کد خبر: ۲۷۱۴۲
تاریخ انتشار: ۲۱ شهريور ۱۴۰۰ - ۲۲:۳۸-12 September 2021
در نامه‌های اداری و متن‌های دیوانی، گاهی نویسندگان،‌ به نشانۀ فروتنی و احترام، به‌ویژه نسبت‌به بالادست، فعل جمله‌شان را به‌ صیغۀ سوم‌شخصِ مفرد می‌آورند تا آشکارا به «من» یا «خود» اشاره نکرده باشند.
یک نمونه (در خطاب به رئیس بانک برای گرفتن وام):
اینجانب ... خواهشمند است (نه «خواهشمندم») با درخواست وام بنده موافقت فرمایید.

بنابراین درست است که بنویسیم «اینجانب فلان چیز را تحویل "گرفته‌است" (نه گرفته‌ام)».

این شیوۀ محترمانه از قدیم نیز در فارسی مرسوم بوده‌است. بنگرید:
«چون سخن در مشورت افکنده آمد، "بنده" آنچه "داند بگوید".» (تاریخ بیهقی، چاپ فیاض، ص ۳۷۵)

اینجا به‌‌شیوۀ معمول باید می‌نوشت «آنچه دانم بگویم»، اما فعل را برای «بنده»، به‌صورت سوم‌شخص آورده‌است.

یادآوری:
می‌دانیم که در زبانِ علم معمولاً ساختِ مجهول به‌کار می‌رود، زیرا فعل مجهول از صراحت سخن و قاطعیتِ نظرِ گوینده یا پژوهشگر می‌کاهد و به‌نوعی نشانۀ فروتنی است. برای همین،‌ در کتاب‌ها و مقاله‌های علمی ــ پژوهشی،‌ به‌جای فعل معلوم، از فعل مجهول استفاده می‌کنند. 

مثال:
این پژوهش با هدف اثبات این مسئله انجام گرفته و برای دانشجویان مقطع ... نگاشته شده‌‌است (نه «آن را با هدف ... انجام داده‌ام/ داده‌ایم و برای ... نگاشته‌ام/ نگاشته‌ایم»).

در ویرایش یا نگارشِ نامه‌های اداری، بهتر است همواره از واژه‌های فارسی و رسمی استفاده کنیم و تا می‌توانیم کوتاه بنویسیم. ولی باید به این دو نکته هم توجه داشته باشیم:

۱) واژه‌های فارسی در صورتی مناسب‌اند که از نظر سبکی و معنایی و کاربردی، هم با واژه‌های غیرفارسی برابری کنند و هم گوش‌آشنا باشند. بنابراین نه سَره‌نویسیِ مطلق پسندیده است و نه زیاده‌روی در کاربرد واژه‌های متکلفانه و بیگانه.

۲) نه آن‌قدر کوتاه بنویسیم که معنا یا پیامِ نامه دچار نارسایی شود (ایجاز مُخِل) و نه آن‌قدر درازنویسی کنیم که نوشتارمان ملال‌آور یا خواسته‌مان دیریاب و دشوارفهم شود (اِطناب مُمِل). دو نمونه:

ناویراسته (۱):
با سلام، احتراما باستحضار میرساند در راستای همدلی و همکاریهای سازنده با شما ناشرین محترم و برای مرتفع کردن مشکلات نشر بویژه مدیریت هزینه‌ها و حمایت از انجمن ناشران کمک آموزشی، لیتوگرافی و چاپ [...] در خصوص ارائه خدمات طراحی، لیتوگرافی، چاپ و صحافی در خدمت شما عزیزان فرهیخته و فرهنگی میباشد و افتخار داریم که سالیان سال در کنار شما بوده و خواهیم بود و با در کنار هم بودن خواهیم توانست از این بحرانها عبور نماییم و معروض میداریم که بخشی از سود حاصله از خدمات این مجموعه برای حمایت از انجمن هزینه خواهد شد.
با احترامات عالیه 
مدیر لیتوگرافی و چاپ [...] (۱۰۳ واژه)

ویراسته (۱):
با سلام و احترام، به آگاهی می‌رساند لیتوگرافی و چاپِ [...]، به‌منظور مدیریت هزینه‌ها و حمایت از انجمن ناشرانِ کمک‌آموزشی، مفتخر است در ارائۀ خدماتِ طراحی، لیتوگرافی، چاپ و صحافی، با ناشران و دست‌اندرکارانِ کتاب همکاری کند. گفتنی است بخشی از سودِ خدماتِ این مجموعه صَرف حمایت از انجمن خواهد شد.
با سپاس  
مدیر لیتوگرافی و چاپِ [...] (۵۶ واژه)

ناویراسته (۲):
مستدعی است نسبت‌به پرداخت حق‌الزحمه‌هایی که مورد تصویب قرار گرفته‌است دستور مقتضی را صادر فرمایید. (۱۵ واژه)

ویراسته (۲):
خواهشمند است دستور فرمایید دستمزدهای تصویب‌شده پرداخت گردند. (۸ واژه)


سید محمد بصام
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان