کد خبر: ۳۰۰۳۰
تاریخ انتشار: ۲۸ فروردين ۱۴۰۱ - ۰۵:۴۱-17 April 2022
تاریخ فراز و نشیب های زیادی را بخود دیده است.تاریخ ایران و صفویه از جمله شاه عباس اول هم از این قاعده استثنا نیست. با وجود خدمات شایان شاه عباس اول و رونق اصفهان و ایران در زمان این پادشاه نامی، نکات منفی هم در کارنامه اودیده می شود.
شاه عباس در اواخر سلطنت خود رفتار خشونت آمیز و بی رحمانه‌ای نسبت به اطرافیانش داشت چنان‌که درباریان و بزرگان کشور را بر آن داشت تا در صدد انتقال تاج و تخت به فرزند وی، صفی‌میرزا برآیند و به همین منظور نامه‌ای به صفی‌میرزا نوشتند.

صفی‌میرزا که جوانی پاک و وفادار به پدر بود، نامه را به شاه عباس نشان داد و او را از توطئه درباریان آگاه نمود. شاه عباس نیز ظاهراً وفاداری فرزند خود را ستود ولی در باطن به او بدگمان شد. این بدبینی و ترس روز به روز بیشتر می‌شد چنان‌که شاه عباس شب‌ها چندین بار از خواب بر می خواست و بستر خود را تغییر می داد. 

چندی بعد که شاه به همراه درباریان به گیلان سفر کرده بود، هنگام اقامت در رشت یکی از جاسوسان برای شاه خبر آورد که با گوش خود شنیده است که صفی میرزا و تعدادی از درباریان علیه مقام سلطنت توطئه چینی کرده اند و می‌خواهند شاه را به قتل برسانند. شاه عباس از شنیدن این خبر بسیار ناراحت و نگران شد به طوری که بدون تحقیق در صحت این خبر دستور قتل فرزندش را صادر کرد.و بدین صورت صفی میرزا بدست شخصی بنام "بیوت بیک" بقتل رسید.
چندی بعد شاه عباس که از کشتن صفی‌میرزا پشیمان شده بود برای جبران کرده خویش تصمیم گرفت نوه‌اش سام میرزا(پسر صفی میرزا) را به عنوان جانشین خود برگزیند لذا برای تحقق این امر پسر دوم و سومش حسن میرزا و سلطان محمد میرزا و فرزند آخرش امام قلی خان را به همراه سلیمان میرزا نوه بزرگترش کور کرد تا با کمک فوت ناگهانی دیگر فرزندش اسماعیل میرزا در دوازده سالگی، سام میرزا را در عرصه حکومت بی‌رقیب گرداند.

پس از مرگ شاه عباس نوه اش سام میرزا که پدرش بقتل رسیده بود در سال 1007 خورشیدی به سلطنت رسید وی که 18 سال سن داشت نام خود را مانند پدر مرحومش صفی انتخاب کرد.او از اولین شاهزادگان صفوی بود که انحصاراً در حرمسرای سلطنتی پرورش یافته بود و تا آن زمان هیچ مسئولیتی سیاسی به عهده نداشت و به دلیل کینه و نفرتی که از مرگ پدر، برادر و نزدیکان خود توسط شاه عباس اول (پدر بزرگش) داشت دستور قتل عام خویشان، بستگان و خدمتگزاران شاه عباس را صادر نمود.وی به عیسی خان قورچی باشی داماد شاه عباس اول که شخصی مورد احترام و والا مقام بود خیلی بدبین بود لذا او را عزل کرد و در سال 1010 خورشیدی فرمان داد تا سه پسر عیسی خان قورچی‌باشی با نام های سید محمد خان و سید علی خان و معصوم میرزا ( پسر عمه هایش ) را به قتل برسانند که همه را سر بریدند سپس زبیده بیگم عمه خود ( دختر شاه عباس ) را به قتل رساند این سرنوشت برای پسر خردسال سید محمد خان نیز اتفاق افتاد.در آخر خود عیسی خان(شوهر عمه اش)را نیز بقتل رسانید.

افراد نامبرده (بجز عیسی خان که در کربلا دفن شده است)به همراه (بدر جهان بیگم، دختر سید محمد‌خان) که در سالهای بعد فوت شده است در جوار مقبره ستی فاطمه در بقعه ای کوچک به نام بقعه شاهزادگان در اصفهان مدفون اند که از ابنیه ساخته  شده دوره شاه عباس دوم می‌باشد. 

مورخین یکی از دلایل ضعف حکومت صفویه بعد از شاه عباس اول را قتل شاهزادگان صفوی توسط شاه عباس و نوه اش می دانند.

آدرس:
اصفهان،خیابان کاشانی،روبروی بیمارستان کاشانی
منابع:
دکتر هنرفر- استاد نصر الله فلسفی
عکسها:
حمید مرتضوی (آذر 1394) 


** توضیحات تکمیلی **

آرامگاه(بقعه) شاهزادگان صفوی در اصفهان سالهای متمادی به منظور حفظ سنگهای مرمر نفیس داخل آن بسته بود تا اینکه در سال 1336خورشیدی از طرف اداره باستان شناسی اصفهان به سرپرستی دکتر هنرفر،ترمیم و بازگشایی شد.

شاهزادگان مدفون پسران عیسی خان قورچی باشی(داماد شاه عباس اول)هستند به اسامی سیدمحمدخان،سیدعلی خان،محمد معصوم میرزا که در سال 1010 خورشیدی بدستور شاه صفی جانشین شاه عباس اول کشته شدند.بر روی قبور شاهزادگان سنگهای مرمر نفیس یکپارچه قرار گرفته است.خود عیسی خان در کربلا دفن است.در داخل بقعه سنگ مرمری تراشیده و آماده تیز وجود دارد که هیچ نقش و کتیبه ای ندارد که به احتمال زیاد متعلق به زبیده دختر شاه عباس اول است.

قورچیان از برگزیده ترین اشخاص بودند که شاه آنها را برای حفاظت و خدمات شخصی خود انتخاب می کرد.قورچیان لباسهای مخصوص داشتند و هر کدام از آنها از 5 تا 50 نفر ملازم شخصی داشت.مقام قورچیگری در دوره صفوی از افتخارات بزرگ محسوب می شده است.رئیس قورچیان را قورچی باشی می نامیدند و مقام او از بزرگترین مقامات لشکری و درباری بود.حقوق او سالیانه در حدود 1500 تومان به پول آنروز بوده است.شاه عباس اول مقام قورچی باشی را از سال 993 خورشیدی به داماد خویش عیسی خان صفوی که رئیس خاندان شیخاوند بود،سپرد.


شاه عباس 6 دختر داشت.که دختر دوم خود "زبیده"را به همسری عیسی خان در آورد.
شاه صفی پس از رسیدن به سلطنت در سال 1007 خورشیدی نه تنها عیسی خان و عمه اش و فرزندانشان را بقتل رساند(1010خ) بلکه امامقلی خان سپهسالار ارتش خود که فرد بسیار لایقی بود را نیز کشت.این پادشاه سفاک همسر خود و ملکه ایران را که مادر یگانه فرزندش شاه عباس دوم بود را نیز بدست خود شکم درید.او مادرش را نیز با جمعی از زنان حرم زنده بگور کرد.وی حتی دستور داد تا چشم ولیعهدش "شاه عباس دوم"را کور کنند که با نافرمانی مامور،شاه عباس دوم از حادثه جان سالم بدر برد.شاه صفی پس از 14 سال سلطنت در سال 1021خورشیدی در کاشان مرد و در قم بخاک سپرده شد.

در یکی از کتیبه ها شعر زیر حک شده است.

سه زیبنده گلبن بجنت سهی قد  /  علی بود و معصوم،سیدمحمد
باین نوجوانان انصاف سیما  /  چها کرد ناسازی طالع بد
کنون اوج پیمای قد سند بی بال  /  چو عیسی ز قید بدنها مجرد

(مصرع دوم تمامی ابیات فوق به حروف ابجد 1041 را بدست می دهد که نشان دهنده سال قتل این شاهزادگان به هجری قمری (1010خ) است.
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
آیا گشت ارشاد در اهداف خود موفق بوده است؟
بله
خیر
آخرین اخبار
چشم انداز
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان