کد خبر: ۲۶۹۲۴
تاریخ انتشار: ۰۹ شهريور ۱۴۰۰ - ۱۷:۴۱-31 August 2021
اخیراً عزیز بزرگواری که همواره خود را در مجامع عمومی پروفسور معرفی کرده و به مخالفت با محصولات غذایی تراریخته معروف است در کلاب‌هاوس دو ادعا را مطرح کردند: ۱- کروناویروس ممکن است ساخته دست بشر باشد؛ ۲- واکسن ام‌آران‌آ ممکن است سرطان‌زا باشد.
اول این‌که دو ادعای فوق با هم در تعارض هستند چون اگر حتی واکسن بتواند سرطان ایجاد کند، با توجه به‌این‌که واکسن تنها بخش بسیار کوچکی از این ویروس است، بنابراین خود ویروس با فرض فوق خطر بسیار بیشتری برای ایجاد سرطان خواهد داشت.

ضمن این‌که در بدن انسان مکانیسم‌های متعددی برای پیشگیری و توقف فرآیندهای سرطان‌زایی دارد و هر لحظه تعداد بسیاری از ژن‌های سرطانی به‌طور پیوسته و مکرراً در اثر تماس با عوامل محیطی بسیار قدرتمندتر از واکسن، مانند اشعه فرابنفش یا رادیکال‌های آزاد تولید شده در جریان فعل‌ و انفعالات داخل سلول، فعال می‌شوند اما توسط همین مکانیسم‌های حفاظتی خنثی می‌شوند. بنابراین به فرض محال، حتی اگر چنین احتمالی در مورد واکسن وجود داشته باشد، سلول‌ها توان مقابله و خنثی‌سازی آن را دارند.

تعاریف مختلفی برای تئوری توطئه یا توهم توطئه گفته شده اما یک مشخصه مشترک در همه تعریف‌ها فارغ از جنبه توطئه دادن به یک موضوع این است که چنین ادعایی اصولاً قابل اثبات یا رد نیست و به همین دلیل از حوزه علم خارج بوده و در حوزه شبه‌علم قرار می‌گیرد.

همچنین ادعاهای توطئه بدون استثنا برخلاف خوانش رایج و رسمی (mainstream) در بین افرادی است که صلاحیت ارزیابی موضوع مربوطه را دارند.

مشخصه دیگر فرضیه توطئه این است که طرفداران آن خود را به نوعی برتر از سایر افراد برای تحلیل موضوع می‌پندارند و باور دارند که دسترسی خاص و ممتاز به دانش یا تفکری دارند که آنان را در موقعیت برتر نسبت به افرادی قرار می‌دهد که حامی خوانش رایج و رسمی هستند.

همچنین مخفی کردن توطئه‌های واقعی حتی ساده‌ترین آن‌ها میسر نیست و معمولاً حتی اگر مخفی بمانند به ندرت موفق می‌شوند. اما توهم توطئه ضریب غیرواقع‌بینانه‌ای از موفقیت برای موضوع مورد نظر قائل است. یعنی توطئه‌گران را بسیار موفق و قدرتمند معرفی می‌کند.

مثال‌های متعددی از فرضیه توطئه وجود دارد که برجسته‌ترین آن‌ها مربوط به اتفاقات تروریستی مانند حادثه ۱۱  سپتامبر، مرگ و ترور افراد مشهور مانند کندی رئیس‌جمهور آمریکا و دستاوردها و فناوری‌های جدید مانند مأموریت فضاپیمای آپولو و سفر به ماه یا همین موضوع واکسن است.

مخالفت‌ها با فرضیه‌های توطئه عمدتاً به دلیل پیامدهای ناگواری است که این پدیده برای جوامع بشری رقم می‌زند. مثلاً فرضیه توطئه در مورد همه‌گیری ویروس ایدز در آفریقای جنوبی در دهه ۱۹۸۰ که توسط دولت این کشور دامن زده شد باعث ممنوعیت واردات دارو و مرگ حدود ۳۳۰ هزار انسان شد. و یا مخالفت دولت زامیبیا با واردات محصولات تراریخته در جریان قحطی در اوایل قرن ۲۱ منجر به گرسنگی میلیون‌ها نفر و تبعات جبران‌ناپذیر بعدی شد.

فرضیه‌های توطئه همواره مانع بزرگی در مقابل ارتقای سلامت و رفاه جوامع بشری بوده و دستمایه مخالفین علم و پیشرفت‌های علمی قرار گرفته است. حمایت از این فرضیه‌ها و طرفداران آن‌ها در نهایت به ضرر کل فعالیت‌های علمی می‌شود. مثال آن مقابله با برنامه‌های واکسیناسیون، افزودن فلوئور به آب آشامیدنی، و حتی مخالفت با حمام بهداشتی است.

توجه کنیم که وقتی درباره رشته ام‌آران‌آ صحبت می‌کنیم موضوع درباره یک مولکول در اندازه ۱ تا ۲ نانومتر (یک‌میلیاردیم متر) است که از واحدهای ساختمانی به نام نوکلئوتید تشکیل شده است. در مورد تعداد نوکلئوتید در واکسن فایزر و شائبه‌هایی که مطرح می‌شود، این تعداد باید به میزان کافی برای ایجاد ایمنی باشد چون عدد مطلق برای این تعداد وجود ندارد.

یک مرحله حساس در ساخت واکسن، خالص‌سازی (purification) است که در آن ناخالصی به حداقل می‌رسد اما به صفر نمی‌رسد. قطعات ام‌آر‌ان‌آ در محصول نهایی بین ۳ تا ۵ هزار نوکلئوتید است که با روش‌های فیلتراسیون و کروماتوگرافی خالص‌سازی براساس اندازه یا بار الکتریکی انجام می‌شود.

مخالفت با واکسن فایزر و طرح فرضیه‌های توطئه در این زمینه هیچ کمکی به مقابله با دنیاگیری نمی‌کند و حتی باعث گسترش بی‌اعتمادی عمومی به کل مجموعه بهداشت و درمان می‌شود و سازمان سلامت جهانی رسماً اعلام کرده که مقابله با اینفودمی یا همه‌گیری اطلاعات غلط (misinformation) و دروغ‌پردازی (disinformation) مهم‌تر از مقابله با دنیاگیری کروناویروس است.


دکتر بابک عزیزافشاری، ۹ شهریور ۱۴۰۰



پزشکان گیل
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
به روایت مذهبی ها
نظرسنجی
کرونا چه خواهد شد؟
بزودی نابود می شود
هرگز از بین نمی رود
آخرین اخبار
پربازدیدترین
خبری-تحلیلی
اخلاق و عرفان
سیره علی بن ابیطالب(ع)
سیره رسول الله(ص)
تاریخ صدر اسلام
تاریخ معاصر
زمین
سلامت و تغذیه
نماز و احکام
کتاب و ادبیات
نظامی
کمپر و ون لایف
شیطان و گناهان
روشنفکری دینی
مرگ
آخرالزمان