کد خبر: ۲۸۲۵۰
تاریخ انتشار: ۲۶ آبان ۱۴۰۰ - ۱۱:۴۳-17 November 2021
من وقتی یادداشتهای جونز را درباره آخرین لحظات دربدری لطف‌علی خان زند می‌خوانم، بی‌اختیار به یاد لحظات آخرين روزهای شاهزاده ناکامِ دیگری می‌افتم که هزار و دويست سال پیش ازو، در خراسان چنین حالتی داشت.
و چند لحظه آن را ابوالحسن زید بیهقی به ظرافت درج کرده است. گويی منظره عبور يزدگرد از بیهق (سبزوار) و چادر زدن او را زیر درختی خارج از شهر و پريشیدگی کار او را و قياقه شاهانه دلپذیر او را از زبان مادربزرگ ها، زبان به زبان، شنیده و با حسرت تقل کرده است: ...  «یزدجرد بن شهریار، آخر ملوك العجم ، به بیهق آمده بود  و بر سر روستا خيمه زده بود  و دهقانِ بیهق پیش او رفت، يزدجرد او را خلعت داد... و يزدجرد به صورت زیبا بود و جوانی بود گندم‌گون و پیوسته ابرو و جعد موی و شیرین لب و دندان  و لطیف سخن و با مهابت که هر که او را دیدی از وی هیبت ملوك برو افتادی و او نسيب‌ترین ملوك عجم بود...» 

بهتر از بیهقی، فردوسی، عبرت تاریخ را چنان خوش آورد که ابن‌اسفندیار، آن بچه مازندرانی باذوق را وادار کرده که درین‌باره بگوید: «... در واقعه یزدگرد و غدر ماهوی سوری، فردوسی را معجر است در نظم شاهنامه:

به پرگار تنگ و میان دو گوی
چه گویم که جز خامشی نیست روی
 نه روز بزرگی، نه روز نياز
 نماند همی برکس این بر دراز
 زمانه ز ما نیست چون بنگری
 بدین مایه با او مكن داوری
 تو از آفريدون فزونتر نئی
 چو پرویز با تخت و افسر نئی
به ژرفی نگه کن که با يزدگرد
 چه کرد این برافراخته هفت‌گرد »

سرهارفورد جونز ، آخرین لحظات سرگردانی شاهزاده زندی را كه در دشت کمارج دیده است چنین توصف مي‌كند :

... لطفعلی خان را در زیر چادری کوچك و نازك از معمولی‌ترین نوع بر روی نمد زین نشسته دیدم، در حالی که زین و چوب رختی خود را به عنوان تکیه گاه جلو تیر چادر گذاشته بود و افسار و شمشیر و طپانچه و نیزه و قرابینی را که به او هدیه کرده بودم در کنار خود و بر روی زمین پخش کرده بود. در مقابل چادر اسب محبوب و مشهور وی قران را بسته بودند ... از من پرسید:  آیا از خانواده من خبر داری؟ آیا پیش ازینکه شیراز را ترك كنی پسرم را دیدی؟..»

محمدابراهيم باستانی پاریزی

مجله یغما_۱۳۵۴

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان