کد خبر: ۳۰۲۸۴
تاریخ انتشار: ۱۷ ارديبهشت ۱۴۰۱ - ۱۵:۰۶-07 May 2022
مزیت اصلی یارانه نان اینه که اصابتش به فقرا خیلی بیشتر از ثروتمندانه چون مصرف فقرا بیشتر است.
منتهی چند ایراد مهم داره که سیاستمدار عاقل باید اون رو در اسرع وقت حذف کنه و به فقرا کمکهای جبرانی جایگزین ارائه بده.

‎یارانه نان ‎قاچاق آرد ‎خوراک دام‏

ایراد اول: یارانه به آرد داده می‌شود

بخش زیادی از آراد یارانه ای اصلا نان نمیشه! فروش آرد یارانه ای به قیمت آزاد و قاچاق آرد به خارج کشور مهمترین نشتی‌ها هستند. جنگ روسیه و اوکراین باعث رشد شدید اختلاف قیمت آرد داخلی و خارجی و متعاقبا قاچاق شده. خطر ایجاد قحطی کاملا جدیه.

ایراد دوم: اختلال در قیمت نسبی نان

نان یارانه ای باعث شده که قیمت نسبی نان به شدت پایین باشه. این اتفاق، علاوه بر افزایش شدید مصرف نان، منجر به فجایعی مثل استفاده گسترده از نان به عنوان خوراک دام شده. ریشه این اتفاق هم اینه که نان از علوفه دام ارزونتره!

‏ایراد سوم: خرید تضمینی گندم

طبیعیه که با سرکوب قیمت آرد، کمتر کشاورزی انگیزه کشت گندم خواهد داشت. دولتها برای حل این معضل به سراغ خرید تضمینی گندم رفته اند. این سیاست باعث شده که ناخالصی گندم فروخته شده به دولت به ۱۵ درصد برسد! و هزینه تمام شده آرد یارانه ای به شدت بالا برود.

‏البته کیفیت آرد یارانه ای را هم کاهش قابل توجه داده است چون کمتر کسی حاضر به فروش گندم با کیفیت بالا به قیمت تضمینی است. خرید تضمینی گندم باعث تشدید کسری بودجه ساختاری دولت هم میشود و تبعات تورمی خواهد داشت.

‏ایراد چهارم: تخصیص ارز ترجیحی برای واردات گندم

بخشی از نیاز کشور به گندم توسط واردات تامین میشه. دولت برای اینکه بتواند آرد را به صورت یارانه ای تامین کنه ناگزیر از واردات گندم با ارز ترجیحیه. این امر هم باعث تشدید کسری بودجه ساختاری دولت میشه و تورم رو تشدید می‌کند.

چه باید کرد؟

بهترین گزینه، واقعی سازی قیمت آرد و نان، حذف خرید تضمینی گندم و همزمان اعطای یارانه نقدی به فقراست. این اقدام علاوه بر رفع اختلال در قیمت نسبی آرد و نان، به فقرا آزادی انتخاب اقلام خود را داده و از تحمیل مصرف زیاد نان به آنها جلوگیری می‌کند. ‏شرط لازم برای اجرای موثر این پیشنهاد، ارتقای سازوکار شناسایی فقراست. این کار با استفاده از داده های نظام بانکی کاملا شدنی است. البته، با توجه به اینکه رییس دولت سیزدهم و اعضای کابینه بارها تعهد به عدم افزایش قیمت داده اند، به لحاظ سیاسی منتفی است.

‏گزینه بعدی، طرح پیشنهادی وزارت اقتصاد است: واقعی سازی قیمت آرد و اعطای مستقیم یارانه نان به مصرف کننده. این طرح با واقعی سازی قیمت آرد، مشکل قاچاق آرد یارانه‌ای و نشتی آن در طول زنجیره رو حل می‌کند اما کماکان مشکل اختلال در قیمت نسبی نان پابرجا خواهد بود.

‏البته یک پیشنهاد اصلاحی برای طرح وزارت اقتصاد هم اینه که سهمیه نان رایگان به فقرا بده و قیمت نان رو هم آزاد کند. این کار هم مستلزم اصلاح سازوکار شناسایی فقر است.

خلاصه اینکه طرح وزارت اقتصاد نسبت به وضعیت موجود واقعا قابل دفاع‌تره اگر به صورت صحیحی پیاده بشود! ‏امیدوارم انتخاب استان پایلوت برای اجرای آزمایشی طرح، به کیفیت اجرای ملی اون کمک کند.

متاسفانه، ناهماهنگی کابینه باعث شده که عملا طرح وزارت اقتصاد به حاشیه بره و مقاومت اجتماعی در برابر اصلاح یارانه آرد و نان ایجاد شود. آقای رییسی باید مقتدرانه‌تر کابینه اش را مدیریت کند.


علی مروی
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
آیا گشت ارشاد در اهداف خود موفق بوده است؟
بله
خیر
آخرین اخبار
چشم انداز
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان