کد خبر: ۳۱۲۰۱
تاریخ انتشار: ۰۱ تير ۱۴۰۱ - ۰۱:۲۷-22 June 2022
در ٢٨ آبان سال ۱۳۴۲ شمسی هنگامی که برژنف، صدر هیات رئیسه اتحاد جماهیر شوروی برای اولین و آخرین بار از ایران بازدید می کرد و سه روز قبل از کشته شدن پرزیدنت کندی در اول آذر ١٣٤٢ در مرز بین ایران و شوروی در منطقه دره گز اتفاقی روی داد که شنیدنی است.
یک هواپیمای دو موتوره ائروکامندر ۵۰۰به نام EP-AEL متعلق به شرکت هواپیمائی ارتاکسی (بعداً تبدیل به جزئی از شرکت هواپیمائی آسمان شد) که در کرایه سازمان نقشه برداری ایران بود در منطقه قوچان و دره گز مشغول عکسبرداری هوائی از شهر بوده و ۲۶ کیلومتر با مرز شوروی فاصله داشته که ناگهان خود را در محاصره سه جت میگ ۱۷روسی می‌بیند. 
هواپیمای ایرانی به جز کاپیتان کامبیز دادستان ۳۳ ساله دارای گواهینامه ATP یا AIRLINE TRANSPORT PILOT که از طرف ایران ار به سازمان نقشه برداری مأمور بوده دو سرنشین از سازمان نقشه برداری هم داشته است. 
جریان این نوع مأموریت معمولاً توسط نهادهای دولتی باید به اطلاع شوروی می رسیده که آنان در جریان باشند و فکر سوئی نکنند.
 زیرا در آن زمان کشورهای طرفدار آمریکا گاه با پروازهای به ظاهر اشتباهی بر روی مرزهای شوروی در واقع میزان دقت رادارهای شوروی را اندازه می گرفتند. 
متأسفانه در این مورد بخصوص اطلاع رسانی فراموش شده بود ولی با این حال هواپیمای کاپیتان دادستان هیچگاه از ۲۶ کیلومتر نزدیکتر به مرز شوروی نرفته بوده است. 
هواپیمای ائروکامندر از سطح زمین ۵۰۰۰ پا ارتفاع داشته که فاصله لازم برای عکسبرداری در آن روز بوده است. 
ناگهان سه هواپیمای میگ یکبار از زیر بال چپ از ائروکامندر جلو می زنند و بار دیگر با پرتاب گلوله های رسام در جهت عمود بر هواپیما به کاپیتان دادستان تفهیم می کنند که باید با آنها به طرف شوروی برود. 
دادستان که مطمئن بوده در خاک ایران است و رفتنش به خاک شوروی بعداً ممکن است تبدیل به اتهام خوردن به جاسوسی بشود تصمیم می گیرد که همانجا پایین بیاید و هرطور که هست بنشیند.
 در ضمن سعی می کرده که هم با رادیو درخواست کمک کند و هم بگوید که در خاک شوروی نیست. 
میگ ها شروع به تیراندازی می کنند و شیشه جلوی هواپیما بر اثر اصابت گلوله سوراخ سوراخ می شود. موتور سمت چپ نیز آتش می گیرد و موتور سمت راست نیز از کار می افتد.
 دادستان با سرعت حدود ۱۵۰۰ پا در دقیقه فرود می آمده و با مانورهای مختلف سعی می کند که در معرض تیررس روس ها نباشد.
 در همین احوالات دادستان به دو سرنشین هواپیما حسین سالاری و امان الله ابراهیمی دلداری می داد که روحیه خود را نبازند.
 وی در همان حال از یکی از سرنشینان می خواهد که در اضطراری سمت راست هواپیما را باز کند که بتوانند بعد از فرود از آن در فرار کنند زیرا در سمت چپ درست پشت موتور آتش گرفته باز می شده است.
 هواپیما مانند گلایدر بی موتور به پرواز خود ادامه می داده و پشت به باد در حالی که چاره دیگری نداشته در زمینی نسبتاً مسطح فرود می آید. چون موتورها خاموش بوده سیستم هیدرولیک نیز کار نمی کرده و در نتیجه ترمز هواپیما کار نمی کرد در واقع شانس می آورند که چند جوی آب عرضی در مسیر نشستن بوده که هر بار برخورد با این جوی ها سرعتشان را کم می کرده است. 
بالاخره پس از توقف کامل هواپیما دادستان متوجه می شود که سرنشین موفق نشده در اضطراری سمت راست را باز کند در این موقع سرنشین در سمت چپ را که پشت موتور آتش گرفته بوده باز می کند و دادستان به آن دو نفر می گوید که برای نجات جان خود باید به درون آتش رفته و از هواپیما خارج شوند .
که آن دو نفر نمی روند اما دادستان جرات کرده و موفق می شود که خود را به بیرون بیاندازد و با غلطیدن روی خاک خود آتش را خاموش می کند ولی دو نفر دیگر از هواپیما بیرون نمی‌روند. 
دادستان دو بار دور هواپیما چرخیده و آنها را صدا می زند که بیرون بیایند اما آنها به هر علتی بیرون نیامده و جان می بازند.
 کاپیتان دادستان دو سال تحت ۴۴ عمل جراحی قرار می گیرد تا سلامت نسبی خود را باز می یابد و در اولین ساعات ورود دادستان به بیمارستان بازجویان ایرانی می خواستند بدانند که آیا واقعاً هواپیماهای شوروی وی را زده اند.
 یا این یک توطئه غرب برای خراب کردن روابط ایران و شوروی به دلیل ورود برژنف به ایران بوده و ممکن بود هواپیماهایی از پایگاه های پاکستان وی را زده باشند که وی می گوید هواپیماها میگ ۱۷ودارای آرم ستاره سرخ شوروی بوده است. 
دولت شوروی ناچار می شود مسوولیت اشتباه در ساقط کردن این هواپیما را که۲۶ کیلومتر داخل مرزهای ایران بوده بپذیرد و خسارات وارده را طبق تقاضای دولت ایران بپردازد که متأسفانه دولت ایران بابت کشته ها و مجروح سانحه خسارتی نخواسته بوده است 
oralhistoryiran به نقل از ایسنا. خاطرات فرهاد کاشانی
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
آیا گشت ارشاد در اهداف خود موفق بوده است؟
بله
خیر
آخرین اخبار
چشم انداز
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان