کد خبر: ۲۸۳۵۱
تاریخ انتشار: ۰۶ آذر ۱۴۰۰ - ۰۹:۳۳-27 November 2021
اسناد ساواک به تاریخ ۱۵ آبان ۱۳۴۴ را مطالعه می کردم که یک سند نظرم را جلب و به شدت ناراحتم کرد، ناراحت از این جهت که یک فرد تا چه اندازه فرومایه شود که یک اقدام خلاف اخلاق را به عنوان افتخار خود به مقامات بالادست گزارش دهد.
سرتیپ علی پاشا بهرامی در این روز طی گزارشی خطاب به تیمسار ریاست ساواک نوشته است:  محدودیت های شدید ساواک خراسان و بازداشت سیدمحمود قمی و بالاخره در مضیقه بودن [آیت الله سیدحسن طباطبایی] قمی از لحاظ مادی و معنوی وضع ناگواری برای مشارالیه به وجود آورده در حال حاضر قادر به تأمین نان طلاب نیست. 

هزینه معاش وی به سختی تأمین می شود مردم به علل بیم از ساواک و برملا شدن نقاط ضعف قمی و فرزندان وی سهم امام به او نمی دهند به طوری که زنش از برادر خود استمداد کمک های مادی نموده و اظهار داشته (مگر من چه گناهی کرده ام که زن ملا شده ام از لحاظ مادی فوق العاده در مضیقه هستیم آقا قادر به تأمین معاش نیست سعی کن از پدرم به من ماهانه کمک مادی بشود) 

در ادامه این گزارش می خوانیم: دامنه ایجاد مزاحمت جهت قمی به وسیله ساواک به انحاء مقتضی توسعه داده شده چنانچه وضع به همین منوال باشد قطعا وی تسلیم و یا از کشور خارج خواهد شد فعلاً سیدمحمود قمی بازداشت سید صادق و سیدمحمد دیگر فرزندان وی از پدر قهر و به تهران رفته سیدعلی یکی دیگر از پسران مشارالیه در چند روز قبل به وسیله پرکلرون قصد انتحار داشت که پزشکان او را از مرگ حتمی نجات دادند.

این وضع ناراحتی روحی فوق العاده ای جهت قمی فراهم کرده که بعید نیست نامبرده یا فعالیت خود را تشدید کند و با صدور اعلامیه ای افکار مردم را متوجه خود کند و یا اینکه مجبور به ترک مشهد بشود که بدیهی است در مورد قسمت نخست ساواک با کمال هوشیاری مراقب اعمال او است در صورت اتخاذ تصمیم به موقع اقدامات لازم به عمل خواهد آمد در مورد قسمت دوم فعلاً نمی توان دقیقا پیش بینی و اظهارنظر نمود از طرفی قمی برای آزادی پسرش مشغول فعالیت است.

این سند به خوبی نشان می دهد که ساواک برای تسلیم کردن یک مخالف تا چه اندازه بی رحم بوده، آب و نان را به خانه فرد می بستند تا او خود به خود تسلیم و یا متواری شود!

البته این تنها سند مرتبط با رئیس ساواک خراسان نیست که نشان از تیرگی درون او دارد، در یک سند دیگر مرتبط با دو مهر ۱۳۴۳ می خوانیم؛ 

در مورد طرح تصویبی ساواک خراسان به منظور خنثی نمودن فعالیت روحانیون اخلالگر و همچنین سازمانی که به همین علت وسیله ساواک مذکور به‌وجود آمده است در محل تحقیق کافی به عمل آمد و نتیجه به شرح زیر به عرض می‌رسد؛ 

«ایجاد اختلاف و دو دستگی بین روحانیون مخالف و ایادی وابسته به قمی و میلانی در مشهد با انتشار اعلامیه‌های مجعول مبنی برطرفداری از قمی و بی‌اعتنایی به میلانی و بالعکس» اجرا شده و در نتیجه بین آنان اختلاف ایجاد و هر یک از دیگری بدگویی می‌کنند و علیه هم مبارزه می‌نمایند.

«ایجاد اختلاف در مجالسی که آیت‌الله قمی حضور به هم می‌رساند به وسیله عناصر خودی به طور غیر محسوس و بهره‌برداری لازم از وضع به‌وجود‌آمده.» این ماده کاملا به مورد اجرا گذارده شده است تا آنجا که وقتی آیت‌الله قمی، حسن اردکانی (یکی از عوامل وابسته به ساواک) را می‌بیند می‌گوید من دیگر خیال دارم به مسجد نیایم چون شمر وارد کربلا شده.

«تضییقات لازم جهت تجار و اصنافی که کمک مالی به آیت‌الله قمی می‌نمایند از طریق شهرداری و دارایی». دراین‌باره آموزش لازم به رئیس دارایی مشهد داده شده است که به نحو مقتضی آنان را از نظر مالیاتی در فشار قرار دهد.

«آخرین مرحله دستگیری شبانه قمی و پسرش و اعزام آنها به تهران». این قسمت فعلا ضرورت اجرا ندارد و چنانچه اقدامات ساواک محل نتیجه‌ای در مورد خنثی نمودن فعالیت نام‌بردگان نداشت اقدام خواهد شد.

چرایی سقوط شاه را بایستی در میانه این سطور و اسناد مشاهده کرد، گفته می شود که پهلوی در روزها و ماه های پایانی مدام می پرسید مگر چه شده که مردم به خیابان ها ریخته اند و آن ها از من چه می خواهند؟ مدام نخست وزیر عوض  و یا مقامات سابق را بازداشت و زندانی می کرد ولی هیچ کدام نتیجه نمی داد، او بایستی از مدت‌ها پیش دست به اصلاح می زد و تغییرات را شروع می کرد، برخی کارها ذاتا باعث سقوط حکومت ها می شود، اگر شمر با بستن آب به روی امام حسین و اهل بیت او نتیجه گرفت، ساواک هم می توانست با تحت فشار قرار دادن مخالفین می توانست.


سید روح‌الله امین آبادی


@oldnewspaper
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
در جنگ روسیه علیه اوکراین کدام پیروز خواهد شد؟
روسیه
اوکراین
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان