کد خبر: ۲۷۱۲۴
تاریخ انتشار: ۲۰ شهريور ۱۴۰۰ - ۱۵:۱۳-11 September 2021
فهم متون دینی در قالب تفسیر آیات و اجتهاد در احکام با وجود منابع یکسان، بعضا می تواند نتایج متفاوتی را در بر داشته باشد.
عوامل گوناگونی هم چون، پیش فرضهای کلامی، عرفانی، انگاره های اجتماعی، نگرش ها و تجربیات فردی و... در درک تراث دینی تاثیرگذارند.

به عنوان نمونه اینکه مقصود از «اولی الامر» در آیه «أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ»١ چه کسانی هستند، پاسخ های گوناگونی در فرقه های اسلامی دارد. اما کدام فهم از آیه در جهان اسلام منتشر شود و مقبولیت بیشتری بیابد، بستگی به این دارد کدام فرقه بر مسند قدرت تکیه زده و از موقعیت مناسب سیاسی برخوردار باشد،چرا که مردم پیرو سیاست های حکومتی هستند و چه زیبا گفته ‌اند: «الناس علی دین ملوکهم»٢. 

حکومت‌ها با در دست داشتن قدرت سیاسی، ابزار و امکانات تبلیغاتی، ثروت ملی و نیروی نظامی، توانایی قبولاندن سیاست های خویش در عرصه های مختلف بر مردم را دارند. لذا اینکه حاکمیت از کدام فهم دینی حمایت کند، نقش به سزایی در ترویج و مشروعیت بخشی بدان و پذیرش مردمی دارد. 

فهم داعش‌گونه از اسلام زمانی در جهان شناخته شد، که دارای قدرت سیاسی - نظامی شدند. و اگر چنین قدرتی نداشتند، دیدگاه هایشان در لابه‌لای صفحات کتاب‌ها باقی می‌ماند.

هنوز هم از تراث دینی فهم‌های متعددی وجود دارد، اما مهم این است که حکومت حامی کدام فهم و برداشت باشد و یا اینکه قدرت سیاسی و رهبری جامعه را کدام تفکر عهده دار شود. 

مثال واضح و روشن این موضوع را می توان در وضعیت زنان پیش و پس از حضور طالبان در افغانستان مشاهده نمود. آنان گفتند زنان آزادند به فعالیت‌های خود ادامه دهند، اما در چهارچوب اسلام و مقصودشان از اسلام، فهم خود از دین است که ثمره آن پرده کشیدن در کلاس‌های دانشگاه، اجبار زنان به پوشیدن چادر و پوشیه، منع زنان از ورزش، حذف تصاویر چهره زنان از سطح شهر و... است. 

تا زمانی که طالبان قدرت سیاسی نداشت، این فهم از دین محصور در کتب بود، اما پیروزی سیاسی منجر به این شد که قرائت خویش از اسلام را به هر وسیله ای بر مردم افغانستان بقبولانند.

حال اینکه مردم با طیب خاطر بپذیرند یا  از روی اجبار و تا چه زمانی با آن همراه باشند، بحث دیگری است و مجال دیگری می طلبد. اما حداقل این است که تا مدتی/مدتها چهره جامعه به رنگ خوانش آنان از دین در می آید. 

نویسنده: نفیسه مرادی

پ. ن:
١. نساء: ۵٩
٢. مردم بر دین فرمانروایان خویشند.


سخنرانی‌ها
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان