کد خبر: ۳۰۱۹۵
تاریخ انتشار: ۰۹ ارديبهشت ۱۴۰۱ - ۰۷:۳۱-29 April 2022
در یکی از موادّ عهدنامه ورسای که پس از جنگ جهانی اول به سال ۱۹۱۹ بین آلمان و کشورهای متّفق تنظیم شد...
... آلمان موظّف شده بود که طی شش ماه «قرآن اصلی» متعلّق به خلیفه عثمان را که توسط مقامات تُرک از مدینه به قصد تقدیم به امپراتور گیوم (ویلهلم) دوم برداشته شده بود را به پادشاهی حجاز بازگرداند. 

شگفت حکایتی است، نه؟ قرآن اصلی، ورسای، آلمان... 

تا جنگ جهانی اول، شبه جزیره عربستان تحت حاکمیت خلافت عثمانی‌ بود. در طی جنگ، عرب‌های شبه جزیره، با هماهنگی «لورنس عربستان» انگلیسی، با عثمانی‌ها جنگیدند و پس از جنگ، انگلیس را واسطه کردند که در طی مذاکرات ورسای «قرآن اصلیِ خلیفه عثمان» را که از مسجد پیامبر در مدینه برداشته یا به واقع ربوده شده بود را از آلمان بازپس گیرند. 

آلمانی‌ها احتمالا در آن گیر و دار مصیبت‌های پس از جنگ اصلاً نمی‌دانستند که مقصود چیست. منتهی در پیگیری‌های بعدی اعلام کردند که از چنین قرآنی بی‌خبر هستند و ترک‌ها چنین چیزی به ‌آن‌ها نداده‌اند. در نهایت هم انگلیسی‌ها به این نتیجه رسیدند که حرفشان درست است و آن مصحف باید همچنان در ترکیه باشد و غیر از این هم نبود. 

در شهرهای مختلف اسلامی همواره قرآن‌هایی بوده که آن‌ها را متعلق به عثمان دانسته‌اند، یعنی آن مصحف جمع‌شده آغازین. حال گاه فقط شهرتی دارند و در برخی موارد هم همراه ترقیمه یا یادداشتی منتسب به عثمان هستند. منتهی بررسی‌ها، گاه به سادگی، نشان می‌دهد که عموم این مصاحف به نسبت متاخر هستند. این نسخه هم از قدیم چنین شهرتی داشته و در سفرنامه ابن جبیر اندلسی در قرن ششم ذکر آن رفته است.  

امّا نشانی از قرآن یافته شد؟ درگزارش‌های وزرات خارجه انگلیس آمده که فخری پاشا، فرمانده سپاه ترک، اشیای گرانبهایی را از مسجد پیامبر برداشته و در دو محموله به استانبول فرستاده است. تحفیقات بعدی نشان داد که در موزه کاخ طوپقاپو استانبول دو قرآن قدیمی هست که نام «قرآن مدینه» دارند و شاید آن (دو) نسخه مذکور باشند و البته، چنان که آمد، قدیمی هستند امّا نه چنان که به عهد عثمان بازگردند...

این نکته تاریخی را در یکی از مقالات میکائیل مارکس از قرآن‌پژوهان برجسته معاصر دیدم که به نظرم بسیار جالب آمد و گفتم مستقل بیاورم. اصل مقاله البته نکات مهمی در باب قرآن امصار و بحث قرائات دارد. 

Le coran d’Uthman dans le traité de Versailles, Michael Marx, 2011

مجید سلیمانی

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
آیا گشت ارشاد در اهداف خود موفق بوده است؟
بله
خیر
آخرین اخبار
چشم انداز
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان