کد خبر: ۲۷۱۳۲
تاریخ انتشار: ۲۱ شهريور ۱۴۰۰ - ۱۰:۵۵-12 September 2021
... بعد از آن حکیم الممالک آمد، این قطعه بدیهه برای او گفته شد:
ای حکیم الممالک سلطان   که دهی مرده رابه تازه روان

یا: که به شاگردیت سزد لقمان

ای فلاطن ترا کمینه غلام                  ای ارسطو به نزد تو نادان

نسخه‌ات را چو می‌برند به روم         زیره گویی برند به کرمان

لیکن اوصاف حکمتت را من              بولهب باشم ار کنم پنهان

گر معالج شوی بع مسکینی               ندهی فرق گوش با دندان

گر تو باشی طبیب یک دو سه سال    کس نماند به خطه ایران

این چنین بوالعجب فلاطون را          شاه باید کشد سوی زندان

زعفران گر دهی به گریه شود            آنکه بودی به صبح و شب خندان

گر بگیری تو‌ نبض بیماری                 روز محشر بگیردت دامان

خواهی ار دارویی نمایی حل           جای هاون بیاوری سندان

صاحب ثقل گر بود نجدی               می‌کنی شاف بر بنی همدان

اثر ملح خواهی از شکر                  خشکی معده جویی از ریحان

هر دوایی که می‌دهی به مریض       واجب است استخاره قرآن

گر شفا یافت از تو بیماری                داد عمر دوباره‌اش یزدان

چون به عجز آیی از علاج کس         مدد و بخت خواهی از شیطان


***



میرزا علینقی خان حکیم الممالک (۱۳۲۱-۱۲۴۰ه.ق) یکی از رجال اواخر دوره قاجار و از پزشکان ایرانی دربار ناصرالدین شاه بود.

پدرش آقا اسماعیل منصب پیشخدمتی در دربار قاجار داشت و علینقی نیز در شانزده سالگی عنوان پیشخدمتی گرفت و سپس به دارالفنون وارد شد. او از فارغ التحصیلان اولین دوره طب مدرسه دارالفنون و از شاگردان دکتر پولاک اتریشی بود.

در سال ۱۲۷۲ه.ق که فرخ خان امین الملک به عنوان سفیر به پاریس رفت، میرزا علینقی هم جزو همراهان او بود و در حین مأموریت به عنوان نایب دومی سفارت ایران در پاریس، درس طب خود را تکمیل کرد و اجازه‌نامه و دیپلم طبابت گرفت و زبان فرانسه را هم آموخت.

او پس از بازگشت از فرنگ در زمره نزدیکان و اطرافیان شاه قرار گرفت. هرچند با حضور طبیبان فرنگی شاخص چندان توجهی به او در امور پزشکی نمی‌شد و از شواهد موجود معلوم است که به دانش و تجربه طب او چندان اعتماد نداشتند و مناصب مختلف او هم معمولاً بی‌ارتباط با تحصیلاتش بودند.

میرزا علینقی در سال ۱۲۸۴ه.ق از شاه لقب حکیم‌الممالک گرفت و در سفر عتبات و سفر اول و دوم شاه به فرنگستان ملتزم رکاب بود. او مدتی هم در ولایات عراق عجم به عنوان حاکم منصوب شد.

حکیم‌الممالک شاعر و مترجم نیز بود و آثاری نیز از او برجای مانده است که یکی از آنها روزنامه سفر خراسان ناصرالدین شاه یا روزنامه حکیم‌الممالک و دیگری ترجمه زبده‌الحکمه اثر دکتر پولاک است. همچنین اشعار، اسناد و نامه‌هایی از او باقی‌ست.




دندانه
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان