کد خبر: ۲۷۱۸۳
تاریخ انتشار: ۲۳ شهريور ۱۴۰۰ - ۰۷:۴۴-14 September 2021
حزب اخوانى «عدالت و توسعه» در انتخابات ٢٠١١ و ٢٠١٦ با کسب اکثریت کرسی‌‌های پارلمان، برنده انتخابات مغرب شد و دو بار هم تشکیل دولت داد. اما این حزب در انتخابات اخیر، به طرزی چشمگیر و تاریخی شکست خورد.
چنین شکستی در کارنامه اسلام سیاسی مغاربی، البته قابل پیشبینی بود. در نشست‌‌ها و جلسات مختلف طی این یکی دو سال، بارها بر تراجع جریان اسلام سیاسی در شمال آفریقا تاکید کرده و این شکست اخیر را هم در همین «چارچوب منطقه‌‌‌ای» ارزیابی می‌‌‌کنم.

برخلاف موارد اخوان در مصر و تونس و.. مورد مغرب اتفاقاً در فضایی آزاد و دموکراتیک صورت گرفت. ممکن است برخی، دلایل شکست اخوان مغرب را به انواع محدودیت های سیاسی، امنیتی و اقتصادی حاکمیتی یا انواع تبلیغات سوء ربط دهند که اتفاقا اینطور نبود. حتى به لحاظ هویتی هم اخوان مغرب، یکی از لیبرال‌‌‌ترین و عملگراترین احزاب اخوانی جهان عرب است و نمی‌‌‌توان به راحتی از یک «تنفر عمومی ضد اسلامگرایی» در فضای اجتماعی مغرب نسبت سخن گفت.

بهتر است صریح باشیم: شکست حزب اخوان به این دلیل بود که طی سال‌‌های حضور در قدرت به شعارهای آرامانگرایانه‌‌اش عمل نکرد. از شعارهای اقتصادی و اوضاع نابسامان بیکاری در این کشور تا ماجرای پذیرش عادی‌‌‌سازی روابط با اسرائیل که با امضای شخص نخست‌‌وزیر اخوانی صورت گرفت و در تاریخ هم ماندگار شد. همه بحث همین است.

قطعا می‌‌‌توان درباره این اتفاق، ساعت‌‌ها بحث کرد و مقاله نوشت و درباره عوامل مختلفی که چنین شکستی را برای اخوان رقم زد بحث نمود که  اینجا قصد چنین اطاله‌‌ای را ندارم. چه بسا عملگرایی و تنازل بیش از حد اخوان آنان را از چشم اذهان عمومی انداخت. شاید هم همانطور که درباره کارنامه و عملکرد حکومتی این گروه گفتم، مهمترین دلیل این شکست، ناتوانی این حزب در حل مشکلات اقتصادی و اجتماعی مردم بوده که با هدف بهبود شرایط زندگی خود به این حزب رای دادند.

فراتر از همه این موارد، می‌‌خواهم اینجا یک ملاحظه جدی را مطرح کنم: دستکم درباره اخوان مغاربی می‌‌‌گویم که آنها فراتر از آنچه می‌‌‌توانستند، شعار دادند. البته در ديگر نمونه ها هم با همین مسئله مواجهیم. جریان‌‌‌های اسلامگرا گاهی آنقدر درباره روی کار آمدن خود، آرمانی شعار می‌‌دهند که گویی قرار است چه تحول شگرفی با آمدن آنان روی دهد. شايد این، محور همان سیاست موسوم به ادغام (ادماج) است که برای کنترل یا حذف جریان‌‌های اسلام سياسى از آن استفاده می‌‌‌شود.

آنچه در افغانستان با روی کار آمدن طالبان اتفاق افتاد البته در روند رویکردهای اسلامگرایی سياسى موثر خواهد بودکه بحث مفصل خود را می‌‌طلبد. اما مشخصاً اسلامگرایی اخوانى اين بار روى ريل جديدى قرار گرفته كه از جنس صندوق رأى است و از این پس بيش از گذشته با سئوالاتی جدی و بازنگری اساسی مواجه خواهد شد.


محمدرضا عشورى مقدم

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان