههایشان میشوم و سعی میکنم با خواندنِ کتابها و دیدن فیلمها بیش از تایید دانستههایم، خطاهای فکرم درباره امر سیاسی را پیدا کنم. ما به عنوان شهروند، نیاز زیادی به سنجههایی برای ارزیابی نظرات مختلف داریم و باید بتوانیم این سنجههای سیاسی را بیابیم یا برای خودمان بسازیم.
محمود مقدسی