کد خبر: ۲۷۰۰۰
تاریخ انتشار: ۱۴ شهريور ۱۴۰۰ - ۲۰:۱۷-05 September 2021
حسن انوشه در مورد پیدایش این سبک می گوید: «با روی كار آمدن حكومت صفوی و رسمی شدن مذهب شیعه، شاهان صفوی جز شعرهای مذهبی به دیگر انواع شعر درباری، عرفانی و عاشقانه بی‌توجهی كردند و این باعث شد كه شعر دیگر در انحصار طبقه خاصی نباشد و اصناف گوناگون مردم به شعر روی آوردند»[۱]
به دلیل عدم توجه پادشاهان صفوی به اشعار متداول مدحی، گروهی از گویندگان به هندوستان رفتند و  در آنجا به کار شعر و شاعری پرداختند. اینان به‌واسطهٔ دوری از مرکز زبان و تمایل به اظهار قدرت در بیان مفاهیم و نکات دقیق و به سبب تأثیر زبان و فرهنگ هندی و دیگر عوامل محیط، سبکی به وجود آوردند که سبک هندی نامیده می‌شود. برخی از ادبا این سبک را سبک اصفهانی نیز نامیده‌اند. از ویژگی‌های آن، تعبیرات و تشبیهات و کنایات ظریف و دقیق و باریک و ترکیبات و معانی پیچیده و دشوار را می‌توان نام برد.

قالب شعر در سبك هندی، «تك بیت» است كه شكل غزل می‌یابد و به این صورت در یك بیت كامل می‌شود. منتهی این ابیات وقتی در كنار هم قرار می‌گیرند، قالب غزل می‌سازند. شاعر در این راستا می‌بایست مصرع اول را با مضمونی تازه بیان كند تا مطلب او جدید باشد. 

این امر باعث می‌شد كه روز به روز امكان شاعران برای ایجاد روابط تازه محدودتر شود و آنان به سراغ ربط دادن امور دورتر بروند و كم‌كم در ورطه تعقید و اغراق افتند و ابهام در شعر بوجود آید. به این جهت است كه می‌گویند در سبك هندی ابهام وجود دارد. [۲] 

از مقدمه دیوان لطفعلی بیک آذربیگدلی
دکتر حسن سادات ناصری

...شاهان صفویه پس از تشکیل کشور ایران با شمشیر و با تدبیر کوشش فراوان نمودند تا دست متجاوزین اوزبک را از خاور و پای ینی چری های عثمانی را از باختر کوتاه سازند.همت و زحمت بسیاری بکار گرفته شد تا مملکت سروسامانی یافت، امنیت برقرار گردید و دانش و فرهنگ و هنر و صنعت رونق گرفت. 

تا زمان شاه عباس اول زبان رسمی دولت و دربار صفوی ترکی بود، درست است که زبان فارسی نیز موازی با زبان ترکی بکار برده می شد و مطرود و مغضوب نبود، ليكن چون سلاطین و هفت ایل اساسی تشکیل دهنده دولت صفوی ترک نژاد بودند و تعصبات جدی هم داشتند این بود که دیگر برای زبان فارسی میدان عرض اندام و خودنمائی مانند سابق فراخ نبود و گویندگان و نویسندگان فارس زبان از یکطرف در دستگاههای دولتی حامی و پشتیبان و مشوق و خریدار نداشتند و دیگر یکه تاز نبودند و هر آنچه که دلشان می خواست دیگر نمی توانستند بگویند و بنویسند و عمل نمایند.

به نظر ما یکی از علل پیدایش سبک اصفهانی (هندی) و ملغلق گوئی و پیچیده و مبهم سرائی بعضا تا بحد افراط و معما و لغز و بکار بردن ایماء و اشاره و استعاره و انتخاب كلمات نامأنوس و دور از هضم و درک و فهم، همین بی اعتنائی و عدم توجه دولت و سران حکومت وقت در اوایل تشکیل دوران صفویه بزبان فارسی و تمایل و رغبت نام نشان دادن بزبان مادری شان بوده است و این عامل بسیار مهم و اساسی بود که در بوجود آمدن سبک هندی نقش بسیاری مؤثری داشته است...

[۱] انوشه، حسن؛ فرهنگ نامه ادبی فارسی (دانشنامه ادب فارسی ۲)، سازمان چاپ و انتشارات، ۱۳۷۶، ۷۹۵.

[۲] شمیسا، سیروس؛ سبك شناسی در شعر، تهران، فردوس، ۱۳۷۵، چاپ دوم، ص۲۸۶ و ۲۸۷.



ایران عصرزند
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان