کد خبر: ۳۰۰۹۳
تاریخ انتشار: ۰۱ ارديبهشت ۱۴۰۱ - ۰۸:۳۴-21 April 2022
عباراتی در «مقالات شمس» هست که نشان می‌دهد سلطان ولد، فرزند مولانا حشیش مصرف می‌کرده یا به تعبیر شمس «گیاه» می‌خورده است.
مطابق با آنچه از قول شمس در «مقالات» آمده، او پس از آنکه بی‌خبر، مولانا و دوستدارانش را رها می‌کند و از قونیه می‌گریزد و سپس با همراهی سلطان ولد و تعدادی از یاران مولانا از شام به قونیه بازگردانده می‌شود، در طی مسیر و یا شاید پس از رسیدن به قونیه، سلطان ولد را مشفقانه از سه چیز نهی می‌کند؛ یکی آنکه دروغ نگوید، دوم آنکه حشیش یا گیاه و یا سبزک نخورد (کاری که ظاهراً تا پیش از آن انجام می‌داده) و سوم آنکه از اختلاط با یاران بپرهیزد. (مقالات شمس، تصحیح محمدعلی موحد، ج۱، ص۱۰۲) 

این توصیه شمس به سلطان ولد را در «مناقب العارفینِ» افلاکی نیز می‌یابیم. با این تفاوت که در اینجا در کنار منع از حشیش، سلطان ولد از لواط (!) نیز برحذر داشته می‌شود؛ 

همچنان چون حضرت مولانا، ولد را به مولانا شمس‌الدين تبريزى (قدّس اللّه سرّهم) مريدش كرد، فرمود كه بهاء‌الدينِ من حشيش نخورد و هرگز لواطه نكند كه عند اللّه الكريم اين هر دو كار، عظيم نامحمود است و ذميم‏. (مناقب العارفین، تصحیح تحسین یازیجی، جلد دوم، صص۶۳۳)

گزارش دیگری در «مناقب‌العارفین» وجود دارد که نشان می‌دهد سلطان ولد یک استثنا نبوده و مصرف حشیش (شاید به عنوان تسهیل‌کننده تجربه‌های عرفانی!) درمیان برخی دیگر از اصحاب مولانا و شمس نیز رواج داشته و البته شمس آن را «خیالِ دیو» می‌دانسته و به جِد با آن مخالف بوده است. در این گزارش، استدلال شمس در مقابل کسانی که مدعی‌اند تحریم حشیش در قرآن نیامده، جالب توجه است؛ 

عزيزى روايت كرد كه روزى جماعتى در باب تحريم حشيش سخن مى‌‏گفتند؛ مولانا شمس‌الدين فرمود كه ياران ما به سبزک گرم مى‌شوند؛ آن خيالِ ديوست، خيالِ فرشته اينجا خود چيزى نيست خاصّه خيال ديو؛ عين فرشته را خود راضى نباشم، خاصّه خيال فرشته؛ ديو خود چه باشد تا خيال ديو چه بود؟

چرا خود ياران ما را ذوق نباشد از عالم پاک بى‌نهايت؛ با آنک مردم را چنان كند كه هيچ فهم نكند، دنگ باشد؛ شخصى اشكال گفت كه حرامىِ خَمر در قرآن هست، حرامىِ‏ سبزک نيست؛ گفت: هر آيتى را سببى مى‌شد، آنگه وارد مى‌‏شد؛ اين سبزک را در عهد پيغامبر (عليه السلام) نمى‌خوردند و اگر نى، كُشتن فرمودى؛ هر آيت به‌قدر حاجت فرومى‌‏آمد و به‌سبب نزول فرومى‏‌آمد... (مناقب العارفین، جلد دوم، صص۶۳۲-۶۳۳)
چنانکه استاد محمدعلی موحد یادآور شده است، شیوع حشیش‌خواری در میان اصحاب مولانا و شمس آنقدر موضوعیت داشته که برخی از پیروان طریقت مولانا بعدها احادیثی از قول پیامبر اسلام (ص) در منع خوردن حشیش در کتاب‌های خود آوردند (و در واقع جعل کردند) تا مریدان را از خوردنش بازدارند. 


مجتبی اعتمادی‌نیا

هفدهم بهمن یکهزار و چهارصد هجری شمسی
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
آیا گشت ارشاد در اهداف خود موفق بوده است؟
بله
خیر
آخرین اخبار
چشم انداز
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان