کد خبر: ۲۷۲۶۵
تاریخ انتشار: ۲۶ شهريور ۱۴۰۰ - ۲۳:۰۰-17 September 2021
عصر اول مشروطیت مقارن با اواخر سلطنت خاندان قاجار بود که شامل ۵ دوره قانون گذاری است.
 با صدور فرمان مشروطیت، مجلس اول شورای ملی با نطق مظفرالدین شاه قاجار و بدون حضور نمایندگان شهرستان ها افتتاح شد. ریاست مجلس را صنیع الدوله به عهده داشت. 

در میان اقلیت‌ها، تنها زرتشتیها، نماینده ویژه ای به نام ارباب جمشید داشتند. یهودیان در این دوره، حضرت آیت الله بهبهانی را به عنوان نماینده خود برگزیدند.
علت انتخاب وی یقیناً اختلاف نظر بین شخصیت های جامعه کلیمیان (حبرا) و نیز با صلاحدید آنان تصمیم گرفته شد جهت حفظ حقوق جامعه کلیمیان ایران در آن برهه حضرت آیت الله بهبهانی به عنوان نماینده جامعه کلیمیان به مجلس راه یابد.

مجلس در اولین دوره خود، با اخذ وام از دولت های روس و انگلیس مخالفت کرد، از مداخله مستشاران خارجی جلوگیری و قدرت بلژیکی ها را نیز محدود نمود. اصلاح بودجه کشور و کاهش مخارج دربار شاهی از اقدامات دیگر در این دوره است . از قوانین مصوبه این دوره می توان به تساوی حقوق پیروان مذاهب، تشکیل ایالات و ولایات، آزادی مطبوعات و قانون بلدیه (شهرداری) اشاره کرد.

شروع دوره: ۱۶ مهرماه ۱۲۸۵ هجری شمسی
پایان: ۲ تیرماه ۱۲۸۷

تاریخچه حضور نمایندگان اقلیت‌های دینی ایران در مجالس قانون گذاری
مقدمه:
حضور جوامعی غیر مسلمان که با عنوان اقلیت های دینی شناخته می شوند، به ویژه کلیمیان سابقه طولانی در تاریخ ایران دارند. با آغاز عصر مشروطیت نهادی به عنوان مجلس شورای ملی عهده دار قانون گذاری، نظارت بر امور کشور و انعکاس خواسته های ملت در مسائل اجتماعی و سیاسی کشور شد . از همین زمان موضوع توجه به حقوق و نظرات جوامع اقلیت های مذهبی نیز مد نظر قرار گرفت و تا به امروز، نمایندگانی از سوی این جوامع در میان سایر نمایندگان ملت در مجلس شورا حضور می یابند. در این گفتار به طور مجمل، تاریخ مجلس شورای ملی و بعد از استقرار نظام جمهوری اسلامی، مجلس شورای اسلامی با تمرکز بر حضور نمایندگان اقلیت ها به سه عصر تقسیم و مورد بررسی قرار می گیرد.
 
***
 
عصر اول مشروطیت
افتتاح مجلس شورای ملی
عصر اول مشروطیت مقارن با اواخر سلطنت خاندان قاجار بود که شامل ۵ دوره قانون گذاری است.
 
دوره اول
شروع : ۱۶ مهرماه ۱۲۸۵ هجری شمسی
پایان: ۲ تیرماه ۱۲۸۷

با صدور فرمان مشروطیت، مجلس اول شورای ملی با نطق مظفرالدین شاه قاجار و بدون حضور نمایندگان شهرستان ها افتتاح شد. ریاست مجلس را صنیع الدوله به عهده داشت . در میان اقلیت ها، تنها زرتشتیها، نماینده ویژه ای به نام ارباب جمشید داشتند. یهودیان در این دوره، حضرت آیت الله بهبهانی را به عنوان نمانیده خود برگزیدند.

علت انتخاب وی یقیناً اختلاف نظر بین شخصیت های جامعه کلیمیان (حبرا) و نیز با صلاحدید آنان تصمیم گرفته شد جهت حفظ حقوق جامعه کلیمیان ایران در آن برهه حضرت آیت الله بهبهانی به عنوان نماینده جامعه کلیمیان به مجلس راه یابد.
مجلس در اولین دوره خود، با اخذ وام از دولت های روس و انگلیس مخالفت کرد، از مداخله مستشاران خارجی جلوگیری و قدرت بلژیکی ها را نیز محدود نمود. اصلاح بودجه کشور و کاهش مخارج دربار شاهی از اقدامات دیگر در این دوره است . از قوانین مصوبه این دوره می توان به تساوی حقوق پیروان مذاهب، تشکیل ایالات و ولایات، آزادی مطبوعات و قانون بلدیه(شهرداری) اشاره کرد.

مجلس اول توسط لیاخوف روسی به توپ بسته شد و محمد علی شاه با این مجلس مخالفت کرد و دوره اول فترت شروع شد (استبداد صغیر). مبارزات مردمی موجب پناهندگی محمد علی شاه به سفارت روس شد.

با انتخاب احمد میرزا، مجلس اول مجدداً کار خود را شروع کرد و مقدمات انتخابات مجلس دوم فراهم گشت.

دوره دوم
شروع:۲۴ آبان ۱۲۸۸
پایان: ۳ دی ۱۲۹۰
ریاست مجلس: مستشار الدوله (میرزا صادق خان)
نماینده کلیمیان:دکتر میرزا لقمان نهورائی

دوره سوم
شروع: ۱۴ آذر ۱۲۹۳
پایان:۲۱ آبان ۱۲۹۴
ریاست مجلس: حسین پیرنیا موذن الملک
نماینده کلیمیان:دکتر میرزا لقمان نهورائی

دوره چهارم
شروع:۱ تیر ۱۳۰۰
پایان: ۳۰ خرداد ۱۳۰۲
نماینده اول تهران: سید حسن مدرس
نماینده کلیمیان:دکتر میرزا لقمان نهورائی

دوره پنجم
شروع: ۲۲ بهمن ۱۳۰۲
پایان: ۲۲ بهمن ۱۳۰۴
ریاست: حسین خان پیرنیا موذن الملک
نماینده کلیمیان: ساموئل حییم
عصر دوم مشروطیت
سلطنت رضا شاه

دوره ششم
شروع:۱۹ تیر ۱۳۰۵
پایان:۲۲ مرداد ۱۳۰۷
ریاست مجلس: سید محمد تدوین
نماینده کلیمیان:دکتر میرزا لقمان نهورائی

دوره هفتم
شروع:۱۴ مهر ۱۳۰۷
پایان: ۱۴ آبان ۱۳۰۹
ریاست مجلس:دادگر عدل الملک
نماینده کلیمیان:دکتر میرزا لقمان نهورائی

دوره هشتم
شروع: ۲۴ آبان ۱۳۰۹
پایان: ۲۴ دی ۱۳۱۱
ریاست مجلس:دادگر عدل الملک
نماینده کلیمیان:دکتر میرزا لقمان نهورائی

دوره نهم
شروع:۲۴ اسفند ۱۳۱۱
پایان:۲۴ فروردین ۱۳۱۴
ریاست مجلس:دادگر عدل الملک
نماینده کلیمیان:دکتر میرزا لقمان نهورائی

دوره دهم
شروع:۱۵ خرداد ۱۳۱۴
پایان: ۲۲ خرداد ۱۳۱۶
ریاست مجلس: میرزا حسن خان اسفندیاری محتشم السلطنه
نماینده کلیمیان:دکتر میرزا لقمان نهورائی

دوره یازدهم
شروع:۲۰ شهریور ۱۳۱۶
پایان: ۲۷ شهریور ۱۳۱۸
ریاست مجلس: میرزا حسن خان اسفندیاری محتشم السلطنه
نماینده کلیمیان: دکتر میرزا لقمان نهورائی

دوره دوازدهم
شروع:۳ آبان ۱۳۱۸
پایان: ۹ آبان ۱۳۲۰
ریاست مجلس: میرزا حسن خان اسفندیاری محتشم السلطنه
نماینده کلیمیان: دکتر میرزا لقمان نهورائی
عصر سوم مشروطیت
سلطنت محمد رضا شاه

دوره سیزدهم
شروع:۲۲ آبان ۱۳۲۰
پایان: ۱ آذر ۱۳۲۲
ریاست مجلس: میرزا حسن خان اسفندیاری محتشم السلطنه
نماینده کلیمیان:دکتر میرزا لقمان نهورائی

دوره چهاردهم
شروع:۶ اسفند ۱۳۲۲
پایان: ۲۱ اسفند ۱۳۲۴
ریاست مجلس:سید محمد صادق طباطبائی
نماینده کلیمیان:مراد اریه

دوره پانزدهم
شروع:۲۵ تیر ۱۳۲۶
پایان:۶ مرداد ۱۳۲۸
ریاست مجلس: رضا حکمت (سردار فاخر)
نماینده کلیمیان:مراد اریه

دوره شانزدهم
شروع:۲۰ بهمن ۱۳۲۸
پایان: ۲۹ بهمن ۱۳۳۰
ریاست مجلس: رضا حکمت
نماینده کلیمیان: دکتر موسی برال

دوره هفدهم
شروع:۷ اردیبهشت ۱۳۳۱
پایان:۲۸ آبان ۱۳۳۲
ریاست مجلس: دکتر امامی و دکتر معظمی
در این دوره هیچ یک از اقلیت ها در مجلس نماینده ندارند.

دوره هجدهم
شروع:۲۷ بهمن ۱۳۳۲
پایان: ۲۶ فروردین ۱۳۳۵
ریاست مجلس: سردار فاخر حکمت
نماینده کلیمیان:مراد اریه

دوره نوزدهم
شروع:۱۰ خرداد ۱۳۳۵
پایان:۲۹ خرداد ۱۳۳۹
ریاست مجلس: سردار فاخر حکمت
نماینده کلیمیان:مراد اریه

دوره بیستم
شروع:۲ اسفند ۱۳۳۹
پایان: ۱۹ اردیبهشت ۱۳۴۰
ریاست مجلس: سردار فاخر حکمت
نماینده کلیمیان: مراد اریه

دوره بیست و یکم
شروع:۱۴ مهر ۱۳۴۲
پایان:۱۳ مهر ۱۳۴۶
ریاست مجلس:مهندس عبدالله ریاضی
نماینده کلیمیان: جمشید کشفی

دوره بیست و دوم
شروع: ۱۳۴۶
پایان: ۱۳۵۰
ریاست مجلس: مهندس عبدالله ریاضی
نماینده کلیمیان:لطف الله حی

دوره بیست و سوم
شروع:۹ شهریور ۱۳۵۰
پایان: ۱۶ شهریور ۱۳۵۴
ریاست مجلس: مهندس عبدالله ریاضی
نماینده کلیمیان:لطف الله حی

دوره بیست و چهارم
شروع: ۱۷ شهریور ۱۳۵۴
پایان: بهمن ۱۳۵۷
ریاست مجلس: مهندس عبدالله ریاضی
نماینده کلیمیان: یوسف کهن
 

 

دوره های مجلس شورای اسلامی
دوره اول (مجلس شورای اسلامی)
شروع:۷ خرداد ۱۳۵۹
پایان:۷ خرداد ۱۳۶۳
ریاست مجلس: حجت الاسلام اکبر هاشمی رفسنجانی
نماینده کلیمیان: اسحق فرهمند پور (اعتبار وی رد شد) - خسرو ناقی (میان دوره اول)
دوره دوم(مجلس شورای اسلامی)
شروع:۷ خرداد ۱۳۶۳
پایان:۷ خرداد ۱۳۶۷
ریاست مجلس: حجت الاسلام اکبر هاشمی رفسنجانی
نماینده کلیمیان: مرحوم دکتر منوچهر نیکروز
دوره سوم(مجلس شورای اسلامی)
شروع:۷ خرداد ۱۳۶۷
پایان: ۷ خرداد ۱۳۷۱
ریاست مجلس:حجت الاسلام اکبر هاشمی رفسنجانی- مهدی کروبی
نماینده کلیمیان: مرحوم دکتر منوچهر نیکروز
دوره چهارم (مجلس شورای اسلامی)
شروع:۷ خرداد ۱۳۷۱
پایان:۷ خرداد ۱۳۷۵
ریاست مجلس: حجت اسلام کروبی- علی اکبر ناطق نوری
نماینده کلیمیان:دکتر کورس کیوانی
دوره پنجم (مجلس شورای اسلامی)
شروع:۷ خرداد ۱۳۷۵
پایان: ۷ خرداد ۱۳۷۹
ریاست مجلس: حجت اسلام علی اکبر ناطق نوری
نماینده کلیمیان: دکتر منوچهر الیاسی
دوره ششم (مجلس شورای اسلامی)
شروع: ۷ خرداد ۱۳۷۹
پایان: ۷ خرداد ۱۳۸۳
ریاست مجلس: حجت اسلام مهدی کروبی
نماینده کلیمیان: مهندس موریس معتمد
دوره هفتم (مجلس شورای اسلامی)
شروع: ۷ خرداد ۱۳۸۳
پایان: ۷ خرداد ۱۳۸۷
ریاست مجلس: غلام علی حداد عادل
نماینده کلیمیان: مهندس موریس معتمد

دوره هشتم (مجلس شورای اسلامی)
شروع: ۷ خرداد ۱۳۸۷
پایان: ۷ خرداد ۱۳۹۱
ریاست مجلس: دکتر لاریجانی
نماینده کلیمیان: دکتر سیامک مره صدقدوره

نهم (مجلس شورای اسلامی)
شروع: ۷ خرداد ۱۳۹۱
پایان: ۷ خرداد ۱۳۹۴
ریاست مجلس: دکتر لاریجانی
نماینده کلیمیان: دکتر سیامک مره صدق



7dorim.com
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان