کد خبر: ۳۱۳۵۲
تاریخ انتشار: ۱۴ تير ۱۴۰۱ - ۲۰:۱۲-05 July 2022
اگر افغانستان تحت سلطه طالبان را فاکتور بگیریم، ایران تنها کشور روی کره زمین است که داشتن حجاب چه برای زنان ایرانی و چه زنان خارجی قانونی است.
حجاب و بی‌حجابی در سایر کشورهای اسلامی هم وجود دارد اما شاید مثل ایران چالش برانگیز نباشد.  در کشور عربستان فقط در دو شهر مکه و مدینه حجاب اجباری است و اگر در سایر شهرها کنترلی وجود دارد بیشتر از سوی سنت‌های خانوادگی و دینی جامعه است. 

برخی کشورها هم گاهی استثنائاتی دارند مثلا در گامبیا با اینکه دولت سکولار حاکم است اما در ادارات دولتی توصیه به پوشش اسلامی می شود. یا برعکس در برخی کشورهای اروپایی - مثل فرانسه - چون حجاب را نماد دینی می‌دانند و همراه داشتن نمادهای دینی در مدارس ممنوع است، لاجرم حجاب هم به عنوان یک نشانه و نماد دینی ممنوع است. ولی درکل جامعه فرانسه این ممنوعیت وجود ندارد.  

برگردیم به ایران

بطور کلی در ایران به واسطه حجاب اجباری- یا قانونی- زنان جامعه ما سه نوع پوشش را دارند در اینجا به شکل مختصر به آن اشاره می‌شود که هرکدام از این سه نوع در درون خود شامل طیف گسترده‌ای می‌شوند. این موارد عبارتند از:


۱- حجاب شرعی: حجابی که معتقد است باید تمام بدن زن پوشیده باشد، الا کفین دست و گردی صورت. برخی در عین حال علاوه بر آن چادر را حجاب کامل می‌دانند و نیز معتقدند که اگر صورت هم با پوشیه و برقع پوشانده شود نیکوتر است. اما به هر روی مرحوم مرتضی مطهری در کتاب "مساله حجاب" بر این باور است که حجاب شرعی همان پوشاندن بدن بجز صورت و دست‌هاست.

۲- حجاب عرفی: این نوع حجاب برای کسانی است که تن به حجاب شرعی نمی‌دهند اما در عین حال نمی‌خواهند بی حجاب هم باشند. این عدم گرایش به بی حجابی یا به خاطر پیروی از قانون است، یا از ترس پلیس و یا وفاداری به سنت‌ها و باورهای دینی و خانوادگی است. به نظر می رسد الان در معابر و انظار عمومی شهرها حجاب عرفی شکل غالب را دارد. 

۳- بی حجابی: بی حجابی انواع و اقسام و شکل‌های  متفاوت دارد. عجالتا در اینجا بی‌حجاب به کسانی اطلاق می شود که از هر فرصتی استفاده می‌کنند تا روسری از سر بردارند و تن به حجاب شرعی و عرفی ندهند. چه در کوی و برزن باشد چه جشن‌ها و مراسم عروسی‌، چه در کوهپیمایی و ورزش پارک‌ها و چه قدم زدن در ساحل دریا، و خلاصه هر مکانی که دور از چشم مامور و پلیس باشد، چنین پوششی را شاهد هستیم.

بر همین اساس یک زن ایرانی که به حجاب اعتقاد ندارد؛ ممکن است در محل کار - بخصوص بخش دولتی- حجاب شرعی داشته باشد، وقتی با همسرش به خرید می‌رود حجاب عرفی، و در جشن ها و سفر خارج بی‌حجاب بگردد.

یا معمولا - تاکید می‌کنم معمولا- هنرپیشه زن ایرانی اگر برای سریال‌های سیمای جمهوری اسلامی نقش بازی کند، حتما حجاب شرعی دارد، اگر برای سریالهای خانگی و فیلم‌های سینمایی رُلی داشته باشد -بستگی به نقش- حجاب عرفی داشته، و در زندگی شخصی و مراسم خانوادگی و خصوصی خود بی حجاب است. 

زنان هنرپیشه  ایرانی داخل کشور - به خاطر خصلت حرفه‌ای شان-  دائما در چالش عمیق و بزرگ چهل ساله با حکومت در نوع حجاب هستند. وقتی تصاویر مراسم، جشنواره‌ها و فرش قرمزها، و واکنش مذهبی‌ها و متدینین را بببینید، به این چالش دائمی پی خواهید برد.

همانطور که گفته شد، هر کدام از این سه نوع پوشش  در درون خود انواع و اقسام و طیف های گسترده دارند که امکان طرح همه‌ی آن در این یادداشت نیست. این سه نوع پوشش در ۴۰ سال گذشته جامعه ایران حضور داشته و به نظر می رسد در آینده نیز ادامه داشته باشد.
 
جمهوری اسلامی ایران هزینه‌ زیادی برای گسترش حجاب شرعی و حذف دو نوع دیگر پرداخته و وقت زیادی از انرژی و کار نیروی‌های نظامی و انتظامی صرف آن شده است. شاید هیچ حکومتی در جهان چالشی بدین گستردگی با "مساله حجاب" نداشته باشد.

سعید معدنی

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
آیا گشت ارشاد در اهداف خود موفق بوده است؟
بله
خیر
آخرین اخبار
چشم انداز
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان