کد خبر: ۳۰۲۰۹
تاریخ انتشار: ۱۰ ارديبهشت ۱۴۰۱ - ۱۰:۳۳-30 April 2022
شهبانو، وظایف سلطنت را به عهده نداشت. مثل همه جای دنیا، ملکه سرپرستی و پاترونژ فعالیتهای اجتماعی را به عهده دارد.
ایشان در ابتدا همین طور بود. اما خرده‌خرده این سرپرستی مسائل اجتماعی توسعه پیدا کرد. هم سطحش، هم عمق عمل ایشان. مثلاً ایشان فکرکردند که پرورش افکار کودکان را به عهده یک سازمانی بگذارند که به دست یکی از دوستانشان بود. به هیچ وجه معلوم نبود که این دوست ایشان صلاحیت این کار را داشت، برنامه‌اش چی هست.بدون اینکه یک مرکزی رسیدگی به این کار کرده‌باشد یا مرکز صلاحیت‌داری [باشد.] 

ایشان یکی از دوستان هم‌مدرسه‌ای‌شان را مسئول سازمان پرورش فکری کودکان کردند با یک بودجه سنگین. دخالت ایشان در امور شهرداری‌ها؛ به طوری شد که نقشه تمام شهرها بایستی به تصویب ایشان برسد. [در حالیکه] یک وزارت آبادانی و مسکن داشتیم که قرار بود نقشه‌های همۀ شهرها را تنظیم بکند. 

همه جای دنیا رسم است ملکۀ مملکت، سرپرستی می‌کند امور خیریه را. [ولی] سرپرستی امور خیریه یک مبدئی بود برای ورود شهبانو به کارهای مملکتی. بعداً توسعه پیدا کرد. اوّلاً شمارۀ این سازمان‌های خیریه افزایش پیدا کرد و بعد مسأله عبارت از سرپرستی سازمان‌های خیریه نبود. بلکه مسأله تصدّی و اداره بود. یعنی هیأت مدیره‌اش و مدیر عاملش را ایشان تعیین می‌کردند و اصلاً ایشان در کار اداری بسیاری از سازمان‌ها یعنی تمام سازمان‌هایی که در اختیارشان بود، دخالت می‌کردند. توجّه از کودکان مملکت، معنی‌اش این نیست که شما سازمان حمایت کودکان را اداره کنید. 

معنی‌اش این نیست که به نام شما ۲۰۰ ۳۰۰میلیون تومان بدهند به سازمانی که بدون کنترل محاسبات عمومی خرج بشود و اگر یک کثافت‌کاری هم توش پیدا بشود، به حساب دربار و علیاحضرت بگذارند و از تذکّر بنده در یک مورد خاص ایشان رنجیدند که «حالا فلانی هم آمده عیب بگیرد در کار ما.» 

این عیب گرفتن نیست. شما حمایت بکنید از بچّه‌ها، ولیکن سازمان نگهداری کودکان بی‌سرپرست؛ این کار شهرداری است. شما به شهرداری‌ها باید توصیه بکنید. معنی ندارد، این کار غلط است که شما از دولت یا از شرکت نفت، از مقامات پول بگیرید، بدون حساب بگذارید در اختیار یک اشخاصی. 

دخالت شهبانو، منحصر به سازمان‌های خیریه نبود. روزبه‌روز و خرده‌خرده نسبت به امور دیگر هم گسترش پیدا کرده‌بود. ایشان به مسائل بهداشتی توجّه کردند و وزیر بهداری تمام کارهایش را با نظر ایشان می‌کرد. در مسائل آموزشی دخالت می‌کردند. اصلاً وزیر آموزش و پرورش را ایشان تعیین کردند. 

وزیر آموزش و پرورش در این سال‌های اخیر، اساساً دست‌نشاندۀ ایشان بود. رفته‌رفته در کار وزارت علوم هم دخالت می‌کردند. در بعضی از دانشگاه‌ها که شخصاً ریاست عالیه را به عهده گرفتند و خرده‌خرده ایشان در کنفرانش آموزشی رامسر شرکت می‌کردند و صحبت می‌کردند و حرف می‌زدند.

در مسائل هنری؛ دمین‌رزروۀ خودشان تلقی می‌کردند. وزارت فرهنگ و هنر، با وجودی که وزیرش شوهرخواهر شاه بود، جرأت نمی‌کرد کاری کند. تمام مسائل هنری را ایشان اظهارنظر می‌کردند. تمام ابنیۀ تاریخی تحت نظر ایشان؛ اعتبار را می‌گرفتند از دولت یا از شرکت نفت و ایشان تعمیر می‌کردند. 

‏قانون اساسی به ملکه، حقّ دخالت در کارها را نمی‌دهد. ایشان بر حسب اصلاحی که در قانون اساسی به عمل آمد، عنوان «نایب السّلطنه» پیدا کردند. یعنی اگر شاه در دوره‌ای که ولی‌عهد به سنّ قانونی سلطنت نرسیده‌باشد، غائب شد و نبود، ایشان در آن مدّت بتواند نیابت سلطنت داشته‌باشد، اما شاه زنده است، شاه فعال است، دارد کار می‌کند. ایشان بیخود دخالت می‌کردند. خلاف قانون اساسی بود. مطلب فقط خلاف قانون اساسی نبود. بلکه ایشان به صورت یک کانونی درآمده‌بودند. تمام اشخاص شارلاتان دور ایشان جمع شده‌بودند. البته میان اشخاص، بعضی آدمهای خوبی هم بودند، شارلاتان‌ها بیشتر کوشش می‌کردند دوروبر ایشان باشند. کسانی که دور و بر ایشان بودند، اینها نمایندۀ افکار مردم نبودند. از توی مردم نیامده‌بودند مهم‌تر از همه اینکه اینها به آداب، به عادات، به سنّت‌های مملکت اصلاً توجّه نمی‌کردند؛ قانون اساسی که هیچ. سنت‌های مملکت را هم توجّه نمی‌کردند.  

خب جشن هنر در یک سالی در شیراز مواجه شد با صحنه‌هایی که به قدری ایجاد اشمئزاز در بین مردم کرد که اصلاً جنجال درست کرد. نمایش دادن مسألۀ آمور، مسألۀ لاو در تلویزیون مداربسته این چه جنبۀ هنری دارد؟ 

من هم که سالیان دراز اروپا بودم و با کولتور اروپایی آشنا هستم، نمی‌توانم بفهمم این چه جنبۀ هنری می‌تواند داشته‌ باشد. خب مردم عصبانی می‌شوند، ناراحت می‌شوند. روحانیت اعتراض کرد. نه روحانیت یاغی، روحانیت سالم که مصلحت‌اندیش بود. 

‏به هر صورت این کانون که غیررسمی بود، ولی از هر کانون رسمی‌تری اعتبار بیشتری داشت، در دور علیاحضرت، کوشش داشتند که مملکت را بچرخانند، نه بر طبق قانون اساسی. 


نقل‌شده از پروژهٔ تاریخ شفاهی ایران 

سیاوش خوشدل

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
آیا گشت ارشاد در اهداف خود موفق بوده است؟
بله
خیر
آخرین اخبار
چشم انداز
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان