کد خبر: ۲۷۰۲۵
تاریخ انتشار: ۱۵ شهريور ۱۴۰۰ - ۱۶:۳۱-06 September 2021
تاریخ پرفرازونشیب ایران‌زمین مملو از تلخی و شیرینی‌هایی است که گذشته از اندوه و شادی ناشی از آن‌ها، گنجینه‌های باشکوهی را برای ما فراهم آورده است. قصد دارم به موضوع اخراج استاد بیژن عبدالکریمی نگاه تاریخی داشته باشم.
بی‌تردید همه ما در مورد دوران طلایی تمدن اسلامی و اندیشمندان آن عصر از ابن‌سینا، ابن خلدون، ابن رشد، ابن هیثم و ... شنیده‌ایم، دورانی که به گواه تاریخ مسلمانان در شرق و غرب عالم به‌طور چشم‌گیری در تمام علوم برتر از دیگران بودند و اگر همچون امروز جایزه نوبلی در کار بود در جمیع رشته‌ها به مسلمانان تعلق می‌گرفت.

اما این‌که چرا آن دوران دوام نیاورد و رو به افول گذاشت و گوی سبقت را، غرب و شرق عالم ربودند و ما در تاریکی فرو رفتیم، آن چیزی است که می‌تواند چراغ راهی برای فهم سرنوشت امروزمان باشد؛ البته این‌یک پرسش کلیدی تاریخی است و پاسخ به آن از حوصله فضای مجازی خارج است، اما یکی از دلایل قابل‌تأملی که برای این مهم برشمرده‌اند را از زبان «جورج سارتون»، نویسنده اثر حجیم «تاریخ علم» در اینجا باهم مرور می‌کنیم: 

از سده دوازدهم به بعد به‌تدریج رجحان به دنیای لاتین (غرب) منتقل شد، ولی این جریان تا سده شانزده کامل نشد... پس‌ازآن علم غربی با گام‌های بلند شروع به رشد کرد درحالی‌که تمدن شرقی در حال وقفه ماند یا حتی روبه‌زوال گذاشت... حال بگویید این جدایی چگونه اتفاق افتاد؟... توضیح آن ساده است. مردم شرق و غرب در معرض آزمایش بزرگ آیین مدرسی قرار گرفتند، مردم غرب از آن به درآمدند، ولی شرقیان شکست خوردند...

اما «آیین مدرسی» چیست که جورج سارتون آن را عامل پیشرفت غرب و زوال مشرق زمین و مسلمانان می‌داند، دکتر مهدی فرشاد در توضیح آیین مدرسی می‌گوید: آنچه در تاریخ علم به نام آیین مدرسی خوانده‌شده، گرایشی در این جهت با اعتقاد به اولویت الهیات بر معقولات مشخص بوده است. در آیین مدرسی علم دنیا می‌باید که در خدمت الهیات درآید و شناخت پدیدارهای جهان می‌باید که معطوف به شناخت منبع الهی باشد.

اصالت تجربه بشری یا آنچه دکتر بیژن عبدالکریمی دانش عرفی می‌خواند نادیده انگاشته می‌شود  و همه‌چیز خلاصه و معطوف به الهیات می‌شود، در سرزمینی که در دوران طلایی خود مردم مذاهب مختلف در کنار هم بزرگ‌ترین کتابخانه‌، رصدخانه و آزمایشگاه‌ها و... را شکل داده بودند، به ناگاه با مستولی شدن این اندیشه همه این دانش‌ها باطل تلقی شد و کار به‌جایی رسید که حتی علوم تجربی و دانشمندانش تکفیر شدند.

امروز که خبر اخراج دکتر بیژن عبدالکریمی را شنیدم کسی که به‌ خوبی همزیستی دین و تجربه را معنا می‌کرد و بر اهمیت بهره بردن از دانش عرفی در جهت توسعه آگاه بود، منتظر ماندم تا اعلام موضع جدی اساتید دانشگاه‌ها را شاهد باشم، اما گویا آنچه در این سال‌ها رخ داد و ما دیدیم و سکوت کردیم یعنی اخراج و حذف و گزینش های گاه و بی گاه اساتید و دانشجویان اثر خود را گذاشته است و ما با یک گروه از اساتید به تعبیر دوستان، کوتوله طرفیم که به‌شدت به موقعیت‌ها و منافع خود چسبیده‌اند و شاید ته دل بعضی از آن‌ها جشنی هم برپا باشد از اینکه یک فرد دیگری که آن‌ها و عملکردهایشان را مدام با حرف و عملش به چالش می‌کشید را ساکت کرده‌اند.

به‌ هر روی من به‌عنوان دانشجو و کسی که مدت کوتاهی است تجربه تدریس در دانشگاه را دارم بر خود لازم می‌دانم این اقدام خارج از منطق گفتگو، اندیشه و علم را که نشان از ضعف عاملان این اخراج در شنیدن، فکر کردن و  پاسخ دادن به اندیشه‌های غیرخودی دارد را محکوم کنم و درخواست عذرخواهی از این استاد ارجمند و بازگشت ایشان به هیئت‌علمی دانشگاه را دارم؛ همچنین به نهادهای مدعی علم و فرهنگ هشدار می‌دهم که مانع باز شدن بیش‌ازپیش پای قوه قهریه و سرکوب‌گر به نهادهای فرهنگی و آموزشی شوند...

نویسنده: محمد صادق حدادان



اندیشه انتقادی
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان