کد خبر: ۳۱۶۳۳
تاریخ انتشار: ۱۴ مرداد ۱۴۰۱ - ۱۵:۵۲-05 August 2022
با گذشت یکسال از آغاز فعالیت دولت سیزدهم، ارزیابی کارنامه اقتصادی دولت از ابعاد مختلف عملیاتی تر شده و همین موضوع باعث شده صدای مخالفان دولت جناب رئیسی این‌ روزها کاملاً رساتر از قبل به گوش برسد.
نگارنده قبل از ارزیابی کلان عملکرد اقتصادی دولت سیزدهم لازم می داند دو پیش فرض ضروری را مطرح نماید.

اول اینکه این یادداشت در پی تاکید بر بی نقص بودن مجموعه سیاست های اقتصادی دولت سیزدهم در یکسال گذشته نیست. 

دوم این که اشاره به روندهای بسیار مخرب دهه ۱۳۹۰ شمسی در اقتصاد ایران نیز تکرار موضوع کلیشه ای ربط دادن مشکلات اقتصادی دولت ها در ایران به دولت قبل خود نیست.

مسئله کارنامه اقتصادی سال اول دولت سیزدهم کاملاً روشن است. مردم ایران صدای موسیقی متن تلاش های دولت جناب رئیسی برای کاهش مشکلات اقتصادی در سال اول را نشنیدند.

چرا این چنین است؟ پاسخ این پرسش بسیار دشوار، پیچیده و در حوصله این یادداشت نیست، لیکن نگارنده از دو زاویه زمینه ورود به پاسخ این پرسش دشوار را فراهم می سازد.

زاویه اول: وسعت و عمق مشکلات اقتصاد ایران در دهه ۱۳۹۰ شمسی در ۵۰ سال اخیر کم سایقه بوده است. شدت انحراف پدیده های مخرب محیط اقتصاد کلان ایران از میانگین های پنج دهه گذشته کم سابقه است.

میانگین نزدیک به صفر رشد اقتصادی، میانگین رشد سرمایه گذاری داخلی منفی در دهه ۱۳۹۰ شمسی و انحراف شدید رشد نقدینگی و تورم از میانگین های بلند مدت خود طی سال های ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۰ با هیج کدام از دهه های نیم قرن گذشته قابل مقایسه نیست. 
 
زوابه دوم: نسبت خرابی های کم‌ سابقه اقتصادی دهه ۱۳۹۰ شمسی با کارنامه سال اول دولت جناب رئیسی چیست؟ این که مشکلات فعلی را به دولت سابق ربط دهیم و صورت مسئله را پاک کنیم؟ 

شاید به ظاهر چنین باشد یا عده ای از منتقدان دولت از آن‌ بهره برداری کنند، لیکن در واقعیت چنین نیست. چرا؟ وقتی در یک رویداد مستمر یک دهه ای (۱۳۹۰) درآمد سرانه حقیقی مردم کاهش، تورم افرایش و فاصله طبقاتی عمیق تر شده باشد، بازسازی رفاه ایرانیان در طول یکسال شدنی نیست.

در واقع حجم خرابی های اقتصادی مستمر دهه ۱۳۹۰ شمسی و سه سال ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۰ به حدی زیاد است که حتی اگر تلاشی هم از سوی دولت سیزدهم در طول یکسال گذشته برای بهبود آنها صورت گرفته باشد از سوی جامعه ایران حس نمی شود.

آیا اینها بدین معنا است که سیاست های اقتصادی دولت سیزدهم در یکسال گذشته بی نقص بوده است؟ پاسخ به صراحت منفی است. نگارنده سه نقد کلی به سیاست های اقتصادی دولت جناب رئیسی در یکسال گذشته مطرح می نماید. 

یکم: فرآیند تدوین و اعمال مجموعه سیاست های اقتصادی دولت سیزدهم در یکسال گذشته متناسب با وسعت و عمق مشکلات اقتصادی دهه ۱۳۹۰ شمسی نبوده و‌تحولات به کندی صورت می گیرد.

دوم: برخی سیاست های اقتصادی دولت جناب رئیسی از قبیل پول پاشی برای ایجاد اشتغال در قالب تبصره ۱۸ قانون بودجه سال ۱۴۰۱ و تفکیک وزارت صمت به دو وزارتخانه و ایجاد وزارت بازرگانی به روشنی نشان می دهد برخی خطاهای سیستماتیک دولت های پس از جنگ تحمیلی در این دولت هم ادامه دارد.

سوم: تردیدی وجود ندارد که بسیاری از ملاحظات و‌ رویدادهای غیر اقتصادی بر عملکرد اقتصادی کشور در مقیاس خرد و کلان تاثیر گذار بوده و هست. به نظر می رسد در یکسال گذشته دولت سیزدهم نتوانسته است در عمل با حذف یا مدیریت این عوامل مداخله گر غیر اقتصادی، کارگزاران اقتصادی کشور را از حالت بلاتکلیفی خسارت بار خارج کند. 


دکتر عباس علوی راد
۱۴/مرداد/۱۴۰۱


کانال نگاه اقتصادی

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
آیا گشت ارشاد در اهداف خود موفق بوده است؟
بله
خیر
آخرین اخبار
چشم انداز
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان