کد خبر: ۳۰۱۴۶
تاریخ انتشار: ۰۴ ارديبهشت ۱۴۰۱ - ۱۷:۱۶-24 April 2022
بررسی دقیق آفرینش های مکتوب نشان می دهد کمتر کسی هزار سال پیش چه ایرانی و خواه بیگانه در اندازه فردوسی ستایش گر زنان است.
زن خوب در شاهنامه، زیبایی روح، رعنایی را با  شرم همراه دارد. زنان در شاهنامه مانند دیگر مظاهر انسانی آن کتاب والایی و کمال دارد. زن  ایرانی در تمام شاهنامه صفات متعالی دارد زیباست، قد بلند است، مشک موی، کمان ابرو؛ کمند گیسو، سیمین قلم، گلرخ، سیمین ساعد، در عین حال خردمند و پارسا و با پاکی سرشته شده است.

دکتر جلال خالقی مطلق، شاهنامه پژوه برجسته و استاد دانشگاه‌هامبورگ آلمان با بیان اینکه زنان در شاهنامه جایگاه و منش والا و شخصیت و فردیت خاص خود دارند می­گوید: زنان در شاهنامه به جز زیبایی ظاهری از نظر باطنی نیز ممتاز و برجسته هستند و در رفتارو گفتار آنان، خویشتن داری، خرد و دوراندیشی بسیاری وجود دارد.  درشاهنامه زنان نام آور و بزرگی را در داستان‌های مختلف و حتی در عرصه سیاست می‌بینیم که با تدبیر خاصی به چاره‌گری می‌پردازند و گره‌گشایی می‌کنند و به تدبیر امور می‌پردازند.

این شاهنامه‌شناس با بیان اینکه طور کلی زنان در شاهنامه نیرومندتر، خردمندتر و کنشگرتر از دیگر آثار ادبی در زبان فارسی هستند درباره تفاوت جایگاه زنان درشاهنامه با زنان در آثار حماسی دیگر کشورها می‌گوید: در کتاب­های حماسی دیگر کشورها مثل ایلیاد و اودیسه هومر جایگاه زنان از هوس و عشق فراتر نمی‌رود اما در شاهنامه، زنان کارکردهای بنیادین دارند؛ زن تنها زیور نیست و به پاس مرد از او سخن گفته نمی‌شود. وی اضافه می­کند: حتی در شاهنامه سه زن یعنی همای چهرزاد دختر بهمن و مادر داراب، پوراندخت و آذرمیدخت به پادشاهی ایران می‌رسند که تأکیدی دیگر بر جایگاه والای زنان در شاهنامه است.

فرانک، مادر فریدون یکی از زنان خردمند شاهنامه است که با به کارگیری سیاست، فرزند خود را پرورانده و او را برای نجات ایران و ایرانیان از دست ضحاک آماده می‌کند. وی گردآفرید را یکی دیگر از زنان شگفتی‌آفرین شاهنامه می­داند و می­افزاید: این زن جوان ویژگی­های زنانگی، طنازی و جنگاوری و دلاوری را توأم با هم دارد؛ به طوری که «نولدکه» ایران شناس و شاهنامه شناس بزرگ آلمانی از شخصیت این زن شاهنامه‌ای به هیجان آمده و چند جا به آن اشاره کرده است. 

وی ادامه می­دهد: سیندخت، همسر مهراب پادشاه کابلستان و مادر رودابه یکی دیگر از زنان چاره ساز شاهنامه است که در ماجرای ازدواج زال و رودابه، به رسالت نزد سام می‌رود و او را از جنگ با کابلستان بر حذر می‌دارد و در کاری کامگار است که مردانی بزرگ و نامدار مانند زال، سام و منوچهر در آن در می‌مانند.

دکتر خالقی مطلق "گردیه" خواهر بهرام چوبین را یکی از زنان تأثیرگذار و خردمند  بخش تاریخی شاهنامه می‌داند و خاطر نشان می‌کند: گردیه بسیار بادرایت و باهوش است؛ او از همان ابتدا می‌داند راهی که برادرش می‌رود اشتباه است و به بن بست می‌رسد و او را نصیحت می‌کند و از شورش برحذر می‌دارد. این زن نیرومند پس از کشته شدن برادرش، پیروانش را به ایران برمی‌گرداند و موفق  می‌شود خشم خسرو پرویز، شاه ایران را نسبت به بهرام چوبین که علیه او شوریده بود فرونشاند و به این وسیله جان پیروان بهرام را از مرگ نجات می‌دهد. در واقع در اینجا با زنی سیاست مدار روبه‌رو هستیم.

دکتر خالقی مطلق با اشاره به اینکه نقش زنان حتی در داستان‌های عاشقانه شاهنامه منفعل نیست، می­گوید: مثلاً در داستان «بیژن و منیژه»، منیژه، دختر افراسیاب، پادشاه توران که به خاطر عشق بیژن حاضراست از تاج و تخت بگذرد و به خاطر او خواری و رنج بسیاری را تحمل می­کند، در پاسخ به بی ادبی و جسارت بیژن به زنان که آن‌ا را شایسته مشورت و رازگویی نمی‌دانند چنان زیبا و خردمندانه پاسخ می‌دهد که بیژن پشیمان می‌شود و پوزش می‌خواهد.

دکتر خالقی مطلق با تأکید بر اینکه ابیات زن ستیزانه که در برخی از نسخه‌های اندک در شاهنامه وجود دارد کاملا دروغ و الحاقی است خاطر نشان می‌کند: متاسفانه در روزگار ما گروهی ایران ستیز، عقاید عجیبی را مطرح کردند که فردوسی زن ستیز است؛ در حالی که در ادبیات فارسی اگر یک شاعر زن ستیز نباشد فردوسی است. کسانی که چنین ادعاهایی را مطرح می‌کنند از شاهنامه چیزی نمی‌دانند و آن را نخوانده‌اند!



کانال تلگرام افشین جعفرزاده
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
آیا گشت ارشاد در اهداف خود موفق بوده است؟
بله
خیر
آخرین اخبار
چشم انداز
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان