کد خبر: ۲۸۴۷۹
تاریخ انتشار: ۱۷ آذر ۱۴۰۰ - ۰۹:۳۴-08 December 2021
هر دانش آموز فارغ التحصيل دوره ابتدائي می داند كه ايران از هزاران سال قبل كشوري خشك و نيمه خشك بوده، بخش مهمي از تحولات اجتماعي، سياسي، فرهنگي و اقتصادي ميهن ما با تاثير پذيري عميق از عامل كم آبي شكل گرفته است.
اين واقعيت به اجداد ما در طول تاريخ ياد داده كه زندگي خود را با شرايط كم آبي و خشكسالي هاي مكرر تطبيق دهند. اما چه شد كه در دوران اخير با علم به محدويت آب و با وجود در دسترس بودن امكانات عظيم مادي و انساني در عصر مدرنيته براي بهره برداري كارآمدتر از منابع آب به اين روز افتاده‌ايم ؟! جواب بسيار ساده است، بي تدبيري مفرط در مديريت بهره برداري از منابع آب! 

براي توضيح اين سوء مديريت خانمانسوز فقط به چند مورد عيني اشاره ميكنم، تا عمق فاجعه بهتر مشخص شود. 

در طرح اوليه فولاد مباركه قرار بود اين واحد عظيم آب بر، که سالانه به تنهایی به اندازه مخزن سد کرج آب مصرف می‌کند در بندر عباس كنار آبهاي آزاد كره زمين با امكان دسترسي هزاران هزار ميليارد مترمكعب آب ايجاد شود. اما در عمل چه شد؟ آنرا در حاشيه كوير احداث كردند و بعد مجبور شدند آب مورد نياز آنرا از ده ها كيلومتر دورتر از استان چهارمحال با هزينه هنگفت فراهم كنند و عجيب تر اينكه هر روز بر وسعت آن افزوده مي‌شود.

فضای سبز كلان شهر اصفهان از هر شهر شمالي پرباران كشور سرسبزتر و آبادتر است.

از سرشاخه هاي دز در لرستان آب مصرفي شرب، كشاورزي و صنعتي را با يك شبكه پيچيده انتقال بسیار گرانقیمت به قم برده با آن درياچه مصنوعي تفريحي ساختند، در حاليكه در كنار اين خط انتقال آب هزاران هكتار زمين مرغوب دیم و ده ها روستاي بی آب در لرستان وجود دارد. 

از كوهرنگ آب را به یزد كم آب ترين استان كشور، انتقال داده و با آن ده ها واحد صنعتي آب بر، مثل فولاد و كاشي ایجاد کردند.

در حاليكه در تمام دنيا برنج در مناطقي با بارش سالانه بالاتر از ٨٠٠ ميليمتر كشت ميشود، در جاي جاي ايران خشك حتي اصفهان كويري به وفور برنج  بعمل مي آيد.

تنها در بخش كوچكي از سواحل ٢٠٠٠ كيلومتري جنوبي ايران در آبادان، ماهشهر و بندرعباس چند صنعت آب بر شكل گرفته، عمده صنايع آب بر ما در استانهاي مركزي كم آب در حاشیه کویر ايجاد شده اند.

بيش از ٩۵٪ كشاورزي ايران كه ٩٠٪؜ آب كشور را مصرف می‌کند هنوز از شیوه آبیاری ماقبل تاریخ غرقابی با هدر رفت نود درصدی استفاده می‌کند.

در حالیکه آب شرب کمتر از ۱٪ آب مصرفی منازل است، اما بر خلاف تمام دنیا سیستم آبرسانی آب شرب و آب غیر شرب برای شستشو،استحمام، آبیاری باغچه و غیره مشترک است.

چه باید کرد؟ فعلاً بر خلاف نظر معاون اول رئيس جمهور كه دستور حل فوري مشكل زاينده رود را صادر فرمودند، هیچ راه حل فوری برای برون رفت از این چالش بزرگ بجز عکس کردن اکثر سیاستهای موجود بهره برداری از آب وجود ندارد، از جمله مهمترين اقدامات عبارتند از :

بجای اینکه آب را با هزینه هنگفت به کنار صنایع آب بر برده و ساختار طبیعی محیط زیست را دچار اخلال کنیم، صنایع را در کنار منابع آب ایجاد کنیم

با اولویت بالا و فوری مصرف آب در کشاورزی را مکانیزاسیون کنیم

توسعه صنایع آب بر و کشاورزی در استان‌های کم آب را متوقف کنیم

سیاست خودکفائی( بخوانید خود ویرانگری ) بخصوص در تولیدمحصولات کشاورزی را کنار بگذاریم

قيمت آب واقعي گردد تا معلوم شود قيمت واقعي يك كيلو هندوانه و توليد يك تن فولاد در كوير چقدر است

بالغ بر ۹۵٪ از ٢٠٠٠ كيلومتر سواحل جنوبي كشور لم يزرع و بلااستفاده مانده، در سواحل جنوبی خلیج فارس با طبیعتی خشن تر از سواحل ما شهرهای مدرن، پررونق و پرجمعیتی مثل دبی و دوحه شکل گرفته، چرا ما نتوانیم چنین کاری بکنیم؟ راستي سال آينده جام جهاني فوتبال در دوحه برگزار ميشود 

تصفیه و بازیافت فاضلاب برای مصارف صنعتی و غیر شرب، ضمن حفظ محیط زیست، منابعی عظیمی از آب را فراهم می‌کند.

ادامه سياست ناكارآمد فعلي بهره برداري از منابع آب مثل، انتقال آب از يك استان به استاني ديگر بجز كاشتن بذر كينه و اختلاف بين  مردم مناطق مختلف و عمق بخشيدن به اين معضل بزرگ نتيجه ديگري در بر ندارد. اقدامات بالا را از همين امروز شروع كنيم، فردا دير است.

غلامرضا مصدق

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
در جنگ روسیه علیه اوکراین کدام پیروز خواهد شد؟
روسیه
اوکراین
آخرین اخبار
چشم انداز
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان