کد خبر: ۲۷۰۱۵
تاریخ انتشار: ۱۵ شهريور ۱۴۰۰ - ۰۷:۴۵-06 September 2021
تلفات جانبی به آسیب‌های ناخواسته‌ای گفته می‌شود که هنگام تهاجم به یک هدف به افراد و سازه‌هایی غیر از هدف موردنظر وارد می‌شود.
اولین بار این اصطلاح در جنگ به کار رفت و به کشته و زخمی شدن غیرنظامیان و تخریب اموال خصوصی حین عملیات نظامی گفته شد. امروزه این اصطلاح کاربرد وسیع‌تری یافته و در مواردی از سیاست و اقتصاد نیز اصطلاح تلفات جانبی استفاده می‌شود. یکی از این موارد تعیین و اجرای یک سیاست اجتماعی است که همواره پیامدهای ناخواسته و اثرات جانبی نیز دارد.

به عنوان مثال قتل‌های ناموسی تلفات جانبی سیاست خانواده در ایران است. هر سال چند صد زن به دلایل ناموسی از طرف مردان خویشاوند خود کشته می‌شوند. آخرین مورد مبینا سوری چهارده ساله اهل رومشکان لرستان است. او که با جوانی از بستگانش ازدواج کرده بود متهم شده بود که با مرد جوانی رابطه دارد. 

عموها، برادر، عموی همسر و پدر همسرش او را مستحق مرگ دانستند و اکنون همسر (طلبه)ش به قتل او (خفه کردن با روسری) اعتراف کرده است و در بازداشت است. البته مانند بقیه موارد قتل‌های ناموسی با گذشت اولیای دم و طی مراحل اداری بدون هیچ مجازاتی آزاد خواهد شد. حاکمیت هیچ دلیلی نمی‌بیند تا با تغییر قوانین کیفری از قتل‌های ناموسی بکاهد. 

بنا به دلایل ایدئولوژيک، سیاسی و حتی اقتصادی در گفتمان رسمی حاکمیت، مردسالاری مرتبا بازتولید می‌شود. در سیاست مردسالارانه زنان به خانه و حوزه خصوصی تعلق دارند. آنها باید ازدواج کنند و به خانه‌داری و بچه‌داری بپردازند. حضور زنان در فضای عمومی جامعه مطلوب نیست چون زن با ذات زنانه و اغواگر خود موجب برانگیختن شهوت مردان می‌شود و سلامت جامعه (مردان) در آن است که حتی الامکان نادیده و در خانه بماند. 

هر زن باید صاحب داشته باشد و مردی (پدر، شوهر) او را به عنوان ناموس خود کنترل کند. تخطی زنان از هنجارهای حجاب و عفاف به خطر افتادن سلامت جامعه است و مردان باید از سر غیرت این خطر را برطرف و ناموس خود را کنترل کنند و آنکه کنترل‌ناپذیر شده را از صحنه روزگار محو سازند تا دوباره نظم جنسیتی مردسالارانه برقرار شود. قتل‌های ناموسی تلفات جانبی است و قابل چشم‌پوشی. 

کودک همسری نیز یکی دیگر از تلفات جانبی است. جمهوری اسلامی، در ادامه سیاست جنسیِ سنتیِ بازدارندگی، نوجوانی را سرکوب می‌کند. کودک‌همسری یکی از اَشکال این سرکوب است که به‌خصوص بر دختران اِعمال می‌شود. خانواده سنتی، تحت تأثیر سنت‌های محلیِ مردسالارانه، با سیاست دولت مردسالار همراه می‌شود و دختران نوجوان را کنترل می‌کند تا مبادا درگیر روابط جنسی شوند و بکارتشان را از دست بدهند. 

دختران نوجوان باید هرچه زودتر شوهر و صاحب پیدا کنند. نتیجه این توافق دولت و فرهنگ سنتی این است که هر ساله هزاران دختر سیزده تا پانزده ساله را شوهر می‌دهند و کودکی اشان را نابود می‌کنند. 

برای حاکمیت مهم نیست اگر هر سال، نوجوانی هزاران دختر با ازدواج اجباری نابود می‌شود و صدها زن به دلایل ناموسی به قتل می‌رسند. مهم آن است که زنان کنترل شوند و خانواده مردسالار پابرجا بماند. در نتیجه همه این تلفات جانبی، ناچیز و پذیرفتنی است.

نویسنده: دکتر فاطمه موسوی ویایه



گروه علمی مطالعات زنان
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان