کد خبر: ۳۰۱۱۷
تاریخ انتشار: ۰۲ ارديبهشت ۱۴۰۱ - ۱۰:۴۶-22 April 2022
سوال: از نظر حضرتعالی که از نزدیک شاهد رابطه دربار با آمریکا بودید، ارزیابی آن زمانتان این بود که آمریکا در ایران حکومت می کند؟ یعنی شاه ابزار دست آمریکایی هاست؟ آیا آمریکایی‌ها را بعنوان مشاور ناصح میدید یا فرمانبردار آنها بود؟
سید حسین نصر: اگر حکومت ایران استقلالی نداشت که نمی توانست در سال ۱۹۷۳ قیمت نفت را چهار برابر کند ... همان وقت که در دوره ی کارتر دائما نیویورک تایمز مقاله می نوشت در مورد فساد والاحضرت اشرف که فلان کار را کرد و فلان کار را کرد، فهد که آن وقت ولیعهد بود هنوز پادشاه عربستان نشده بود، هفت میلیون دلار را در یک شب باخت در یکی از قمارخانه های جنوب فرانسه و یک کلمه در هیچ روزنامه ای نوشته نشد.

شاه بدون شک یک شخص ملی بود، ایران را دوست داشت ،هر چقدر معایب داشت ، این یکی را نمی شود نقض کرد .ولی یک جاهایی هم نقطه ضعف داشت . چون اعتماد داشت که آمریکایی ها چون خیر خودشان را می خواهند نمی گذارند گزندی به ایران وارد شود. این پایه فلسفه ای بود که اشتباه هم از آب در آمد . و اشتباه شاه هم سر همین بود که نمی دانست آمریکا می خواهد در خاورمیانه خودکشی کند ... 

شاه آمریکا را مشاور ناصح می دید ولی همیشه هم گوش نمی داد. یادم می آید که کارتر که اتفاقا آدم پاک و خوبی بود برادری داشت خیلی از لحاظ اقتصادی بزن بهادر . و درخواست کنترات یک طرحی را در ایران کرده بود که شصت میلیون دلار آن زمان بود .خب طرح را به مناقصه گذاشتند و کس دیگری برد .و برادر کارتر خیلی عصبانی شد .بعد از آن حمله ها به ایران شروع شد و حقوق بشر و بساط و این ها ، نمی دانم کجا بود که شاه گفت این دنباله آن قرارداد شصت میلیون دلاری است.

این طور نبود که هر کسی چیزی گفت ، می گفت چشم ولی با وجود این زیاده از حد ایشان گوش می کرد. زیاده از حد اطمینان داشت به آن ها .در حالی که آمریکا مثل انگلیس نیست. در آمریکا هر چهار سال یک بار همه چیز عوض می شود . بعد هم در آمریکا  در زمان انقلاب به جای اینکه یک آمریکا باشد چهار آمریکا بود . یعنی چهار صدای مختلف که از واشنگتن می آمد: صدای کاخ سفید ، صدای برژینسکی ، صدای سایروس ونس وزیر خارجه ، و نظامی ها ژنرال هیگ و اینها و رئیس ناتو .و این کار را خیلی پیچیده تر و مشکل تر کرد.
 
اوایل انقلاب ملک حسین ( شاه اردن) آمد به ایران و با شاه ملاقات کرد . و به شاه گفت: من سید اولاد پیغمبرم ،به من اجازه بدید من خودم می روم قم و صحبت می کنم با آیت الله های مهم ببینم واقعا چه می خواهند ؟اگر منطقی بود و قابل حل بود با کمال میل می نشینیم با هم حلش می کنیم. اگر هم منطقی نبود من خودم حاضرم یک گروهی را راهنمایی کنم ما بمب بریزیم روی سر اینها در قم. من ( نصر) اتفاقا همان موقع در کاخ نیاوران بودم .و شاه سخنان ملک حسین را به من گفت . شاه گفت : حرف عجیب غریبی است من که نمی توانم چنین کاری بکنم ...

این نیست که شاه نوکر  آمریکا بود. این بحث را کمونیست ها پیش کشیدند یا مهم ترین ابعاد تبلیغ چپی ها همین بود. این ها مخالف نفوذ آمریکا بودند . هر کسی هر چه می گفت می گفتند نوکر آمریکاست... دو سوم بهترین دانشجویان ما که از فرنگستان برگشته بودند و مقامات مختلف را اداره می کردند در آمریکا تحصیل کرده بودن . اینها بیشتر آمریکوفیل بودند که بعدا به آنها می گفتند ماساچوستی . من ( نصر) خودم اولین ماساچوستی ایرانی هستم. اولین ایرانی هستم که وارد دانشگاه ام . ای . تی شدم . اولین ایرانی هستم که از دانشگاه هاروارد دکتری دارم . ولی من با آنها فرق داشتم . اینها جامعه ی ایران را نمی شناختند. البته اینها افراد لایقی بودند . همه ی آنها باسواد بودند ولی در عین حال فوق العاده آمریکوفیل بودند .... این بود که تنها شاه نبود. یک نظام بود.

کتاب: حکمت و سیاست - مجموعه تاریخ شفاهی ایران معاصر
جلد اول: خاطرات دکتر سید حسین نصر - به کوشش حسین دهباشی 

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
آیا گشت ارشاد در اهداف خود موفق بوده است؟
بله
خیر
آخرین اخبار
چشم انداز
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان