کد خبر: ۳۰۰۱۲
تاریخ انتشار: ۲۶ فروردين ۱۴۰۱ - ۱۲:۱۸-15 April 2022
در فرایند تخلیه ادراردر مرحله اول ایجاد یک انقباض قوی و پایدار در مثانه بسیار مهم است. علاوه بر این مسیر خروج ادرار از مثانه یعنی مجرای ادرار باید باز باشد و انسداد مکانیکی مثل تنگی مجرا یا پروستات بزرگ وجود نداشته باشد.

نهایتا هماهنگی بین این دو مهم است یعنی همزمان با انقباض عضله مثانه اسفنکتر مجرا باز و عضلات کف لگن باید شل شوند تا ادرار کاملا دفع شود . در پایان ادرار کردن دوباره اسفنکتر ادراری بسته و عضله مثانه شل میشود تا دوباره مثانه با ادرار پر شود.

اختلال دفع ادرار در زنان کمتر از مردان دیده می شود. علت ایجاد آن اختلال در عمل تخلیه به علت شل شدن عضلات کف لگن و یا ناتوانی عضله دترسور در انقباض است‌.

انسداد مسیر خروجی زمانی است که فشار دترسور بالای ۵۰  سانتی متر در آب بوده اما سرعت  جریان ادرار  کمتر از ۱۵  میلی لیتر  در ثانیه باشد. این نوع  انسداد معمولا در زنانی  دیده می شود  که به علت  بی اختیاری استرسی تحت عمل  جراحی انسدادی گردن مثانه  قرار گرفته اند. در طی عمل دفع طبیعی ادرار، عضلات کف لگن و اسفنکتر  پیشابراه هر دو باید شل شوند. انقباض همزمان عضله دترسور سبب دفع ادرار خواهد شد.

علت اصلی احتباس و عدم تخلیه ادرار

دستگاه ادراری تحتانی شما از مثانه که ادرار را ذخیره می‌کند و مجرای ادراری که لوله ای بین مثانه و قسمت خارجی بدن شما است، تشکیل شده است. در مردان، پروستات نیز بخشی از این سیستم است. دو مجموعه ماهیچه به نام اسفنکتر وجود دارد. اسفنکتر داخلی جایی است که مجرای ادراری شما به مثانه شما (خروجی مثانه) متصل می شود. اسفنکتر خارجی، پایین تر از مجرای ادرار، باز می شود و بسته می‌شود تا ادرار بتواند از مثانه خارج شود. در مردان، پروستات مجرای ادرار را در طول مسیر خود از طریق لگن بین این دو اسفنکتر احاطه می کند.

علل اختلال دفع ادرار

بیماری های نورولوژیک مثل مولتپیل اسکلروز، به علت  ایجاد عدم هماهنگی دترسور – اسفنکتر سبب ایجاد  اختلال در دفع ادرار می شوند. در این حالت اسفنکتر  پیشابراه  و دتر سور همزمان  منقبض  می شوند . به علاوه  مصرف برخی  دارو ها ، عفونت واژن ، انسداد ، یبوست شدید  و گاها  عوامل روانی  نیز سبب اختلالات  دفع ادرار می‌شوند. سندرم Fowler به احتباس  ادراری بدون علت گفته می شود.  سن فرد ۲۰-۳۵  سال بوده و شروع  آن هم زمان با واقعه‌ای مثل وضع حمل  یا جراحی می‌باشد.

علایم تخلیه ناکامل ادرار

اگر در فردی به دلیل هر کدام از علل فوق الذکر تخلیه ادرار بصورت ناکامل انجام شود، معمولا با علایم ناشی ازباقیماندن ادرار در مثانه مراجعه میکند. مهمترین این علایم شامل احساس پری در زیر شکم، تکرر ادرار، شب ادراری، باریک و ضعیف شدن جریان ادرار، بریده بریده امدن ادرارو گاهی بی اختیاری ادراری استرسی یا سرریز. مهمترین عوارض ناشی از تخلیه ناکامل ادرار شامل عفونت ادراری، سنگ مثانه و در نهایت نارسایی کلیوی.

علائم احتباس مزمن ادرار ممکن است شامل موارد زیر باشد:

مشکل در شروع جریان ادرار
ضعیف یا قطع جریان ادرار
نیاز فوری به ادرار با موفقیت اندک هنگام تلاش برای ادرار کردن
احساس نیاز به دفع ادرار پس از اتمام ادرار
ناراحتی خفیف و مداوم در پایین شکم و مجاری ادراری
مشکل در تخلیه کامل مثانه
بی اختیاری را تشویق کنید
ناتوانی در احساس پر بودن مثانه
افزایش فشار شکم
تلاش های فشرده برای بیرون راندن ادرار از مثانه
شب ادراری (بیدار شدن بیش از دو بار در شب برای ادرار کردن)

آیا عمل جراحی باعث عدم تخلیه ادرار می شود؟


اغلب پس از انجام عمل جراحی، به ویژه تعویض مفصل یا جراحی ستون فقرات ممکن است عدم تخلیه ادرار به طور موقت ایجاد شود. یک مطالعه اخیر نشان داد افرادی که تحت تعویض مفصل قرار می گیرند ۱.۵ برابر بیشتر از سایر انواع جراحی دچار احتباس ادرار می شوند. به نظر می رسد داشتن فشار خون بالا یا دیابت این خطر را افزایش می دهد. تا ۶۰ درصد افراد می توانند این مشکل را پس از جراحی ستون فقرات تجربه کنند.

چگونه می توان از احتباس ادرار جلوگیری کرد؟

در مردان

در صورت بزرگ شدن پروستات، حتماً داروهای پروستات را طبق تجویز پزشک مصرف کنید و از داروهای مرتبط با احتباس ادرار مانند داروهای سرماخوردگی بدون نسخه و داروهای حساسیت که حاوی ضد احتقان هستند خودداری کنید.

در زنان

اگر سیستوسل خفیف یا رکتوسل دارید ، ممکن است بتوانید با انجام تمریناتی برای تقویت ماهیچه های لگن از احتباس ادرار جلوگیری کنید. معاینه دقیق توسط متخصص زنان، ممکن است پرولاپس شدید  اعضای  لگن با اختلالات ادراری همراه باشند. در این صورت مصرف یک هفته ای پساری  به تشخیص صحیح کمک می کند. توده‌های لگنی و میوم‌های قدامی تحتانی  هم گاهی سبب مشکلات  ادراری می شوند. ارزیابی اورودینامیک در مورد تشخیص  وجود انسداد  و وجود  انقباض  عضله دترسور  کمک کننده است. در صورتی که پرینه از نظر نورولوژیک مشکل دار باشد معاینه ستون فقرات  الزامی می باشد.

درمان تخلیه ناکامل مثانه

در قدم اول درمان این بیماری بستگی به علت زمینه ساز آن دارد.در بعضی از موارد اگر یک عامل انسدادی وجود داشته باشد مثل بزرگی پروستات یا تنگی مجرا یا افتادگی درجه بالای مثانه یا رحم معمولا با انجام جراحی رفع انسداد  می‌شود.

در مواردی که یک ضایعه عصبی منجر به اختلال انقباضی در مثانه شده مثل دیسک کمر، تنگی کانال نخاعی، تومور نخاعی، پارکینسون، ام اس و غیره علاوه بر درمانهای اختصاصی بیماریهای مغز و نخاع ، تخلیه باقیمانده ادرار با سوند انجام میشود.

در اینموارد به بیمار توصیه می‌شود از زور زدن برای تخلیه ادرار خودداری کند، چون این اقدام منجربه فشار بیشتر روی کلیه‌ها میشود.

سوند زدن

بهتر است با سوند یکبار مصرف هر شش ساعت یکبار یا پس از هر بار ادرار کردن برای تخلیه باقیمانده ادرار استفاده شود. در صورتیکه بیمار در این مورد توانایی یا همکاری لازم را ندارد،میتوان از سوند سوپراپوبیک یا سوند فولی دایم استفاده کرد و هفته ای یکبار انرا تعو یض کرد.

بیوفیدبک

بیوفیدبک در واقع در آن دسته از بیماران که تخلیه ناقص ادرار در آنان بعلت اسپاسم عضلات کف لگن و اسفنکتر خارجی است، کاربرد دارد. در این شیوه به کمک الکترودهایی که به ناحیه پرینه بیمار وصل میشود ،به بیمار آموزش داده میشود که چگونه میتواند در حین ادرار کردن با تمرکز و شناسایی عضلات کف لگن ، انها را شل و ریلکس کنند.

درمان دارویی

درمان دارویی معمولا شامل استفاده از داروهایی است که انقباض عضله مثانه را تقویت میکند مثل بتانکول. همچنین داروهایی که با اثر روی گیرنده های گردن مثانه و اسفنکتر ادراری باعث اتساع آن و تخلیه بهتر ادرار میشوند.در موارد خاصی که اسپاسم عضلات اسفنکتر عامل انسدادی واختلال در تخلیه است، از تزریق بوتاکس بصورت موضعی جهت شل کردن عضله استفاده می‌شود.

نورومدولیشن ( تحریک عصب ساکرال)

در این شیوه دستگاهی مانند پیس میکر شبیه به یک سیم نازک که با یک ژنراتور باتری دار در ارتباط است، در مجاورت عصب نخاعی ساکرال در قسمت انتهای ستون فقرات که تنظیم کننده انقباضات مثانه است قرار می‌گیرد.

این دستگاه با تولید ایمپالس های الکتریکی باعث تنظیم انقباضات مثانه میشوند .یعنی در دو مورد کمک کننده است ،هم در موارد مثانه بیش فعال انقباضات غیر عادی را کنترل میکند و هم در موارد ضعف تولید انقباض در عضله مثانه به تقویت این انقباضات می انجامد.



منابع: وبسایت دکتر منصوری، وبسایت دکتر شایانفر

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
در جنگ روسیه علیه اوکراین کدام پیروز خواهد شد؟
روسیه
اوکراین
آخرین اخبار
چشم انداز
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان